Druckschrift 
Super IV libros Sententiarum
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioXVII

apparet̉ eſt in oculo aliquis actus ſenſitiuꝰqui non habet aliud obiectū niſi aliquid derelictū impreſſum qd̓ eſt obiectū illius actus:quia ſi ille actus apparitiōis eſt verus actus:habet aliqd̓ verū obiectū. Si dicas nihil derelictū in viſu eſt obiectū illius viſus: ſed ſenſibile ip̄m qd̓ poteſt exiſtere: qn̄ eſt illa apparitio ſalte per potentiā diuinā: hoc ponutqui dicunt cognitio intuitiua pōt eſſe exiſtentis naturaliter: quia iſta apparito eſt cognitio intuitiua: quia viſus nullā cognitiōemhabet niſi intuitiuā: iſta apparitio habetobiecto ſenſibile extra qd̓ poteſt non exiſtereexiſtente iſta apparitōe. Sed contra. qͥncunqꝫaliqua equaliter ſe habent ad aliqͥd: ſi vnū illoruꝫ poteſt mouere illud quodlibet. ſi ergonihil impreſſum terminat iſtum actum: ſed aliquid non exiſtēs tunc quodlibet non exiſtēsterminaret illum actum eadem ratione vnūaliud ex quo nihil imprimit̉ ratōne cuius vnūplus terminat ꝙͣ aliud. Itē mediante cognitione intuitiua pōt iudicare rem eſſe vel eſſeſꝫ mediante apparitōe iudicat intellectusvtrū res extra ſit vel ſit: ſꝫ tantuꝫ iudicataliqua qͣlitas impreſſa eſt: illud impreſſum eobiectū illius apparitōis res extra. ideodico in viſu aliqͥd imprimit̉ a ſenſibili: ſcꝫ aliqua qͣlitas non eſt actus videndi: nec ſpēsnec generat̉ ex actu videndi: cauſat̉ ab obiecto ſicut actꝰ videndi: ſꝫ eſt q̄dā qͣlitas imp̄ſſaviſui ſil̓ actu videndi eſt obiectū totalis illius qualitatis: ſicut aliqͥd creatū p̄t eſſe totalis: ſꝫ reſpectu actus videndi eſt obiectū partialis. vn̄ illa qͣlitas īprimit̉ in viſu aſenſibili ſil̓ actu pͥmo videndi: eſt obiectū illiꝰ primi actꝰ: ſꝫ poſt primū actū termina ad aliqd̓ ſenſibile excellens: qꝛ viſus aliquēactū īꝑfectiorē vocat̉ apparitio eſt cognitio intuitiua tm̄ reſpectu illius actꝰ eſt illalitas obiectū partialis. qd̓ ꝓbat̉: qꝛ ille actus eſt verus actꝰ videndi. eſt aliqͥd terminās illū actū ſꝫ ens: pōt aliquē actū terminare naturaliter. ⁊cͣ. Non eſt maius incōueniēs in viſu recipiat̉ aliqd̓ ſenſibile obiectu: in alio corꝑe diaphano. puta medio ⁊cͣ.ſed ibi pōt recipi igitur. aūt in viſu ſit aliqͣqͣlitas impreſſa ſit obiectuꝫ alicuius actꝰnec eſſe pōt. ꝓbat̉ adhuc cōmentatorē in deſenſu ſenſato dicit. illud inſtrumentū nonagitiniſi qn̄ eſt in ſua cōplexione naturali nullo adueniēte turbat ip̄m. Et iracūdus ī hora vehemēs habēs calorē aſcendentē reperitinde corruptōem ſui viſus. Itē poſt: qꝛ iſtud īſtrumentū qd̓ eſt oculus agit niſi qn̄ eſt īperamēto cōplexionis accidit qn̄ infrigi-

datur a rebus extrinſecis in frigiditate intēſa viſus debilitat̉: obſcurat̉ viſus in multꝭlocis in qͥbus eſt multa lux ml̓ta aqua ſubdit: calor oculi aut frigus oculi fuerīt plꝰꝙͣ ẜm naturā: ſtatī viſus debilitat̉. Ex iſtis pꝫ aliqͥd imprimit̉ viſui ab obiecto qd̓ debilitat̉. Quarta ꝯcluſio eſt illud impreſſum inviſu ſiue ſit viſibile p̄dicto ſiue recipit̉in organo in potētia: vt diſtinguit̉ cōtraorganū: ſꝫ in toto cōpoſito ex materia forma alijs diſpoſitōibus accidentalibꝰ. ꝓbat̉comentatorē. primo de aīa cōmento. lviij. vbiarguit ꝯtra ponētes aīam mouere ſe dicēs ſicMaxime corrupet̉ ab ea eſt in ſenio debilitāte: aūt in ſenſibilibꝰ. accidit ſi emaccipiat ſenior oculos iuuenis videbit vtiqꝫ ſic vtiuuenis quare ſeniū eſt ī ſuſcipiēdo aīam: ſꝫin quo eſt ſicut in infirmitatibꝰ ebrietatibꝰ:tunc ſic illud qd̓ debilitat aliqͥd vel confortateſt ſubiectiue in illo qd̓ debilitat̉ vel confortatur hmōi eſt organū potentiā diſtincta ꝯͣ organu. ergo ⁊cͣ. Itē organū magis aſſimilaturcorpori ī quo eſt: qꝛ vnū compoſitū ex materia forma magis aſſimilat̉ alteri cōpoſito ꝙͣ forma ſubſtantialis: ſꝫ illud receptiuū in viſu eſteiuſdē ratōis qͣlitate in obiecto ſenſibili exͣobiectū maxime illud īpreſſum qd̓ eſt viſibilemo p̄dicto: magꝭ recipit̉ ī organo ꝙͣ ī potētiadiſtīcta ꝯͣ organū. Scd̓s articulus eſt de ſenſu interiori puta de fātaſia: eſt pͥma cōcluſio aliqͥd ibi remanet poſt actū ſentiendi: qꝛpͥma potētia aliter ē reducibilis ad actū poſtpͥmū actū ꝙͣ āte: qꝛ ante reducit̉ ad actū niſi in pn̄tia ſenſibilis realiter: poſt pͥmū actuꝫpōt reduci ad actū in abſentia: nccͣrio aliqͥdrequirit̉ inclinās ad actū poſt primū actū: qd̓pͥus ante primū actū ibi fuit. Scd̓a ꝯcluſio eſt in iſta potētia īprimit̉ aliqͥd vt ī organo in potētia diſtincta ꝯͣ organū. primū probatur: ſicut de ſenſu exteriori pͥus ꝓbatū eſt: qꝛiſta potētia cōſeruat̉ cōfortat̉ corpore ſicutorganū viſus: ꝓpter eandē rōeꝫ dꝫ aliqͥd poni in organo cōſeruās vel corrupēs vel debilitās ſicut ibi. Tertia cōcluſio eſt aliqͥd imprimit̉ ī illa potētia vt diſtincta ꝯͣ organū: qͥaaliqͥd ibi ponit̉ vt eliciat actū vt termīet illud ſe tenet ex pate elicientꝭ terminantꝭaſſumptū ꝓbatur: qꝛ idē eſt obiectū ſenſus īterioris qd̓ fuit pͥmū obiectū ſenſus exterioris: ſꝫillud ſic īpreſſum nūꝙͣ fuit obiectū ſenſus exterioris. Itē ſi habeat rōeꝫ obiecti terminantisſicut ſil̓itudo rei aūt eſt eiuſdē rōis obiectoexteriori aūt alteriꝰ. ſi eiuſdē: tūc qd̓ ī aīa relīquitur eſt verus ſonus verus color. autē eſtabſurdū. ꝓbatur: qꝛ actiuū eiuſdē rōis pōt

F v

B8Tertia cōcipiſis

HScd̓s articulus.Prima cōcluſio

grd̓a condiuſio

AQuarta cōcluſſo