LibriSecundi
modo approximatuꝫ in certa diſtātia exn̄s: iōnō poſſuꝫ iudicare illud qd̓ cognoſcit̉ naturaliter intuitiue niſi obiectū ſit pn̄s. Eodē mō ꝑcognitōem intuitiuā poſſum iudicare rē nō eēqn̄ nō eſt: ſꝫ iſta cognitio nō p̄t eſſe naturalis:qꝛ talis cognitio nūqͣ eſt nec ꝯſeruat̉ naturaliter niſi obiecto pn̄te ⁊ exiſtēte: ⁊ iō iſta cognitio intuitiua corrūpit̉ ꝑ abſentiā obiecti ⁊ poſito ꝙ maneat poſt corruptiōeꝫ obiecti: opꝫ ꝙtūc eſt ſuꝑnaturalis ꝙͣtū ad ꝯſeruatōem: lꝫ nōꝙͣtū ad cauſatōnem. gͦ ⁊cͣ. Iō ſi cognitio ītuitiua qͣ cognoſco rē nō eſſe qn̄ nō eſt ſit ſuꝑnaturalis ꝙͣtū ad cauſatōem vl̓ ꝯſeruatōeꝫ vl̓ ꝙͣtūad vtrūqꝫ puta ſi deꝰ cauſet in me cognitiōemintuitiua de aliquo obiecto nō exiſtēte ⁊ cōſeruet illā cognitōem in me poſſum ego mediante illa cognitōe iudicare rē nō eſſe: ⁊ vidēdo illā rē intuitiue ⁊ formato hͦ cōplexo: hͦ obiectūnō eſt ſtatī intellectꝰ virtute cognitōis intuitiue aſſentit huic cōplexo ⁊ diſſentit ſuo oppoſito: ita ꝙ illa cognitio intuitiua eſt cā ꝑtialisillius aſſenſus: ſicut pͥus dc̄m eſt de intuitionenaturali. ⁊ ſic ꝑ ꝯn̄s intellectꝰ aſſentit huic: qꝛillud qd̓ ego intuor eſt purū nihil: qd̓ tn̄ eſt ꝙͣtū ad ꝯſeruatōeꝫ ſuꝑnaturalē ⁊ nō ꝙͣtū ad cauſatōem. Exēplū eſt. ſi primo de aliquo obiectocauſet̉ cognitio intuitiua naturalit̓: ⁊ poſt ip̄oobiecto deſtructo deꝰ ꝯſeruet cognitōem ītuitiuā pͥus cauſatā: nunc eſt cognitio naturalisꝙͣtū ad cauſatōem ⁊ ſuꝑnaturalis ꝙͣtū ad conſeruatōem. Tūc eſt idē dicendū ꝑ oīa ſic̄ ſi illacognitio eſſet ſuꝑnaturalit̓ cauſata: qꝛ ꝑ iſtaꝫpoſſum iudicare rē eſſe qn̄ eſt ꝙͣtūcunqꝫ diſtetobiectū cognitū ⁊ nō eē qn̄ nō eſt poſito ꝙ obiectū corrūpat̉. ⁊ ſic p̄t aliquo mō ꝯcedi ꝙꝑ cognitōem naturalē intuitiuā iudico re eſſe qn̄ ē⁊ nō eſſe qn̄ nō eſt: qꝛ ꝑ cognitiōeꝫ naturalitercauſatā: lꝫ ſuꝑnaturaliter cōſeruatā. ſic igit̉ pꝫꝙ cognitio intuitiua eſt illa ꝑ quā cognoſco rēeſſe qn̄ eſt ⁊ rē nō eſſe qn̄ nō eſt. Sed cognitioabſtractiua eſt illa ꝑ quā nō iudicamꝰ re eē qn̄eſt ⁊ qn̄ nō eſt non eſſe. ⁊ hͦ ſiue ſit naturalis ſiue ſaꝑnaturalis. Sed intuitiua ſubdiuidit̉: qꝛq̄dā ē ꝑfecta q̄dā imꝑfecta. Perfecta cognitio intuitiua eſt illa de qͣ dcm̄ eſt ꝙ eſt cognitoexperimētalis qͣ cognoſcit̉ rē eſſe ⁊cͣ. ⁊ iſta cognitio eſt cā ꝓpoſitōis vl̓is q̄ eſt pͥncipiū artis⁊ ſcīe pͥmo metaphiſice ⁊ ſcd̓o poſterioꝝ id eſteſt cā qͣ aſſentimꝰ ꝓpoſitōi vl̓i formate ſtantecognitōe intuitiua ꝑfecta. Cognitio aūt intuitiua imꝑfecta eſt illa ꝑ quā iudicamꝰ re aliqn̄fuiſſe vel nō fuiſſe. ⁊ hͨ d̓r cognitio recordatiuavt qn̄ video aliquā rē intuitiue gn̓at̉ habitusinclinās ad cognitōeꝫ abſtractiuā mediantequa iudico ⁊ aſſentio ꝙ talis res aliqn̄ fuit: qꝛ
Secundialiqn̄ vidi eā. Notādum eſt hic. ꝙ ſtāte cognitione ītuitiua imꝑfecta alicuiꝰ rei habeo ſiml̓⁊ ſemel cognitionē abſtractiuā eiuſdē rei. ⁊ illa cognitio abſtractiua eſt cā ꝑtialis ꝯcurrēscū ītellectu ad generādū habitu inclinātē adcognitione ītuitiuā imꝑfectā ꝑ quā iudico reꝫaliqn̄ nō fuiſſe. Cuiꝰ rō eſt. qꝛ habitꝰ ſemꝑ gn̓atur ex actibꝰ inclinātibus ad actus cōſimileseiuſdē ſpēi. ſed hmōi nō eſt cognitio intuitiuaꝑfecta. qꝛ intuitiua ꝑfecta ⁊ imꝑfecta ſunt cognitiōes alteriꝰ rōis. qꝛ cognitio ītuitiua impfecta eſt ſimplicit̓ abſtractiua. cognitio ꝟo p̄fecta ītuitiua nō. gͦ ꝑfecta ⁊ abſtractiua ſuntalteriꝰ rōis. ergo ⁊c̄. Si ergo ex cognitiōe ꝑfecta ītuitiua generat̉ aliqͥs habitꝰ. ille ſolū īclinabit ad cognitionē ītuitiuā ꝑfectā nō imꝑfectā. qꝛ ſunt alteriꝰ rōis. gͦ habitꝰ inclinās ad cognitionē intuitiuā imꝑfectā. ſi generet̉ ex aliquo actu cognitiuo illa cognito erit abſtractiua: ⁊ illa erit ſimul cū cognitōe ītuitiua ꝑfctāqꝛ ſtatī ꝑ cognitionē intuitiuā ꝑfectā ſiue obiectū deſtruat̉ ſiue ſit abſens: pōt ītellectꝰ eādē rē quā pͥus vidit intuitiue cōſiderare ⁊ formare hoc ꝯplexū. hec res aliqn̄ fuit ⁊ aſſentire euidēter: ſic̄ qͥlibꝫ in ſe exꝑit̉. ergo opꝫ ponere aliquē habitu inclinante ad iſtu actu. qͥa exquo ītellectꝰ modo p̄t prōpte elicere iſtū actūpoſt cognitionē ītuitiuā. ⁊ aliqn̄ nō potuit. ſequit̉ ꝙ nūc eſt aliqͥd inclinās ītellectu ad illūactū qd̓ pͥus nō fuit. Illud aut vocamꝰ habitūſed iſte habitꝰ ſic inclinās ītellectū nō pōt cauſari a cognitiōe ītuitiua ꝑfecta: ſicut on̄ſuꝫ eſtnec ab aliqua cognitione abſtractiua ſequēteillā cognitionē intuitiuā. qꝛ iſta eſt pͥma ꝑ propoſitū q̄ habet̉ poſt cognitionē ītuitiuā. ergoopꝫ ponere nccrio aliquā cognitioneꝫ abſtractiuā ſimul cū cognitiōe ītuitiua ꝑfecta exn̄teq̄ eſt cā ꝑtialis cū intellectu ad generādū iſtūhabitū ſic intellectū inclinātē. Si dicas ꝙ excognitiōe ītuitiua ꝑfecta frequēter elicita: p̄tgenerari habitꝰ ſicut ex cognitiōe abſtractiuafrequēter elicita. gͦ nō opꝫ ponere cognitionēabſtractiuā cū intuitiua. Rn̄deo. ꝙ ex nullacognitōe ītuitiua: ſenſitiua: vel ītellectiua: p̄tgenerari hītus. qꝛ ſi ſic. aut ille habitꝰ inclinatad cognitionē abſtractiuā aūt ītuitiuā nō abſtractiuā: ꝓpter cām iā dictā. qꝛ ſunt alteriusſpēi. nec intuitiuā. qꝛ nullus experit̉ ꝙ magisinclinet̉ ad cognitionē intuitiuā poſt talē cognitionē frequēter habitā ꝙͣ an̄ oēm cognitioneꝫ ītuitiuā. qꝛ ſicut pͥma cognitio ītuitiua nopoſſꝫ naturalit̓ cauſari ſine exiſtētia obiecti ⁊pn̄tia. ita nec quecūqꝫ alia. nec plꝰ inclinat̉ extali cognitiōe frequēti ꝙͣ in prīcipio. Sed decognitiōe abſtractiua aliud eſt. qͥa poſt primā
G
Obiectio
Reſponſio.