Qu eſtioXII
ſaluemus ꝙ inſtās nō maneat ſed raptim trāſeat: oportet ꝙ dicat ꝙͣtum ad quid rei tam affirmatiōes motus ꝙͣ negatiōes. Dico ergo adprimū. ꝙ inſtās nihil aliud poſitiuū dicit a rebus ꝑmanētibus ꝙͣtuꝫ ad qͥd rei. ſed bene dic̄negatiōes vltra res ꝑmanētes. ſed ꝙͣtū ad qͥdnoīs cōnotat affirmatiōes ⁊ negatiōes extriſecas motui vel tꝑi. ⁊ cōnotat coexiſtētiā ꝑtisforme ita cū vna ꝑte ꝯͣdictōis ꝙ nō cū alia mōp̄dicto. ⁊ ꝓpt̓ tale conotatione pn̄t multa verificari de inſtāti: q̄ nō pn̄t verificari de re permanēte. Et illud eſt gnaliter verū qn̄ qͥd noīsalicuiꝰ exprimit multa: q̄ nō expͥmit qͥd rei. mōqn̄ qͥd noīs alicuiꝰ exprimit ml̓ta q̄ nō expͥmitqͥd rei ml̓ta pn̄t ꝟificari de tali re rōe qͥd noīsq nō pn̄t verificari rōe qͥd rei. ſic eſt ī ꝓpoſito.gͦ ⁊cͣ. Alio mō dici pōt ꝙ inſtās ſignificat ꝑtēforme acqͥſite ꝑ motū: et nihil plus ꝙͣtū ad qͥdrei. ⁊ conotat coexiſtentiā eius cū vna ꝑte cōtradictiōis ſic ꝙ nō cū altera. ⁊ hͦ loquēdo generalit̓ de quacūqꝫ ꝯͣdictiōe ſiue intrīſeca motui ſiue extrinſeca. Et ſi iſtud gn̓aliter intelligat̉: tūc nec tp̄s nec inſtās eſt in motū augmētatiōis nec alterationis. nec vbicūqꝫ ſunt tm̄motus acqͥſitiui. qͥa ī illis ꝑs acqͥſita manet. ⁊pōt manere cū quibuſcūqꝫ ꝯdictorijs tā intrīſecis motui ꝙͣ extrinſecis. excepto ſuo ſolo cōtradictorio. qꝛ cuꝫ ſuo ꝯͣdictorio nō p̄t manereſed tūc tm̄ motus localis pōt dici tp̄s. qꝛ in eoſolo pōt eſſe inſtās: ſiue ponat̉ vbi acquiſitū ꝑmotu localē: ſiue tm̄ locꝰ ſꝑ mobile qd̓ mouet̉localit̓ manet ſub illo poſitiuo acquiſito cū coexiſtētia vnius ꝑtis cōtradictiōis tm̄: ſiue ſintꝯͣdictoria intrinſeca motui: ſiue extrinſeca. dūmodo ſibi cōtinue ſuccedāt. Si em̄ mobile qd̓mouet̉ localit̓ maneat ſub aliquo vbi det̓mīato vel aliquo loco. ita ꝙ coexiſtat vtriqꝫ ꝑti cōtradictiōis ſub illo vbi vel loco: tūc nō mouet̉ſed qͥeſcit. ita ꝙ ẜm iſtā viā inſtās nihil eſt niſiillud poſitiuuꝫ qd̓ acquirit̉ ꝑ motū localē ſiueſit vbi ſiue ꝑs ſpacij: qd̓ tn̄ ſic coexiſtit vni ꝑtiꝯtradictiōis ꝙ nō alteri. ⁊ alit̓ nō dicit̉ inſtāsqꝛ hoc nomē inſtās vel cōceptus conotat alterā ꝑtē cuiuſcūqꝫ cōtradictiōis cū negatiōe alteriꝰ ꝑtis. qꝛ cōnotat coexiſtētiā cū vna ꝑte ſicꝙ nō cū alia. Et hoc eſt verū ſi ponat̉ motꝰ localis ſimul acqͥſitiuus ⁊ deꝑditiuꝰ ſic .ſ. ꝙ vnūvbi vel vnus locus acqͥritur. alius deperditurSi aūt ponat̉ motus localis tm̄ acqͥſitiuus ꝑpotentiā diuinā .ſ. ſi deus faceret corpus retīnere primū vbi qn̄ acqͥrit ſcd̓m: ⁊ ſic deincepstuc inſtās ſignificat ꝑtē forme ꝑ motū acqͥſitecū coexn̄tia vnius ꝑtis ꝯͣdictōis. ita ꝙ cū aliaſiue pluribꝰ ꝑtibus. ⁊ ſic eſt in motu augmētationis ⁊ alteratiōis vbi ſunt tm̄ motus acqui-
ſitiui. ⁊ tūc pn̄t ẜm iſtā viaꝫ poni tres ſpēs. ſcꝫmotus augmētationis ⁊ alteratiōis ⁊ inſtāsin illis motibus. ſicut ⁊ in alijs. Sed alia viaapparet melior ponendo ꝙ nō eſt inſtans niſivbi eſt motus acqͥſitiuus ⁊ deꝑditiuus: ita ꝙſemꝑ ſic vnū acquirit̉ aliud deꝑditur: qꝛ ẜm illā viā meliꝰ ſaluat̉ ꝙ inſtans raptī trāſit ꝙ tātū coexiſtit vni parti cōtradictōis: ita ꝙ nonalij. Ad ſeptimū dicit̉ ꝙ inſtans eſt cōtinuatiuū: vt iā dcm̄ eſt: ſꝫ ꝑ hoc nō ꝯcludit̉ ꝙ realit̓differat a ꝑmanentibꝰ. Ad aliud dico ꝙ in 1ſtans dicit indiuiſibile: qꝛ tm̄ coexiſtit vni parti ꝯtradictōis ⁊ nō alteri: ſꝫ quando alteri tūcnō eſt inſtās: ſꝫ illud qd̓ eſt inſtans eſt diuiſibile in infinitū ex quo acquirit̉ ꝑ motū: ⁊ ſi eſſetīdiuiſibile ⁊ cōtinuatiuū duarū ꝑtiū tꝑis. ex hͦnō ſequit̉ ꝙ differt a partibꝰ ꝯtinuatiuis. Exēplū ex hoc ꝙ punctus continuat duas parteslinee: nō ſequit̉ ꝙ pūctus differt a linea: qꝛ tūcpoſſet ꝓbari ꝙ linea cōponeret̉ ex puctis: ⁊ eodē modo in ꝓpoſito ſi inſtans dicat aliud a ꝑtibꝰ motus ⁊ tꝑis poſſet ꝓbari ꝙ tp̄s cōponeretur ex inſtātibꝰ. Dico tn̄ ꝙ inſtās nō ꝯtinuat ꝓprie partes tꝑis: qꝛ illa q̄ nihil ſunt nō poſſunt ꝑ aliqd̓ ens cōtinuari. dicit̉ tn̄ a ph̓o cōtinuare partes tꝑis: qꝛ illud qd̓ īmediate precedit inſtās pn̄s coexiſtebat multis extremis ꝯdictōis: ſꝫ inſtans pn̄s tm̄ coexiſtit vni ꝑti cōtradictōis: ita ꝙ nō alij ⁊ nō eſt alia continuatio ibi. Ad aliud dico ꝙ mutatio ſubita nonmenſurat̉ inſtanti: ⁊ ſi differret a partibus motus ⁊ tꝑis: qꝛ mutatio ſubita eſt indiuiſibilis:⁊ nullū tale menſurat̉: qꝛ mēſura certificat deꝙͣtitate mēſurati: ⁊ iō ſi menſuratū nō ſit quātū nō mēſuratur: tn̄ bene pōt aliqͥs certificaride ꝑfectōe alicuiꝰ indiuiſibilis ꝑ acceſſum ⁊ receſſū ad aliqd̓ indiuiſibile. ⁊ ſi tūc ex cognitōevniꝰ indiuiſibilis ⁊ alioꝝ duoꝝ quoꝝ vtrunqꝫaccedit ad illd̓ īdiuiſibile pōt cognoſci ꝙ vnūindiuiſibile accedēs ſit ꝑfectiꝰ alio: ⁊ tunc illd̓indiuiſibile ꝑ cuiꝰ cognitōem pͥncipaliter ſcit̉hoc pōt dici mēſura ꝑfectōnis reſpectu alioꝝ.Et iō ſi ex cognitōe inſtātis ⁊ aliarū duarummutationū pōt ſciri ꝙ vna mutatio eſt perfectior alia: tunc primū inſtans dicit̉ menſura ꝑfectionis reſpectu illarū mutationū ⁊ alit̓ no.⁊ eodē modo de deo ſi ex cognitōe dei intuitiua ⁊ cognitione aliarū rerū: nō ex ſola cognitione dei: qꝛ menſura ⁊ menſuratū neceſſarioprius cognoſcunt̉ ẜm ſuas eſſentias ꝙͣ ẜm qd̓ſunt menſure. Nec ſufficit ad cognoſcendumquantitatem menſurati ſolū cognoſcere menſuram. Si inquā ex tali cognitōne poteſt cognoſci ꝙ vna creatura eſt perfectior alia: tuncdeus eſt menſura creature. menſura inquam
Aid ſeptimur
AſeptimumGG
IIAd nonum
LGGAd octauum
HH
RR