IlibriSecundi
ab eterno ⁊ infinite reuolutōes fuiſſent actualiter ꝑtrāſite: ⁊ deꝰ in quolibet feciſſet vnā diuitionē ꝯtinui fuiſſent īfinite ꝑtes actualiterdiuiſe a ꝯtinuo ⁊ ſtaret vna diuiſio p̄terita adinfinita: ⁊ adhuc eſſꝫ diuiſio infinita futura q̄nūqͣ poſſet eſſe ſine infinitate ꝑfectōis. Preterea ẜm ph̓m eſt dare minimū naturale ī quolibet ſicut minimā carnē. etiā illa caro hꝫ infia. nitas ꝑtes. Ad primū rn̄deo ꝙ iō dicit ph̓usꝙ ſunt in potētia: qꝛ nō ſunt in actu ſeparato.nō aūt ītelligit ꝙ illo mō ſunt ī potētia qͦ aīaantixp̄i eſt nūc in potētia qn̄ nihil eſt: qꝛ ſi ſicnunꝙͣ poſſent cōponere res in ꝯtinuo: gͦ intelligit ꝙ ſunt aliqͥd extra cām ſua. ſꝫ ſunt in potētia: qꝛ qͥlibet ꝑs in ꝯtinuo nō eſt quoddā totūſeꝑatu ꝑ ſe exiſtēs. Ad alid̓ dico. ꝯcedēdo ꝙꝑtes infinite actu fuiſſent diuiſe a ꝯtinuo poſita ypotheſi: ⁊ ꝙ ſtaret diuiſio ad infinitas ꝑtes actu: ⁊ ꝙ ille ꝑtes eſſent adhuc diuiſibilesſꝫ ex hͦ nō ſeqͥt̉ ꝙ totū cōpoſitū ꝯtinuū ex vtriſqꝫ ꝑtibꝰ ſit infinite ꝑfectōnis ꝓpt̓ cās dictaspͥus. Ad aliud dico ꝙ nō eſt dare minimū naturale qͥn ſemꝑ poſſet diuidi in ꝑtes minoresin īfinitū retēta eadē forma naturali. ſicut ptꝫde carne ꝙ nō eſt dare minimā carnē q̄ nō poſſet diuidi in minorē in īfinitū ſaltē ꝑ potētiamdiuinā. Et ad ph̓m dico. ꝙ intelligit ꝙ eſt dare minimū naturale ⁊ minimā carnē qͥ nō pōtexiſtere ꝑ ſe ⁊ reſiſtere agenti extrinſecō corrūpenti puta frigido ⁊ calido ⁊cͣ. ita ꝙ ſi eſſꝫ minor caro nō poſſꝫ naturalit̓ reſiſtere agentibꝰexterioribꝰ: ſꝫ ſtatī ꝓpter defectū potētie reſiſtendi cederet incōtinuis ſic ꝙ corrūperet̉ forma carnis ⁊ īduceret̉ forma noua alicuiꝰ alterius: ſꝫ poſſet deꝰ ſuſpendere actiōes agentiuꝫextrinſecoꝝ ⁊ ꝯſeruare a corruptōe ⁊ ſemꝑ diuideret̉ in ꝑtes minores ⁊ minores in īfinituꝫita ꝙ tūc nunꝙͣ ſtabit diuiſio ad minimā ꝑtecarnis. Nec q̄cunqꝫ ꝑs diuiſa vel diuidēda cederet incōtinuis ꝓpter ſuſpēſionē agentiū extrinſecoꝝ ⁊ cōſeruatōem carnis a corruptiōe.gͣAd aliud argumētū pͥncipale dico ꝙ illd̓ argumētū fundat̉ ſuꝑ falſū: ſcꝫ ꝙ oīa infinita ſūtequalia qd̓ falſum eſt poſito ypotheſi. Patuitem̄ pͥus ꝙ reuolutiōes ſolis ꝑtrāſite ſunt īfinite ſi mūdus fuiſſet ab eterno: ⁊ ſil̓r infinite reuolutōes lune q̄ ſunt plures ꝙͣ reuolutiōes ſolis: ⁊ iō poſita ypotheſi dꝫ cōcedi ꝙ infinitumeſt maiꝰ infinito ⁊ excedit̉ ab infinito. ⁊ ꝑ ꝯn̄sinfinitū nō eſt eqͣle infinito. ⁊ hͦ ſiue cōparet̉ īfinitū ad īfinitū ꝑtrāſitū: ſiue ad īfinitū ꝑtrāſeundū. pꝫ em̄ manifeſte ſi mūdus fuiſſet ab et̓no ꝙ totū tp̄s p̄teritū copulatū ad pͥncipiumhuiꝰ diei eēt infinitū actualit̓: ⁊ ſil̓r totū tp̄s p̄teritū copulatū ad finē huiꝰ diei eſſet infinitū
actualit̓. ⁊ tn̄ eēt maius ꝙͣ totū tēpus p̄teritūcopulatū ad pͥncipiū huius diei ad minus pervnū diē eſſet maius. Eodē modo dico: ꝙ totūtp̄s preteritū copulatū ad prīcipiū huiꝰ diei: ⁊totū tēpus futurū copulatū ad principiū huiꝰdiei nō ſunt equalia: ſꝫ vnū eſt maius alio. ſꝫ qd̓eſt maius ⁊ qd̓ minꝰ difficile eſt nos iudicare.Cū gͦ illa tota deductio fūdet̉ ſuꝑ iſtā totā ꝓpoſitionē oīa infinita ſunt eqͣlia: q̄ falſa eſt: vtꝓbatū eſt. manifeſte ptꝫ: ꝙ nō ſequit̉ ꝙ ꝑs ſitmaior toto. Ad alid̓ dico: ꝙ nō ſunt p̄ciſe totreuolutōes future quot p̄terite data ypotheſiſimplicit̓: ſꝫ ſunt plures vel pauciores: ſicut pꝫex dictis. Sed poſito ꝙ p̄ciſe ſint tot. tūc dicoꝙ oēs reuolutiōes future nō poſſent ꝑtranſiriqꝛ ſunt infinite. qꝛ iſtud eſt generalit̓ verū: ꝙ īfinitū qd̓ eſt aliqn̄ ꝑtrāſeundū nūqͣ pōt actualiter ꝑtrāſiri: nec vnꝙͣ p̄t dari vltimū huiꝰ infiniti. ⁊ hoc ꝓpt̓ multitudinē ſuā ſꝑ accipiendāin infinitū: qd̓ in nullo inſtāti fuit ꝑtrāſeundūſꝫ ſemꝑ fuit ꝑtrāſitū. ſꝫ qd̓ nunꝙͣ fuit ꝑtranſeūduꝫ nō oportet ip̄m eſſe finitū: ſꝫ pōt eſſe infinitū. nūc autē ſi mūdus fuiſſet ab et̓no oēs reuolutiōes p̄terite nunꝙͣ fuiſſent ꝑtrāſeūde: qꝛ innullo inſtāti duratiōis hec eſſet vera oēs iſtereuolutiōes demōſtratis oībus p̄teritis ſuntꝑtrāſeunde. gͦ nō ſequit̉ ꝯcluſio. Ad primā rationeꝫ gaufrēdi dico: ꝙ deficit duplicit̓. Prīo gqn̄ accipit ꝙ creatura eſt noens ẜm ſuā naturā. ita ꝙ neceſſe eſt ẜm ip̄m ꝙ nō eſſe creaturea ꝑte rei p̄cedat ſuū eſſe. Patet enī ꝙ hͨ eſt falſa. creatura eſt nōens ẜm naturā ſuā. qꝛ ſi ſic ꝑnullā potentiā poſſet fieri ens. ⁊ ſi aliqͥ auctores dicūt ꝙ creatura eſt noēs de ſe. Dico ꝙ ꝑtales affirmatiuas intelligunt negatiuas .ſ. ꝙcreatura ẜm naturā ſuā nō eſt ens: nec hꝫ eſſe⁊c. qꝛ a ſe nō habet creatura: ſꝫ ab alio. ſicut pꝫin reportatōe nr̄a vbi tractat̉ de eſſe cognitoeſſe ab eterno ⁊ in ordine ſimplicit̓. Tuꝫ qꝛ nōſequit̉ creatura nō eſt ens a ſe. ergo ſibi repugnat fuiſſe ab et̓no ab alio. Si dicas ſic̄ ibivideor dicere: ꝙ oppoſita q̄ ordine nature coueniūt: eidē nō p̄n̄t ſimul duratiōe ſibi cōuenire ꝓpt̓ oppoſitionē. ſꝫ eſſe ⁊ nō eſſe ordine nature ꝯueniūt creature. qꝛ priꝰ natural̓r eſt creatura noens ꝙͣ ens. Rn̄deo ꝙ ſic̄ dicit ſcotꝰ: ꝙbene iſta rō concludit: ꝙ materia nō p̄t ſimulduratiōe ꝓduci ſub forma. qͥa pͥuatio ⁊ formaordine nature ꝯueniūt materie: ⁊ pͥus naturaeſt materia ſub priuatiōe ꝙͣ ſub forma. iō dicoſicut dicit ſcotꝰ: ꝙ ꝓpoſitio accepta eſt ꝟa depoſitiue oppoſitꝭ: ita ꝙ vtrūqꝫ ſit poſitiuū: qꝛ ſiſint aliqua oppoſita poſitiua q̄ ꝯueniūt alicuiordine nature: tūc oꝑꝫ ꝙ vtrūqꝫ illoꝝ ſibi realit̓ ꝯueniat. ⁊ ꝑ ꝯn̄s nō p̄n̄t ſimul eidē ꝯuenire
HAd quintā rōneprincipalem.
Ad ſcd̓am
Ad tertiam
Tertio
Ad pͥmā īſtātiā
Rn̄ſo ad vōcgarifrea
Ad ſextam
R