QueſtioVI
quoꝝ vnū agit neceſſario ⁊ aliud libere: ſicutponit̉ de actu qͥ ꝓducit̉ a volūtate ⁊ ſubiectoEx hoc pꝫ ꝙ nō tm̄ forma naturalis educit̉ depotētia materie: ſꝫ forma violēter educta. quiaeduci de potētia materie nō eſt aliud niſi ꝓducia tali agente qd̓ neceſſario requirit materiārecipiente ſuū actū: qꝛ cauſalitas materie noneſt niſi recipere formā: ⁊ ꝑ ꝯn̄s cū agēs violentū neceſſario requrit materiā ꝯcauſantē neceſſario ꝓducit forma de potentia materie. Ex hͦſeqͥtur ꝙ forma violent̓ inducta gn̓at̉ ſicut pꝫꝑ p̄dicta: ſꝫ nō gn̓atōe naturali ſꝫ violēta. Sidicas ꝙ ꝯͣdictio eſt ꝙ ſil̓ ⁊ ſel̓ fiat de aliquo etde nihilo: ſꝫ qd̓ creat̉ fit d̓ nihilo: qd̓ gn̓at̉ fit d̓aliquo. gͦ ꝯͣdictio eſt qd̓ idē ſil̓ creet̉ ⁊ generet̉.Andeo. mior eſt falſa: qꝛ ita bene illud qd̓ generat̉ fit de nihilo ſicut illd̓ qd̓ creat̉: ita ꝙ terminꝰ a quo in gn̓atiōe vere ſit nihil ⁊ pura negatio ſicut ī creatōe: cuius rō eſt. qꝛ aut terminus a quo generatōis eſt pura negatio illiusforme generāde: aut aliqͣ pars illiꝰ forme: autmateria: aut forma ꝯͣria expellēda. nō pars illius forme: qꝛ nulla pexiſtit ſi ſit vera generatōnec materia: qꝛ illa manet ſub vtroqꝫ terminoſꝫ terminꝰ a quo nō manet cū termino ad queꝫnec forma ꝯͣria: qꝛ alicubi eſt terminꝰ a quo vbinō eſt talis forma. pꝫ in illuminatōe medij ⁊ ingn̄atōe ſcīe in aīa: qꝛ aīa mutat̉ de ignorātia īſciam: gͦ accidit termino a quo ꝙ ꝯiungat̉ cuꝫforma aliqͣ poſitiua. relinqͥt̉ gͦ pͥmꝰ modus ⁊ꝯn̄s cū illa negatio nihil ſit terminꝰ a quo gn̄atōis eſt purū nihil. ptꝫ gͦ ꝙ minor eſt falſa: ſꝫ illud creat̉ qd̓ fit ab agente: qd̓ nō reqͥrit materiā ꝯcauſantē in actōe ſua: ⁊ illud gnat̉ qd̓ fitab agente qd̓ neceſſario reqͥrit materiā ꝯcauſante: ⁊ ꝙ idē fiat a talibꝰ duobꝰ agentibꝰ noneſt ꝯͣdictio. Ad aliud dico ꝙ cauſare vno mōaccipit̉ ꝓ creare: ⁊ ſic eſt diuiſio ſufficiēs om̄eens ⁊cͣ. alio mō accipit̉ ꝓ eo qd̓ nō reqͥrit materiā ꝯcauſantē: ⁊ ſic nō eſt ſufficiens: qꝛ oēs ille forme reſpectiue q̄ nō poſſunt fieri ſine ſubiecto ꝑ potentiā dei nō ſunt create nec increate: iſto mō accipiēdo creatōem. Ad argumēta pͥme qͥſtionis ad illud de demōſtratōe ⁊ paſſione: dico ꝙ paſſio nō pōt demōſtrari de ſubiecto ꝑ cām extrīſecā demōſtratōe vl̓i: vniuerſalitate tꝑis ⁊ ſuppoſitorū puta ꝙ oīs luna ſēꝑ ſit eclipſabilis: ſꝫ ꝯcluſio q̇ demoſtrat̉ ꝑ cāmefficientē aliqn̄ eſt nobis nota ꝑ experientiaꝫaliqn̄ ꝑ demōſtratōem: ſꝫ illa demonſtratio eſtparticularis ſaltē particularitate tꝑis putaꝙꝫluna modo eclipſat̉ ⁊ illud pōt demonſtrari ꝑcauſam efficientē ſi ſit naturalis: ſꝫ ſi ſit liberatunc nō poteſt. ſic eſt in ꝓpoſito: qꝛ deus eſt cālibera reſpectu cuiuſlibet effectus: ideo nō po
teſt eſſe mediū ad demōſtrādū aliquē effectū.Ad aliud dico ꝙ ſicut deus intelligēdo ſe intellexit oīa: ita volēdo ſe vult oīa volūtate cō pplacētie nō efficaci.Queſtio. vi.Tru deus ſit cauſa oīm ẜm intentōem ph̓oꝝ: ⁊ videtur ꝙ nō. Tum qꝛ cū agit ꝑ intelle Actum ⁊ voluntatē deus intelligeret alia a ſe. ⁊ſic ab eis dependeret ⁊ vileſceret intellectuseius. Tū qꝛ mouet vt amatū ⁊ deſideratū. er 5go nō vt efficiens. Sed cōtra. cōmentator primo phiſicoꝝ cōmento vltimo ꝑ motum ꝓbatdeū eſſe ⁊ ꝑ eternitatē motus: ꝓbat eternitatem mouetis: qd̓ non eſſet niſi motus eſſet effectus dei. Ad primū in cōtrariū dico ꝙ ph̓sintendit ꝙ nō intellexit alia a ſe recipiēdo co fgnitōem ab alijs: ita ꝙ alie eſſent cauſe efficiētes reſpectu ſue cognitōis: ſicut ſunt reſpectunoſtre: tūc em̄ vileſceret ītellectus ſuus tamēintellectio ſua vnica terminat̉ ad eſſentiā ſuā⁊ oīa alia ⁊ hoc eſt maxime ꝑfectionis ⁊ nobilitatis. Ad aliud dico ꝙ ſi deus compareturad intelligentias: tūc eſt cauſa efficiens earūſi aūt comparet̉ ad alia q̄ deus producit ſicutcauſa partialis cū intelligētijs: ſic licet ſit cauſa efficiens reſpectu illoꝝ productoꝝ ab intelligentijs īmediate concurrens: ſicut prius dictū eſt: tamen mouet intelligentias ad producēdū illos effectus partialiter cū eo ſicut amatū ⁊ deſideratū. quia intelligētie cauſant aliapropter deū tanꝙͣ propter finē cuius cauſalitas eſt amari proprie ⁊ deſiderari. ⁊ ſic diciturmouere alia agentia ſecūda ſicut amatū: quiaoīa ordinantur ad ip̄m tanꝙͣ ad finē: ⁊ ſic patet ꝙ deus reſpectu eiuſdem effectus eſt cauſa efficiens partialis: ⁊ cauſa finalis. ſed potius dicitur deus amari ab intelligentijs: ⁊ nōdeſiderari: quia deſideriū eſt reſpectu non habiti: ſed ip̄e ſemper habent deū ⁊ eum ſemperamant. Alia eſt opinio ꝙ ph̓us intelligit ꝙdeus eſt cauſa efficiens reſpectu generabiliū⁊ corruptibiliū ⁊ non reſpectu ſubſtantiarumſeparatarū. Qd̓ probat̉: quia qd̓ eſt ab alio effectiue habꝫ in ſe potentiā ad noneſſe. ſed qd̓eſt neceſſariū nullo modo habet potētiā ex ſead nō eſſe. Cū igit̉ ſubſtātie ſeꝑate ſint cāe neceſſarie ſeqͥt̉ ⁊c̄. Itē cōmentator ſcd̓o metaphiſice. nihil eſt neceſſariū effectiue ab alio niſi motus. ergo ⁊cͣ. Itē cōmentator. xij. metaphiſice cōmento. xliij. nihil fit niſi qd̓ extrahit̉de potētia ad actū: ſꝫ nullū neceſſariū ē hmōi.gͦ ⁊cͣ. Item ꝓducens eſt prius ꝓducto naturaigit̉ pōt eē ſine eo: ⁊ ſic illd̓ ꝓductū n̄ ē nccͣriū.Item cui nō cōuenit diffinitio nec diffinituꝫ
incipalia priex
pſtuox
Ripondetur
A
Arguitur primo.
Ad ſcd̓m
Ad primū in cōtrariū dicitur.
Seciando
Probat̉ pͥmo.
Ad ſcd̓m principale.
AQueſtio vI I
Scd̓a opinio.
Tertio.
Secundo
Secundo
Cuart.