LibriSecundi
ſed deo non ꝯuenit diffinitio cauſe efficientisqꝛ qͥnto phiſicoꝝ ⁊ alibi freq̄nter dicit ph̓s ꝙcauſa efficiēs eſt vn̄ principiū motus: ſꝫ iſta nōꝓducunt̉ ꝑ motū. gͦ ⁊cͣ. Itē primo phiſicoꝝ:ex nihilo nihil fit: gͦ intelligentie nō fiūt ex nihilo. Itē ex tp̄e nō pōt fieri aliqͥd ex nihilo ẜꝫ1ph̓m: ergo nec ab eterno. Cōtra. ẜm eū licetintelligentie nō cauſant̉ a deo effectiue: tamēdependēt ab eo ẜm ph̓m. Quero de iſtā depēdentia: aut dependent in genere cauſe efficiētis: aut finalis. ſi primo modo habet̉ ꝓpoſitū.ſi ſcd̓o modo adhuc habet̉ ꝓpoſitum. qꝛ reſpectu cuiuſcunqꝫ cauſe finalis eſt aliqua cā efficiens: ergo ſi dependēt a deo tanꝙͣ a cā finalioportet ꝙ ab aliquo ſint effectiue: qꝛ cauſalitas cauſe finalis nō eſt niſi mouere efficiēs adcauſandū: ſꝫ non poſſunt effici ab alio ꝙͣ a deo:gpatet gͦ ⁊c̄. Dico ergo ẜm intentōnem ph̓i ꝙdeus eſt cauſa oīm: ⁊ hoc pōt probari ꝑ ratōeꝫprecedentē: ſꝫ nō poteſt ꝓbari ꝙ ſit cā oīm denouo. Quia tūc poſſet ꝓbari ꝙ eſſet cauſa cōtingens de nouo ꝯtingenter creās: cuius oppoſitū eſt dc̄m. Quia qn̄ aliqd̓ agens nō impedibile in ſua actione equaliter reſpicit plura.ſi ꝓducat vnū ⁊ nō aliud: hoc eſſet libere ⁊ cōtingenter. quare ⁊cͣ. Sed iſta rō nō eſt demonſtratiua vni infideli: qꝛ diceret ꝙ deus nō imdiate ⁊ equaliter reſpicit oīa ꝓducibilia: ſꝫ ꝓducit primā intelligentiā neceſſario: ⁊ mediāte ea ꝓducit alias. vel ꝙ ip̄a prima intelligentia ꝓducit alias. ⁊ ſic ꝯſequenter. Si ergo poſſet ꝓbari ꝑ rationē naturaleꝫ ꝙ deus ꝓducit2de nouo cū ꝓducit vnū ⁊ nō aliud: ſequereturꝙ pōt probari ꝯtingentia in deo. Ad primaꝫrationē in oppoſitū dico ꝙ aliqͥd eſſe in potentia ad nō eſſe: pōt intelligi dupliciter. vno modo poſitiue: quō cōpoſituꝫ ex materia ⁊ formaeſt in potentia ad nō eſſe ꝓpter materiā ⁊ priuatiōem. Et qd̓ ſic eſt in potētia ad nō eſſe nopōt eſſe neceſſario: ſic nō eſt in ꝓpoſito. Aliomodo intelligitur negatiue: ſic ſcꝫ ꝙ circūſcripto oī alio: cuius tamē circūſcriptio eſt impoſſibilis: habet nō eſſe. Et qd̓ ſic eſt in potentiaad nō eſſe pōt eſſe neceſſariū ex ſe. Exemplū. filius dei ſic eſt in potentia ẜm eos ad non eſſe:qꝛ circūſcripto patre ꝑ īpoſſibile nō eſſet: ⁊ tn̄eſt neceſſariū ex ſe. Sic eſt in ꝓpoſito de ſubſtātia ſeparata: ⁊ de deo vn̄ eſt neceſſaria ex ſeqꝛ nō hꝫ cām extrinſecā ſue corruptōis: qualeꝫhabēt generabilia ⁊ corruptibilia: ⁊ eſt in potētia ad nō eſſe: qꝛ circūſcripto deo ꝑ īpoſſibibile hꝫ nō eſſe. Ad aliud de motu dico ꝙ alit̓eſt de motu ⁊ de ſubſtātijs ſeparatis: qꝛ motꝰſic eſt in potētia ad nō eſſe ꝙ adueniēte parteforme q̄ eſt de eſſentia motus alia corrūpit̉. Et
hoc eſt verū de motu deꝑditiuo: ſꝫ ſi ſit tm̄ motus acqͥſitiuꝰ ſaltē ſic corrupunt̉ negatōnes q̄etiā ſunt de eſſentia motꝰ: ⁊ tn̄ motꝰ ẜm ſuumtotū eē pōt ꝯtinuari ab aliquo neceſſario mouēte. Sic nō eſt de ſubſtantia ſeparata: vt ptꝫde ſe. Ad aliud dico ꝙ nullū ꝑpetuū eſt corruptibile poſitiue ꝑ cām extrinſecaꝫ: ſꝫ negatiuebene pōt eſſe corruptibile ſicut prius dcm̄ eſt.Ad aliud dico ꝙ ph̓s aliqn̄ accipit cām ꝓ eoqd̓ extrahit formā de potentia ſubiectiua. ⁊ ſicnihil cauſat̉ niſi qd̓ extrahit̉. Aliqn̄ autē accipit cām ꝓ illo ad cuiꝰ eſſe ſequit̉ aliud eſſe: etſic pōt aliqͥd cauſari: lꝫ nō extrahat̉. ⁊ ſic eſt inꝓpoſito. Ad aliud dico ꝙ lyex qn̄ dicit̉ ꝙ eſtneceſſariū ex ſe: dicit negatōeꝫ cauſe formalisqꝛ nō hn̄t aliquā cām ꝑ quā ſint neceſſaria: ſedſolū ip̄am eſſentiā. iō nec dicit circūſtātiā cauſe naturalis formalis nec materialis nec efficiētis: ſꝫ tm̄ negatōem cauſe formalis. Quō dicimꝰ ꝙ homo nō eſt albus ex ſe: ſꝫ ꝑ albedineminherentē: nō dicit̉ neceſſariū ſic ꝙ ſit ſibi ſufficiēs vt ſit. qꝛ ſi ſic: tūc poſſet eſſe deo non exiſtente. Intētio gͦ ph̓i eſt. ꝙ deus vt cā īmediata ⁊ totalis oīꝫ ſubſtātiarū ſeparatarū: ſꝫ gn̄abiliū ⁊ corruptibiliū (ẜm eū) nō eſt cā īmediata nec totalis nec partialis: ſꝫ tm̄ modo mediata. Ꝙ ſcꝫ cāt intelligētias ⁊ corpora celeſtia ⁊īcorruptibilia: ⁊ ꝯſeruat ea: ⁊ illa cauſant iſtainferiora gn̓abilia: ⁊ ſic nō eſt alio mō ẜꝫ ph̓mcā iſtoꝝ inferioꝝ ꝙͣ reſpectu mali: qꝛ cām malicauſat ⁊ ꝯſeruat: ⁊ ſic nō eſt ꝓprie cā: qꝛ remota. Ꝙꝛ ſi intelligētie ⁊ corpora celeſtia poſſentꝯſeruari ſine deo: adhuc cauſarent ẜm eū ſicutnūc faciūt. Scd̓m tn̄ veritatē eſt cā imediatacuiuſlibꝫ rei factibilis totalis vl̓ partialis: itaīmediate ꝯcurrens ſicut aliqͣ cauſa ſcd̓a: ſicutſupra dictū eſt. Cauſa aūt qͣre ph̓s dicit ꝙ noneſt cā īmediata generabiliū ⁊ corruptibiliū ē:qꝛ tūc poſſet ꝓbari naturalit̓ ꝙ eēt cā de nouooīm inferioꝝ. Et ſic poſſꝫ ꝓbari ī eo ꝯtigētia:⁊ ꝙ ꝯtīgent res ad exͣ ꝓduceret. Queſtio. vij.Tru cōueniat crevature hr̄e potētiā creandi. Ꝙ ſic.bat̉: qꝛ creatura pōt ānihilare: ergo⁊ creare. ꝯn̄a ptꝫ. ans ꝓbat̉: qꝛ calor maximuspōt ānihilare frigꝰ minimū. gͦ ⁊cͣ. Ad oppoſitu. creatura n̄ pōt ſuꝑ diſtātiā īfinitā: ſꝫ a nihilo ad aliqͥd eſt diſtātia īfinita. gͦ ⁊cͣ. OpinioIoh̓. eſt ꝙ nō: ꝓpt̓ rōnes qͣs ponit ī qͣrto q̄ſtioᵉne pͥma. qͣre ibi. Contra iſta arguit̉. Prio ꝯͣ h̓ 1ꝙ angelus nō pōt aliqͥd creare niſi volēdo ⁊ in 1itelligēdo: qꝛ vnꝰ pōt aliū intuitiue videre ⁊ intelligere. gͦ angelus viſus pōt eſſe cā partialiscognitiōis intuitiue ⁊ volitionis alteriꝰ: ſicut
1Ad primū in oppoſitum.
Ad ſcd̓m
Rn̄ſio autoris
SextoIn oppoſitum
SextoIn oppoſit
Quinte
Opinio primaeſt ſcoti.Cōtra opiniorſcoti.
Cōtra opiniorſcoti.
Opinio prieſt ſcoti.
Probat̉ ꝙ no-
uoProbauur ꝙſi
Queito vProbatur ꝙ ſi
Ad quintun
Ad quartum
Ad texxiu