Druckschrift 
Super IV libros Sententiarum
Einzelbild herunterladen
 

LibriSecundi

Keffectū aliquē augmētabilē prius cauſatū abagente eiuſdē rōnis augmētare. ſi in potentia interiori cauſet̉ verus calor vel verū frigꝰ vnū calidū extrinſecū pōt aliud calidū eun calorē cauſatū augmētare. ſic illa potentia eſſet multū calida frigida alba nigraex ſola aſpectōe iſtoꝝ qd̓ vere falſum eſt: nec ēibi aliqͥd terminās actū alteriꝰ rōnis ab obiecto exteriori: qꝛ oīs potētia potens diſcernereinter minꝰ diſſimilia pōt diſcernere īter magꝭdiſſimilia: ſꝫ hec virtus pōt diſcernere indiuidua eiuſdē ſpēi: pōt diſcernere īter illud derelictū qd̓ hꝫ rōem obiecti terminantis teobiectū extra: cuiꝰ ē ymago qd̓ eſt falſuꝫ ꝯͣ experientiā. Itē nullū obiectu potētie ſenſitiuepōt augmētari actū eiuſdē potentie: qꝛ obiectū p̄ſupponit̉ actui: ſꝫ illud impreſſum actūymaginādi fantaſiādi augmentat̉: non hꝫrōeꝫ obiecti terminātis. Io dico illud derelictū hꝫ magꝭ rōem inclinantꝭ elicientis partialiter actu ymaginādi ꝙͣ terminātis: ꝓbatur: qꝛ videt̉ magꝭ incōueniēs ponere aliqͥdinclinatū in potentia interiori ꝙͣ exteriori: ſꝫ īorgano exteriori pōt poni talis qͣlitas īclināsſicut ptꝫ in ſcriptoribꝰ in cantoribus oībusoꝑantibus manualit̓: tamē om̄s ille qͣlitates inclinant tm̄ ad aliqͥd eiuſdē rōnis ſꝫ adidē indiuiduū nūero ptꝫ in aliquo īclinato adtrāſeundū certū oſtiū locū in certa pariete domꝰ: poſt mutet̉ oſtiū: adhuc freq̄nter redit ad locū vbi prius fuit oſtiū: ꝙͣuis multosactꝰ generet̉ qͣlitas inclinās ad tranſeunduꝫ ſcd̓m oſtiū. Et ita qualitas inclinās ad trāſeundū primū oſtiū inclinat ad idē iudiciumnumero tm̄ ſpē: eodē modo pōt poni ſitaliqua qͣlitas in virtute fantaſtica inclinanspotentiā ad actꝰ cōſimiles. Itē nullus experitur ſe hr̄e aliqͥd p̄ter actū fantaſiandi niſi poſtactū: ſꝫ tale magꝭ hꝫ rōem habitus inclinantisꝙͣ ymaginis repreſentātis. ⁊cͣ. Quantū ergo ad potentias exteriores recapitulando. dico in viſu imprimit̉ q̄daꝫ qualitas cōfortāsvel debilitās organū: illa eſt ſubiectiue ī organo: qꝛ organū debilitat̉ potentia: ſicutptꝫ ph̓m primo de aīa de oculo ſenis eſtlitas alteriꝰ rōnis ab obiecto extrīſeco: illanec eſt qualitas nec paſſibilis qualitas: ſꝫ eſtq̄dam qualitas eſt in aliqua ſpe qualitatꝭenumerata ab ariſtotele: qꝛ oīs paſſio paſſibilis qualitas ab aliquo ſenſu p̄t ſentiri: ſꝫ iſtaa nullo pōt ſentiri: qꝛ manere p̄t ī organo: etiānullū actū pōt elicere ſicut ptꝫ in ceco aliquo ita ille ſpecies qͣs ariſtoteles enumerat ſuntinſufficientes. Exemplū. venenū aliquā qualitatē inficit hoīeꝫ illa nec eſt paſſio nec paſ

ſibilis qualitas: qꝛ a nullo ſenſu poteſt ſentiriSi dicas illa qualitas ſit ſubiectiue ī orga vt diſtinguit̉ ꝯtra potentiā ſenſitiuā ſi ponatur in hoīe ſint niſi due forme ſubſtantiales aīa ītellectiua aīa ſenſitiua: illd̓ organū īcludit niſi tm̄ materiā prima accidentia puta ꝙͣtitatē. ⁊cͣ. Ergo erit ſubiectū īmediatū accidentis. Rn̄ſio. Dico generalit̓ ſubiectū cuiuſcūqꝫ accidentis eſt ita ſimplex ſicut ſuū accidēs. qd̓ ꝓbat̉: qꝛ illud accn̄saut eſt ſimplex ita hꝫ partes: aut hꝫ partes. Si pͥmo modo ſubiectū ſuū primū ſitplexū cōpoſitū ex materia forma: illud accidens totū erit in materia totū in forma: lꝫ primo. ꝯn̄s idē accidens erit ſimul in diuerſis ſubiectis. Sil̓r ad corruptōem reſpectꝰnon ſequit̉ corruptio alicuius abſoluti. ergo ſideꝰ deſtrueret vnionē materie forme adhucpoſſet idē accidens abſolutū manere. Et tuncquero an in vtroqꝫ aut in vno tantuꝫ ſi primomodo tunc ſicut prius idē accidens eſſet ſiml̓ ſemel in diuerſis locis vl̓ ſubiectis. Si ī vnotantū: tunc ſubiectuꝫ ſuū eſt ita ſimplex ſicutſuū accidens: ſubiectū dico primū ſi aūt accidens habeat partes: tunc aut totū eſt in totocōpoſito totū in qualibet parte: aut totū intoto ita pars ſit in parte. Si primo: tūcidē eſſet in diuerſis ſubiectis ſimul maxime ſideus deſtrueret vnionē partiū conſeruādo illud accidens in ſubiecto quo prius. Si ſcd̓omodo tūc pars eſt ſubiectiue in materia habet ſubiectiuū primū ſimplex: ſil̓r pars eſtin forma: dico qd̓libet accidens hꝫ ſubiectū ita ſimplex ſicut ip̄m eſt. Ad ꝓpoſitū dico priori caſu poſito qualitas eſt ſubiectiuein ꝙͣtitate tanꝙͣ in pͥmo ſubiecto ꝙͣtitas inmateria. Preter iſtā qͣlitatē ē ponere vnā aliā eſt paſſio vel paſſibilis qͣlitas pōt ſentiri aviſu: iſta eſt eiuſdē rōnis obiecto extra: etimprimit̉ ſil̓ pͥmo actu videndi aliqd̓ ſenſibile excellens: generat̉ ex illo actu: nec ēpͥncipiū illius actus ſicut nec qͣlitas alia debilitans: ſꝫ vtraqꝫ iſtaruꝫ ſil̓ īprimit̉ in organo viſus diſtinguendo cōtra potentiā: ita iſte qͣlitates actus videndi vident̉ eſſe qͥdam effectus ordinati reſpectu ſubiecti vel eque pͥmoꝓducti ſicut pͥus dcm̄ eſt: vtraqꝫ eſt ſubiectiue in organo viſus: ꝓut diſtinguit̉ ꝯͣ potentiā iſta qͣlitas ſcd̓a eſt ſubiectū illius viſionis ſecunde vocat̉ apparitio eſt in abſentia ſenſibilis extra: etiā ip̄o exiſtente: p̄ter iſtasqualitates eſt in viſu actus videndi eſt ſubiectiue in potentia vt diſtinguit̉ ꝯͣ organum.Sꝫ ꝙͣtū ad ſenſum īteriorē puta fantaſiā eſtibi duplex qͣlitas vna imp̄ſſa ab obiecto ꝯfor-

M

X

n