SententiarumLibri primi
C.ori prii.bus modis ip̄a volūtas. Alit̓ accipit̉ volitiodiuina. vt ſit idē qd̓ velle creaturā eē vel velleremunerare. vel hmōi aliqͦd. ⁊ ſic non p̄ciſe dicit volūtatē diuinā. ſꝫ etiā cōnotat creaturā īeſſe reali. ⁊ ſic ē idē qd̓ creatio vel conſeruatiovel aliqͥd hmōi. ⁊ ſic ē ī poteſtate ſua. ſicut cōtingēter creat conſeruat ⁊ hmōi. Ad aliuddico ꝙ ſpeculatio q̄ ē in poteſtate volūtatis ēr2vere praxis. ſic̄ dictū ē pͥus Ad pͥmū ī cōtrariū dico ꝙ hec ē falſa ſimpl̓r. oībꝰ praxibꝰ gn̓atur habitꝰ practicꝰ. cuiꝰ rō ē. qꝛ ſpeculatiuū etpracticū nō ſunt dr̄e oppoſite habituū intellectualiū. ⁊ iō nō ſemꝑ ex praxibꝰ que ſūt ī ītellectu generat̉ habitꝰ practicꝰ Et ſi dicat̉ ꝙ ſaltē ex praxibꝰ q̄ ſūt ī ītellectu generat̉ habituspracticꝰ ⁊ nullo mō ſpeculatiuꝰ. Dicēdū ꝙ nōſēꝑ ex praxibꝰ q̄ ſūt ī ītellectu generat̉ habitꝰpracticus. cuiꝰ rō ē. qꝛ habitꝰ practicꝰ gn̓at̉ exactibꝰ practicis. ſꝫ aliqͥ actꝰ ītelligibiles qͥ ſūtpraxes ſūt ſpeculatiui ⁊ aliqͥ ſūt practici. et iōex aliqͥbꝰ talibꝰ praxibꝰ generat̉ habitꝰ practicus. et ex aliqͥbꝰ generat̉ habitꝰ ſpeculatiuusAd cuiꝰ ītellectū ſciendū ē ꝙ dra ē īter actūpracticū ⁊ praxim. Nā praxis ē oꝑatio exiſtēsī poteſtate volūtatis: qꝛ oīs talis actꝰ pōt elici virtuoſe ⁊ vicioſe. loquēdo de actu volūtatis noſtre de quo ē mō ſermo. ſꝫ actꝰ practicꝰ ēille qͥ hꝫ ꝓ obiecto ſaltē ꝑtiali praxim. vel aliqd̓ oꝑabile cōtingenter a volūtate. Nā multiſūt actꝰ ītelligēdi exiſtētes ī noſtra poteſtateq̄ nō hn̄t praxim nec aliqd̓ oꝑabile a nobis ꝓobiecto ꝑtiali. ſicut actꝰ cōſiderādi geometricalia ⁊ ſil̓r cōſiderādi deū. ⁊ actꝰ ſpeculādi methaphiſicalia ſūt ī poteſtate noſtra. ⁊ pn̄t virtuoſe ⁊ vicioſe ẜm diuerſas circūſtātias finis⁊ alioꝝ elici ⁊ īꝑari a volūtate. nō ſūt tn̄ iō practici. ſꝫ tn̄ vere ſūt praxes. Et iō ex eis nō generat̉ habitꝰ practicꝰ ſꝫ tm̄ ſpeculatiuꝰ. Ꝙ aūt talis ſpeculatio ſit vere praxis. pꝫ. qꝛ oīs oꝑatioẜm electionē hōis eſt vere praxis. ſꝫ tal̓ oꝑatiopōt eē ẜm electionē hōis. gͦ vere pōt eē praxismaior pꝫ ꝑ cōmē .i. ethi. in pͥncipio vbi deſcribēs praxim dic̄ ſic. Praxis quā ꝯſueuerūt trāſferre ī actū ē ẜm electionē hōis energia. id eſtoꝑatio. minor pꝫ. qꝛ pōt aliqͥs cōſiderare ⁊ deliberare an ſit ſpeculādū vel aliqͥd aliud extraoꝑandū. ⁊ pōt poſtea habita deliberatione ⁊cōcluſo ꝙ ſit ſpeculādū vel ſtudēdū ⁊cͣ. eligere vel p̄ponere ſtudiū vel ſpeculationē oꝑi exteriori ⁊ poſtea p̄t illū actu elicere. ⁊ ꝑ ꝯn̄s talis ſpeculatio pōt eē oꝑatio ẜꝫ hōis electionēgͦ tūc vere erit praxis. Ad ſcd̓m dico ꝙ nonſeqͥt̉. oīs oꝑatio exiſtēs ī poteſtate volūtatisē praxis. gͦ ego poſſum facere ꝙ geometria eſtpractica. ſꝫ ſeqͥt̉ ꝙ ego facere poſſum ꝙ aliqͥs
actꝰ geometrie. puta iſte quē poſſum cōtingēter elicere ſit vere praxis. ꝙͣuis non poſſit illeactꝰ eē practicꝰ Ad aliud dico ꝙ manifeſtūeſt ꝙ aliqͣ ſpeculatio diuina nō ē praxis qꝛ illanō ē ī poteſtate volūtatis. ſꝫ de ſpeculatiōibꝰnoſtris nō ē ita manifeſtū. Un̄ q̄ dicūt ꝙ oīsſpeculatio nr̄a ſit ī poteſtate volūtatis. hn̄t dicere niſi errēt. ꝙ oīs ſpeculatio nr̄a pōt eē praxis. Sꝫ qꝛ reputo ꝙ aliqͣ ſpeculatio nō ſit ī poteſtate nr̄a. q̄ aūt ſit illa dicet̉ in quarto. Ideodico ꝙ ē aliqua ſpeculatio hūana q̄ nō pōt eēpraxis. ⁊ iō dico ꝙ nō oīs ſpeculatio ē in poteſtate nr̄a niſi forte meritorie vel demeritorie.Sꝫ de illo mō habēdi aliqͥd ī poteſtate volūtatis nō ē mō ẜmo. Ad aliud qd̓ īnuit̉ dico īī ptāte mea ē ꝙ ſpeculatio ſit praxis. vl̓ nō ſitpraxis. qꝛ ſi cōtīgēt̓ ⁊ ex īꝑio volūtatꝭ ſpeculortūc illa ſpeculatio ē praxis. Si nō ſpeculor. vl̓ſi nō ſpeculor ex īꝑio volūtatis tūc nō ē praxis⁊ eodē mō eadeꝫ ſpeculatio qn̄ pͥmo elicit̉ āteomnē actū volūtatꝭ nō ē praxis. qn̄ poſtea elicit̉ vl̓ cōtinuat̉ ex īꝑio volūtatꝭ tūc ꝟe erit praxis. nec ē hͦ magꝭ īcōueniēs de ſpeculatōe ꝙͣd̓alijs praxibꝰ. ſꝫ de alijs eſt hͦ poſſibile ẜm iſtosſic arguētes. Nā ẜm iſtos nūqͣ ē actꝰ volūtatꝭpraxis niſi ſit elicitꝰ. ſꝫ ī poteſtate volūtatꝭ ē elicere illū actū vel nō elicere. Sil̓r ẜꝫ iſtos actꝰappetitꝰ ſenſitiui quatenꝰ p̄cedit actū ītellectus nō ē praxis hoc em̄ mō cōis ē volūtati ⁊brutis. nec reſpectu illoꝝ actuū eſt aliqͣ cognitio practica. niſi qꝛ aliquo mō ē moderatiua illoꝝ actuū. ⁊ iſti actꝰ cōſequūt̉ ītellectionē moderatiuā vt ſūt ꝑ ip̄am moderati. Ex iſtis ꝟbis eoꝝ pꝫ manifeſte ꝙ actꝰ appetitꝰ ſenſitiuiqͥ p̄cedit actū ītelligēdi nō ē praxis. ſꝫ actꝰ appetitꝰ ſenſitiui ſequēs actū ītelligēdi cuiꝰ modi ē ille actꝰ ītelligēdi moderatiuꝰ vere ē praxis. ſꝫ ille idē actꝰ qͣ p̄ceſſit actū ītelligēdi pōtpoſtea moderari ꝑ ītellectū ⁊ volūtatē. gͦ ideꝫactꝰ pͥmo nō ē praxis ⁊ poſtea ē praxis ⁊ eqͥ facilit̓ pōt hͦ dici d̓ actu. ītellectꝰ qͥ pōt p̄cedereactū volūtatꝭ. ⁊ tūc n̄ ē praxis. Et pōt ſeqͥ iꝑiūvolūtatꝭ ⁊ tūc ē praxis Et hͦ poſſꝫ ꝯfirmari. qꝛactꝰ ītelligēdi magꝭ ē ī poteſtate volūtatꝭ ꝙͣ actus appetitꝰ ſenſitiui. et ꝑ ꝯn̄s magꝭ pōt dicipraxis. Et ſi dicat̉. ꝙ praxis dꝫ eē poſterior ꝙnatural̓r ītellectiōe. Dico ꝙ hͦ ē verū. qꝛ oīs Fpraxis vl̓ ē actꝰ volūtatꝭ elicitꝰ vl̓ imꝑatꝰ. ⁊ itavnꝰ actꝰ volūtatꝭ ē poſterior alio actu. ſic̄ actꝰquo ſpeculor diuina ē poſterior actu dictandiquo ītellectꝰ meꝰ dictauit ꝙ mō debeat ſpeculari dīna. nūc actꝰ ſpeculādi dīna eſt praxis ⁊non practicus ſed actꝰ dictandi eſt practicuset forte non eſt pro tunc praxis. ꝙͣuis poſſit eēeſt eſſe īperatus a vo luntato
Ad ſcd̓m
Ad pͥmū ī cōtraGrium
Ad quartūAd pͥmū ī cōtraGrium
Ad quartū
Ad pͥmiIrium
ObiſcirurRn̄detur
Ad quart
Ad tertium