Druckschrift 
Super IV libros Sententiarum
Einzelbild herunterladen
 

Qu eſtioXII

ſaluemus inſtās maneat ſed raptim trāſeat: oportet dicat ꝙͣtum ad quid rei tam affirmatiōes motus ꝙͣ negatiōes. Dico ergo adprimū. inſtās nihil aliud poſitiuū dicit a rebus ꝑmanētibus ꝙͣtuꝫ ad qͥd rei. ſed bene dic̄negatiōes vltra res ꝑmanētes. ſed ꝙͣtū ad qͥdnoīs cōnotat affirmatiōes negatiōes extriſecas motui vel tꝑi. cōnotat coexiſtētiā ꝑtisforme ita vna ꝑte ꝯͣdictōis aliap̄dicto. ꝓpt̓ tale conotatione pn̄t multa verificari de inſtāti: pn̄t verificari de re permanēte. Et illud eſt gnaliter verū qn̄ qͥd noīsalicuiꝰ exprimit multa: expͥmit qͥd rei.qn̄ qͥd noīs alicuiꝰ exprimit ml̓ta expͥmitqͥd rei ml̓ta pn̄t ꝟificari de tali re rōe qͥd noīsq pn̄t verificari rōe qͥd rei. ſic eſt ī ꝓpoſito. ⁊cͣ. Alio dici pōt inſtās ſignificat ꝑtēforme acqͥſite motū: et nihil plus ꝙͣtū ad qͥdrei. conotat coexiſtentiā eius vna ꝑtetradictiōis ſic altera. loquēdo generalit̓ de quacūqꝫ ꝯͣdictiōe ſiue intrīſeca motui ſiue extrinſeca. Et ſi iſtud gn̓aliter intelligat̉: tūc nec tp̄s nec inſtās eſt in motū augmētatiōis nec alterationis. nec vbicūqꝫ ſunt tm̄motus acqͥſitiui. qͥa ī illis ꝑs acqͥſita manet.pōt manere quibuſcūqꝫ ꝯdictorijs intrīſecis motui ꝙͣ extrinſecis. excepto ſuo ſolotradictorio. qꝛ cuꝫ ſuo ꝯͣdictorio p̄t manereſed tūc tm̄ motus localis pōt dici tp̄s. qꝛ in eoſolo pōt eſſe inſtās: ſiue ponat̉ vbi acquiſitūmotu localē: ſiue tm̄ locꝰ ſꝑ mobile qd̓ mouet̉localit̓ manet ſub illo poſitiuo acquiſito coexiſtētia vnius ꝑtis cōtradictiōis tm̄: ſiue ſintꝯͣdictoria intrinſeca motui: ſiue extrinſeca.modo ſibi cōtinue ſuccedāt. Si em̄ mobile qd̓mouet̉ localit̓ maneat ſub aliquo vbi det̓mīato vel aliquo loco. ita coexiſtat vtriqꝫ ꝑtitradictiōis ſub illo vbi vel loco: tūc mouet̉ſed qͥeſcit. ita ẜm iſtā viā inſtās nihil eſt niſiillud poſitiuuꝫ qd̓ acquirit̉ motū localē ſiueſit vbi ſiue ꝑs ſpacij: qd̓ tn̄ ſic coexiſtit vni ꝑtiꝯtradictiōis alteri. alit̓ dicit̉ inſtāsqꝛ hoc nomē inſtās vel cōceptus conotat alte ꝑtē cuiuſcūqꝫ cōtradictiōis negatiōe alteriꝰ ꝑtis. qꝛ cōnotat coexiſtētiā vna ꝑte ſic alia. Et hoc eſt verū ſi ponat̉ motꝰ localis ſimul acqͥſitiuus deꝑditiuꝰ ſic .ſ. vnūvbi vel vnus locus acqͥritur. alius deperditurSi aūt ponat̉ motus localis tm̄ acqͥſitiuuspotentiā diuinā .ſ. ſi deus faceret corpus retīnere primū vbi qn̄ acqͥrit ſcd̓m: ſic deincepstuc inſtās ſignificat ꝑtē forme motū acqͥſite coexn̄tia vnius ꝑtis ꝯͣdictōis. ita aliaſiue pluribꝰ ꝑtibus. ſic eſt in motu augmētationis alteratiōis vbi ſunt tm̄ motus acqui-

ſitiui. tūc pn̄t ẜm iſtā viaꝫ poni tres ſpēs. ſcꝫmotus augmētationis alteratiōis inſtāsin illis motibus. ſicut in alijs. Sed alia viaapparet melior ponendo eſt inſtans niſivbi eſt motus acqͥſitiuus deꝑditiuus: itaſemꝑ ſic vnū acquirit̉ aliud deꝑditur: qꝛ ẜm il viā meliꝰ ſaluat̉ inſtans raptī trāſit coexiſtit vni parti cōtradictōis: ita nonalij. Ad ſeptimū dicit̉ inſtans eſt cōtinuatiuū: vt dcm̄ eſt: ſꝫ hoc ꝯcludit̉ realit̓differat a ꝑmanentibꝰ. Ad aliud dico in­ 1ſtans dicit indiuiſibile: qꝛ tm̄ coexiſtit vni parti ꝯtradictōis alteri: ſꝫ quando alteri tūc eſt inſtās: ſꝫ illud qd̓ eſt inſtans eſt diuiſibile in infinitū ex quo acquirit̉ motū: ſi eſſetīdiuiſibile cōtinuatiuū duarū ꝑtiū tꝑis. ex ſequit̉ differt a partibꝰ ꝯtinuatiuis. Exēplū ex hoc punctus continuat duas parteslinee: ſequit̉ pūctus differt a linea: qꝛ tūcpoſſet ꝓbari linea cōponeret̉ ex puctis: eo modo in ꝓpoſito ſi inſtans dicat aliud atibꝰ motus tꝑis poſſet ꝓbari tp̄s cōponeretur ex inſtātibꝰ. Dico tn̄ inſtās ꝯtinuat ꝓprie partes tꝑis: qꝛ illa nihil ſunt poſſunt aliqd̓ ens cōtinuari. dicit̉ tn̄ a ph̓o cōtinuare partes tꝑis: qꝛ illud qd̓ īmediate precedit inſtās pn̄s coexiſtebat multis extremisdictōis: ſꝫ inſtans pn̄s tm̄ coexiſtit vni ꝑtitradictōis: ita alij eſt alia continuatio ibi. Ad aliud dico mutatio ſubita nonmenſurat̉ inſtanti: ſi differret a partibus motus tꝑis: qꝛ mutatio ſubita eſt indiuiſibilis: nullū tale menſurat̉: qꝛ mēſura certificat deꝙͣtitate mēſurati: ſi menſuratū ſit quā mēſuratur: tn̄ bene pōt aliqͥs certificaride ꝑfectōe alicuiꝰ indiuiſibilis acceſſum receſſū ad aliqd̓ indiuiſibile. ſi tūc ex cognitōevniꝰ indiuiſibilis alioꝝ duoꝝ quoꝝ vtrunqꝫaccedit ad illd̓ īdiuiſibile pōt cognoſci vnūindiuiſibile accedēs ſit ꝑfectiꝰ alio: tunc illd̓indiuiſibile cuiꝰ cognitōem pͥncipaliter ſcit̉hoc pōt dici mēſura ꝑfectōnis reſpectu alioꝝ.Et ſi ex cognitōe inſtātis aliarū duarummutationū pōt ſciri vna mutatio eſt perfectior alia: tunc primū inſtans dicit̉ menſurafectionis reſpectu illarū mutationū alit̓ no. eodē modo de deo ſi ex cognitōe dei intuitiua cognitione aliarū rerū: ex ſola cognitione dei: qꝛ menſura menſuratū neceſſarioprius cognoſcunt̉ ẜm ſuas eſſentias ꝙͣ ẜm qd̓ſunt menſure. Nec ſufficit ad cognoſcendumquantitatem menſurati ſolū cognoſcere menſuram. Si inquā ex tali cognitōne poteſt cognoſci vna creatura eſt perfectior alia: tuncdeus eſt menſura creature. menſura inquam

Aid ſeptimur

AſeptimumGG

IIAd nonum

LGGAd octauum

HH

RR