LibriSecundi

ſine mutatōe: quare opꝫ ibi eſſe mutatōem denō eſſe ad eſſe. ſꝫ mūdus inqͣtū creatura eſt huiuſmodi maxīe loq̄ndo de creatōne vt fidelesloquunt̉: q̄ eſt qn̄ creatura ſic ꝓducit̉ a deo ꝙnō eſſe eius preceſſit eſſe nō ſolū in ītellectu ſicut poſuerūt ph̓i: ſꝫ ꝙ p̄cedat in re qꝛ aliter nōfieret realit̓ de nihilo: cuiꝰ ꝯͣriuꝫ tenet fides: gͦcreatura ꝓducit̉ a deo nō ſolū ꝙͣtū ad ſuū eſſeſicut filius ꝓcedit a patre in diuinis: ſed quantū ad fieri. Nunc aūt actus creatiōis eſt indiuiſibilis ꝙͣtū ad duratōem carēs oī ſucceſſiōe⁊ duratōe a parte ante ⁊ a ꝑte poſt: qꝛ eſt ſubita ⁊ ſimplex mutatio: gͦ creatio nō pōt eſſe abeterno: qꝛ ſic careret duratiōe a ꝑte āte: qꝛ nō ēſucceſſiua a ꝑte ante. ſic gͦ apparet ꝯͣdictio: qͥaſi creatura fuiſſet ab eterno nō hr̄et eē poſt nōeſſe acqͥſitū: ſꝫ ſemꝑ hr̄et ſolū factū eſſe. ⁊ ꝑ hocꝙ eſt creatura ponit̉ ꝙ hꝫ eſſe acqͥſitū poſt nōeſſe: qd̓ nō eſt ꝯdictio. Cōfirmatur qꝛ qn̄ aliqͥdꝯuenit alicui ex natura ſua īpoſſibile eſt ꝙ eiꝰoppoſitū ꝯueniat ſibi ſil̓ duratōe: qꝛ aliter ꝯͣdictoria eſſentⁱ ſil̓ vera. ſꝫ creatura ẜm oēs ph̓os ⁊ſctōs de ſe eſt noens: gͦ ꝓ eadē mēſura nō pōthre eſſe ⁊ nōeſſe: gͦ ꝓ alia. Si dicat̉ ꝙ de rōnecreature nō eſt qd̓ hēat eſſe poſt nōeſſe: ita ꝙnō eſſe p̄cedat eſſe duratōe: ſꝫ dicit̉ hr̄e eē poſtnō eſſe: qꝛ deus pōt nō feciſſe creaturā ab eterno ſicut potuit eam facere ab eterno: ita ꝙ nōeſſe creature nō p̄cedit neceſſario ſuū eſſe: niſiẜm intellectū vel naturā ⁊ nō duratōe. Contra ẜm ph̓m oē qd̓ eſt qn̄ eſt neceſſe eſt eſſe itaꝙ ꝓ tꝑe ꝓ quo ē nō eſt in potētia: vt nō ſit necex ꝑte ſui nec ex ꝑte efficiētis: qꝛ aliter duo ꝯͣdictoria poſſent ſil̓ eſſe vera: ⁊ eodeꝫ mō eſt deeo qd̓ fuit ꝓ tꝑe quo fuit: qꝛ neceſſariū eſt fuiſſe. ſil̓r de eo qd̓ erit ꝓ tꝑe ꝓ quo erit neceſſariūeſt fore: ita ꝙ in nullo iſtoꝝ eſt potētia ad ꝯͣriūꝓ eodē tꝑe quo ponunt̉ actꝰ. Sed ſi ſit potentia ad ꝯͣriū: hͦ eſſet ꝓ alia menſura priori in qͣ ille actus pōt īpediri: ⁊ hinc eſt ꝙ illud qd̓ eſt ⁊qd̓ nō pōt impediri abſolute neceſſario eſt: ſꝫſi mūdus hūiſſet eſſe ab eterno nunꝙͣ fuiſſꝫ potētia p̄cedēs ꝑ quā actꝰ eſſendi eiꝰ poterat impediri ꝓ aliquo inſtāti. gͦ ſi fuiſſꝫ ab eterno abſolute neceſſario fuiſſet ab eterno: ⁊ nullo mōcōtingenter. Preterea ſi nōeſſe p̄cedat eēẜm naturā ſolū creature aut ī illo priori creatura fuit realiter nōens aut ens. ſi primū habet̉ꝓpoſitū ꝙ nōeſſe p̄cedat eſſe in re. ſi ſcd̓m ergo creatura fuit anteꝙͣ fuit. Sil̓r qd̓ ꝯuenitalicui naturalit̓ ſibi ꝯuenit realiter. ptꝫ inductiue. ſi gͦ nō eē cōuenit creature ex natura ſuaꝯuenit ſibi realiter. Iſte ſunt meliores rōes vtcredo ad ꝓbandū ꝙ repugnat creature fuiſſeab eterno. Sed iſtis rōnibus nō obſtantibus

videt̉ ꝙ nulla ſit manifeſta ꝯͣdictio creaturaꝫfuiſſe ab eterno: nec repugnat: nec ex ꝑte dei:nec ex ꝑte creature. Si dicas ꝙ loqndo de creationē vt xp̄iani loquunt̉ ſic eſt repugnātia:qꝛ ſic nōeſſe creature realiter p̄cedit eſſe: et ſifuiſſet ab eterno nō realiter p̄cederet. Dico ꝙloq̄ndo de creatōe ſic nulla eſt rō. qͣre an illudqd̓ neceſſario ꝓducit̉ poſt nō eſſe poſſet ꝓduci ſine duratōe p̄cedente nullū eſt dubium: qꝛꝯͣdictio eſt. Sed hͦ querit̉ in q̄ſtione vtrū illudqd̓ ꝓducit̉ ſic ꝙ eius nōeſſe realiter p̄ceſſit eēvt ponit̉ fide vel etiā ꝑ fidem poſſet ſine repugnātia ſic ꝓduci ꝙ eius nōeſſe nō p̄cedat ſuūeſſe duratōe. ⁊ hͦ dico nō videt̉ eſſe aliqͣ manifeſta ꝯͣdictio: nec ex ꝑte dei nec creature: lꝫ rōnes in ꝯͣriū poſſint faciliter ſolui: ita ꝙ ſatiſfacerēt audiētibꝰ. Et ita dico ꝙ ſi deus pōt facere qͥcqͥd: nō includit ꝯͣdictōem: potuit mundūfeciſſe ab eterno. Ad rōnes in ꝯͣriū. Ad pͥmā1rn̄deo ꝙ ẜm iſtā viā opꝫ concedere ꝙ infinitereuolutōes ſint actualiter ꝑtranſite ſicut dic̄ratio hͦ nō dꝫ vitari tanꝙͣ incōueniēs: ſꝫ dꝫ cōcedi tanꝙͣ ꝯſeq̄ns. Ad ſcd̓am ꝯcedo ꝙ infinite poſſent eſſe anime in actu: ⁊ infinite paſſiones anime in actu: ſed ex hoc non ſequitur ꝙaliqͥd aliud a deo ſit īfinite ꝑfectōis: qꝛ ille aīenō poſſunt facere aliqd̓ vnum. Si dicas ꝙ adminus oꝫ ꝯcedere ꝙ aliqͣ extra deū habēt totꝑfectōes quot ⁊ deus. Rndeo ꝙ non hn̄t plures ꝑfectōes ꝙͣ deus: qꝛ deus nullā hꝫ formaliter niſi vnā: īmo eſt tm̄ vna ꝑfectio q̄ eſt ſua eſſentia: niſi vocet hr̄e virtualiter. ſic hꝫ pluresꝑfectiones: qꝛ pōt creare oēm effectu. ⁊ ſic dealijs. Ad tertiā ꝯcedo ꝙ infinita eſſent exceſſa ſicut ꝓbat ratio: ⁊ qd̓ vnū infinitū eſſet maius alio ſicut reuolutiones lunc excedut reuolutiones ſolis. Ad aliud dico ꝙ nulla reuolutio diſtat in infinitū a reuolutione hodierna:qꝛ hͨ eſt vl̓is cuius q̄libet ſingularium eſt veraqꝛ nec illa nec iſta. ⁊ ſic in infinitū. Et qn̄ dicatur vltra. gͦ oēs ſil̓ ſumpte ſunt infinite: ꝯn̄a nōvalet. Inſtātia eſt de ꝑtibus ꝯtinui vbi nullapars diſtat in infinitū a qͣcunqꝫ ꝑte ꝯtinui aſſignata loq̄ndo de diſtātia q̄ eſt īter ꝑtes eiuſde quātitatis: ⁊ tn̄ nō ſequit̉. gͦ oēs ꝑtes continui ſunt infinite. ⁊ rō eſt: qꝛ illa ꝯn̄a nūqͣ valꝫniſi vbi eſt dare certū ordinē partiuꝫ: ita ꝙ ſitibi dare primū ⁊ ſcd̓m ⁊ tertiū: quoꝝ nullū eſtpars alteriꝰ: ſꝫ ſic nō eſt de ꝯtinuo nec ī reuolutionibus. Et ad ꝯfirmationē dico ꝙ ſicut ī cōtinuo ꝑmanēti qͥlibet ꝑs finita ⁊ diſtincta addita alteri facit finitū: ⁊ tn̄ in iſto ꝯtinuo ſuntinfinite partes actu extra cām ſuā. Ita q̄libetreuolutio addita alteri ſit finita: ⁊ tn̄ oēs reuolutōes ꝯiuncti ſumpte ſunt infinite. Si dicas

Quarta ratio

Tertia ratio

grd̓a ratio

Confirmatio

Ad tertiam

Ad quartam.

Ad ſcd̓am

Reſpōſio amā rationē.