Libri primiRententiarum
poſita que ſunt poſteriora naturalit̓ vt actꝰ ſecūdi. Actus em̄ primꝰ cōſideratus in iſto inſtāti in quo eſt: eſt pͥor naturalit̓ actu ſcd̓o. ita ponit illū in eſſe tanꝙͣ effectū ſuū contingēter. ꝙvt pͥor naturalit̓ poſſet eque ponere oppoſitū121in eſſe. Iuxta p̄dicta dicit̉ de volūtate diuīapͥmo que ſit eius libertas. ⁊ dicit̉ ꝙ voluntasdiuina nō eſt libera ad diuerſos actꝰ volēdi etnolēdi. ſꝫ ꝓpter illimitatione volitōis eſt libera ad oppoſita obiecta. ⁊ illa eſt pͥma. ⁊ p̄ter illā eſt libertas ad oppoſitos effectꝰ. ⁊ volūtasdiuina eſt libera inꝙͣtuꝫ eſt oꝑatiua: nō inqͣtūeſt ꝓductiua ſue volitiōis. Scd̓o dicit̉ ad queeſt libertas volitionis diuine. et dicit̉ ꝙ nihilaliud reſpicit neceſſario pro obiecto niſi ſuameſſentiā. ⁊ iō ad qd̓ libet aliud ſe habet ꝯtingēter. ita ꝙ pōt eſſe oppoſiti. ⁊ hoc conſiderādoip̄am vt eſt pͥor potētia naturalit̓ tendēs in illud obiectu. nec ſolū ip̄a vt volūtas eſt pͥor naturalit̓ ſuo actu. ſꝫ inꝙͣtum etiā volēs. qꝛ ſicutvolūtas noſtra vt prior naturalit̓ ſuo actu. itaelicit actū illū ꝙ poſſet in eodē inſtāti elicereoppoſitū. ita volūtas diuina inꝙͣtum ſola volitiōe ipſa eſt prior naturalit̓ tendētia tali. itaem̄ tēdit in illud obiectu ꝯtingēter ꝙ in eodēinſtāti poſſet tēdere in oppoſituꝫ obiectū. ⁊ hͦtā potētia logica que eſt nō repugnātia terminoꝝ. ſicut dixit priꝰ de volūtate noſtra. ꝙͣ potētia reali que pͥor eſt naturalit̓ ſuo actu. Sedquo cū tali cōtingētia ſtat certitudo ſcīe diuine. Dicit̉ ꝙ hoc pōt poni duplicit̓. Uno modo ꝑ hoc ꝙ intellectꝰ diuinꝰ vides determinationē volūtatis diuine videt illud in re pro a.quia illa voluntas determinat pro a. ſcit eniꝫillam voluntatē eſſe īmutabilē ⁊ nō īpedibilēAlit̓ dicit poſſe poni. qꝛ intellectus diuinꝰ autoſtēdit ſimplicia quoꝝ vnio eſt ꝯtingēs in re.aut ſi offert ſibi cōplexione. offert eā ſicut ſibineutrā. ⁊ volūtas eligēs vna parte .ſ. ꝯiūctionē iſtoꝝ pro aliquo nūc in re facit iſtud eſſe determinate verum. hoc erit pro a. hoc auteꝫ exiſtēte determinate vero eſſentiā eſt diuino intellectui ratio intelligēdi illud verū. ⁊ hoc naturalit̓ quātū eſt ex ꝑte eſſentie. ita ꝙ ſicut naturalit̓ intelligit oīa prīcipia neceſſaria quaſiante actū volūtatis diuine. qꝛ eoꝝ veritas nōdepēdet ab illo actu. ⁊ eſſent ītellecta ſi ꝑ impoſſibile nō eſſet volēs. ⁊ ita eēntia diuina eſtrō cognoſcēdi ea in illo pͥori. qͥa tūc ſunt vera.nō quidē ꝙ iſta vera moueāt ītellectū diuinū.nec etiā termini eoꝝ ad apprehēdendū talemveritatē. ſꝫ eēntia diuina eſt rō cognoſcēdi ſic̄ſimplicia: ita etiā cōplexa talia. tūc aūt nō ſūtvera ꝯtingētia. qꝛ eſt tunc ꝑ qd̓ habeāt veritatē determinatā. Poſita aut det̓minatiōe vo-
Sententiarumlūtatis diuine iā ſūt ꝟa. ⁊ ī illo ſcd̓o īſtāti eriteſſentia rō cognoſcēdi ea. Exēplū ponit̉ tale.ſic̄ ſi ī potētia mea viſiua ſēꝑ ſtās vnꝰ actꝰ ſitro vidēdi obiectū ſi ab alio pn̄te nūc ſit iſte color pn̄s nūc ille: oculꝰ meꝰ videbit nūc hͦ. nuncillud. ⁊ tn̄ ꝑ eādē viſionē. tm̄mo erit dra ī pͥoritate ⁊ poſterioritate vidēdi ꝓpt̓ obiectū pͥusvel poſteriꝰ p̄ſentatū. ⁊ ſi vnꝰ color fieret naturalit̓ pn̄s. ⁊ aliꝰ libere nō eēt dra formal̓r in viſione mea. qͥn ex ꝑte ſua oculus natural̓r videret vtrūqꝫ. tn̄ cōtingēter videt vnū ⁊ meceſſario aliud. inqͣtū vnū fit pn̄s cōtingēter ⁊ alid̓neceſſario. Utroqꝫ illoꝝ modoꝝ poneret̉ ītellectū diuinū cognoſcere exiſtētiā reru ptꝫ ẜmvtrūqꝫ ꝙ ē determinatio ītellectꝰ diuini ad illud exiſtēs ad qd̓ terminat̉ volūtas diuina etcertitudo infallibilitatis. qꝛ nō pōt volūtasdeterminari qͥn īteliectꝰ determinate app̄hēdat illud qd̓ volūtas determinat ⁊ īmutabil̓rqꝛ tā intellectꝰ ꝙͣ volūtas ſūt īmutabiles. ⁊ cūiſtis ſtat cōtigētia obiecti cogniti. qꝛ volūtasvolēs hoc determinate contingēter vult hoc.Cōtra iſtā opinionē pōt argui. pͥmo ꝯͣ hoc Equod dicit̉ ꝙ ſecūdā libertate volūtatꝭ cōſeqͥtur vna potētia ad oppoſita nō manifeſta. qͣead oppoſita obiecta ſine ſucceſſione. hoc em̄nō videt̉ verū. cuiꝰ rō ē. qꝛ illa potētia q̄ꝑ nullā potētiā etiā īfinitā pōt reduci ad actu. nō ēpotētia. ſꝫ ꝑ nullā potētiā pōt iſta potētia nōmanifeſta reduci ad actū. qꝛ ſi reducat̉ gͦ volūtas vult aliquid ꝓ a. ⁊ nō vult illud ꝓ a. ⁊ itaſunt manifeſta ꝯdictoria ſimul vera. Si dicat̉ꝙ ſi reducit̉ ad actū. iā nō ē hec vera. volūtasnō vult hͦ ꝓ a. nec etiā iā iſta volūtas vult hͦ ꝓa. qꝛ eoip̄o ꝙ volūtas nō vult hoc ꝓ a. ſeqͥt̉ ꝙhͨ nō ē vera volūtas vult hͦ ꝓ a. Cōtra hoc ēcōmunit̓ cōceſſū a ph̓is ⁊ theologis ꝙ deꝰ nōpōt facere de p̄terito nō p̄teritū qn̄ ſit poſt verū dicere ꝙ fuit p̄teritū. gͦ cū ꝑ poſitū hͨ ſit det̓minate ꝟa volūtas vult hͦ ꝓ a. ⁊ ꝑ ꝯn̄s hͨ ſemꝑerit poſtea ꝟa. ⁊ nūqͣ hec fuit ꝟa. volūtas nonvult hͦ ꝓ a. gͦ poſt a hͨ ſꝑ fuit īpoſſibilis. voluntas nō voluit hͦ ꝓ a. ⁊ vltra. gͦ mō poſtea ē verūꝙ hͨ nūꝙͣ potuit eē ꝟa ī illo īſtāti ī quo ſua oppoſita fuit ꝟa. qꝛ ꝓpo ꝟa fit īpoſſibilis frequēter. Si dicat̉ ꝙ illa potentia pōt reduci ad Inſactu. qꝛ pōt ceſſare hͦ ꝓ a. Reſpōdeo. hͨ nō Rnvalet. qꝛ iſta potētia ad oppoſita ē manifeſta⁊ cū ſucceſſione. Nā in vno inſtāti hec ē vera.volūtas hͦ vult ꝓ a. ⁊ ī īſtāti hͨ ē ꝟa. volūtas nōvult hoc ꝓ a. ſꝫ ꝙ in eodē inſtāti ſint ambe ꝟeꝑ quācūqꝫ potētiā ē ſimpl̓r īpoſſibile. ſic̄ īpoſſibile ē ꝙ hͨ ſit pͥmo ꝟa. volūtas creata vult hͦꝓ a. ⁊ ꝙ poſtea ſit hͨ ꝟa. volūtas nūqͣ voluit hͦꝓa. ⁊ ita ī creaturꝭ ē vl̓r verū ꝙ nūqͣ e potētia
QueſtioReſponſio
Reſponſio
Libertas volūt.tis diuine.
InſtaturRn̄detur
Cōtra iſtā o