Ninctionis XQueſtioI
naturale: ⁊ pͥncipiū actiuū neceſſarium ſeu neceſſario. Hoc pꝫ per ph̓m ⁊ comen. ix. metha.comen. ix. vbi ph̓s diſtinguens inter potētiasrationales ⁊ irrationales. ſubdit. tales quidēpotentias neceſſe eſt qn̄ actiuū et paſſiuū appropinquant. hoc quidē facere illud vero patiillas vero nō neceſſe. Ubi dicit comē. Potentie q̄ ſunt ſine ratione qn̄ agēs appropinquatpaſſo ⁊ nō eſt illic aliquod impediens extrinſecum. neceſſe eſt vt agens agat ⁊ patiens patiatur ⁊ ſubdit. Alie vero potētie. ſcilicet queſunt cū rōne non eſt neceſſe quādo appropinquant ſuis agēdis vt agāt. Ex iſto ptꝫ ꝙ ph̓set comē. nō ponūt potentiā realē reſpectu alicuius actionis. niſi quā habet agēs in ſua poteſtate ꝙ poſſit agere ⁊ nō agere. gͦ ſi idē ſuntpotētia rōnalis ⁊ libera: reſpectu nulliꝰ dr̄ potentia libera niſi reſpectu cuius eſt indifferēs⁊ cōtingenter ſe habet. Preterea hec videt̉eſſe intētio damaſ. in ſententijs ſuis. c. xl. vbidicit: ꝙ illa q̄ ſunt in poteſtate noſtra. ſi faciamus ea vel ſi nō faciamus ſunt obiecta liberiarbitrij. gͦ potentia nō eſt libera reſpectu aliquoꝝ niſi qͥ habet in ſua poteſtate ſi faciat etnō faciat. Unde dicit damaſ. ſic. Eorū q̄ fiunthec quidē ſunt in nobis. hec aūt nō in nobis.In nobis quidē ſunt q̄ nos ſumus liberi arbitrij facere ⁊ nō facere. hoc ē opera q̄ ꝑ nos voluntarie aguntur. ⁊ ſequitur. ⁊ ſimpl̓r ſupple.ſunt in nobis q̄ ſequit̉ laus vel vituperatio etlex. Principaliter aūt et in nobis ſūt illa oꝑade quibꝰ cōſiliamur. cōſiliū aūt eſt eoꝝ q̄ pariter cōtingunt. Ex iſto ptꝫ ꝙ illa dicūtur eē innobis q̄ ſunt in noſtra poteſtate. ſꝫ reſpectu taliū eſt indr̄a. gͦ ⁊cͣ. Preterea omnē actionē liberā cōſequit̉ laus vl̓ vituperiū. ſꝫ ſolā oꝑationē elicitā cōtingenter cōſeqͥtur laus vel vituperiū. igit̉ ſola dicet̉ libere elicita. Cōtra ſecūdū pͥmo qd̓ d̓r ꝙ voluntas nō pōt eē agensom̄ino pͥmū videtur eſſe falſum. qꝛ ẜm beatuꝫauguſtinū volūtas diuina eſt pͥma cā omniuꝫ.Sil̓r ꝓbatū eſt pͥus: ꝙ volūtas diuina ⁊ intellectus ⁊ eſſētia diuina nullo modo diſtinguūtur. gͦ ſi deus eſt agēs pͥmū: volūtas erit agēspͥmū. Preterea qd̓ dr̄: ꝙ aliter determinaturgraue ad deſcenſū ⁊ volūtas aliter ad hoc velle ſi neceſſario velit nō ē verū. qꝛ qn̄cunqꝫ ſuntduo actiua neceſſaria reſpectu actuū ſuorū q̄omino vniformiter a ſuis cauſis ꝓducūtur etdependēt. ⁊ ab eiſdē cauſis etiā vniformit̉ depedet actꝰ illoꝝ pͥncipioꝝ neceſſarioꝝ actiuorū: nō alit̓ determinat̉ vnū illoꝝ pͥncipioꝝ actiuoꝝ ad ſuū actū ꝙͣ reliquū ad ſuū. ſi em̄ alit̓det̓minaret̉ vnū ꝙͣ reliquū: eque facilit̓ diceretur ꝙ alit̓ determinat̉ calor ad calefaciēdū: et
Iſol ad illuminandū. et ita eque ſaluaret̉ libertas in ſole reſpectu illuminationis. ⁊ nō in calore reſpectu calefactōis ſicut ſaluat̉ libertasin volūtate reſpectu illiꝰ actꝰ neceſſario eliciti ⁊ in graui reſpectu deſcenſus neceſſario eliciti: ſꝫ graue ſi cauſet̉ a ſolo deo. ſicut poſſibileeſt. equaliter depēdet a deo ſicut volūtas. qͥaneutrius ē cauſa naturalis ſꝫ libera. Sil̓r vniformiter depēdet deſcenſus grauis a deo ⁊ talis volūtatis. qꝛ deus neutrius ē cauſa naturalis ſꝫ libera. Sil̓r nō plus opꝫ ꝙ deus ſit cā immediata ⁊ partialis vniꝰ ꝙͣ alteriꝰ: nec alit̓ depēdet vnꝰ actꝰ a deo ꝙͣ pōt aliꝰ depēdere. gͦ exꝑte actuū in cōparatiōe ad deū vi ad aliā cauſā quācūqꝫ: nō ē diuerſitas. gͦ diuerſitas eſt exꝑte illoꝝ pͥncipiorū actiuorū īmediatorū. ſꝫ diuerſitas nature nō ſufficit. qꝛ talis diuerſitasnature pōt reꝑiri īter ſolē ⁊ ignē. gͦ requirit̉ diuerſitas ex ea ꝑte. qꝛ vnū habet actū in ſua poteſtate ⁊ aliud nō. Ideo dico ad iſtā q̄ſtio 7nē ꝙ ꝓpͥe accipiendo libertatē ꝙ nō aliter ꝓducit libere ſpūſſanctꝰ ꝙͣ filiꝰ. qͥa illud ꝓpriefit libere qd̓ fit ſponte. Unde libertas ⁊ ſpontaneitas videntur nō poſſe diſtingui. et iō ſic̄nō debet cōcedi ꝙ pater ſponte ꝓducit ſpiritumſanctuꝫ. ita non eſt concedendū ꝙ libereproducit ſpiritumſanctū. Uerūtn̄ iſta reſponſio ꝑ rōnē ꝓbari nō pōt. qꝛ hͦ eēt ꝓbare ſignificatū vocabuli. manifeſtū ē em̄ ꝙ oēs ꝯcedūtꝙ ſpūſſanctus ꝓducit̉ neceſſario. ⁊ ꝙ ꝓducit̉aliquo mō mediante volūtate. vel ſaltē eiꝰ ꝓductio aliquo modo ꝑtinet ad volūtatē. qualiter tn̄ hoc ſit intelligendū pͥus ptꝫ. Et iō dicēdo ꝙ ſignificatu libertatis eſt omē illud qd̓ꝓducit̉ quocūqꝫ modo mediante volūtate ſiue neceſſario ſiue cōtingenter. ꝯcedēdū eſt: ꝙſpūſſanctus ꝓducit̉ libere. Eodē mō ſi liberūſit idē om̄ino qd̓ volūtariū. tūc ſi volūtas creata aliqͥd faceret neceſſario: adhuc eēt ꝯcedēdū ꝙ faceret libere. qꝛ volūtarie ⁊ tn̄ neceſſario Si aūt intelligat̉ ꝙ liberū ſit idē qd̓ cōtingēs vl̓ īdifferēs ſic̄ mihi vr̄ eē de itētiōe autoꝝſic dico ꝙ ſi volūtas aliqͥd velit neceſſario: nōvult illud libere. ⁊ iō ſpūſſanctꝰ nō ꝓducit̉ libere ſic̄ nō cōtingēter. et iſto mō libertas nonſtat cū neceſſitate reſpectu eiuſdē. ſꝫ qͥcqͥd neceſſario ꝓducit̉ nō libere ꝓducitur nec videoqͥn libertas q nō excludit neceſſitatē ita poſſit cōpetere ītellectui reſpectu ſaltē alicuiꝰ actus ītelligēdi. ſic̄ volūtati reſpectu actꝰ neceſſario eliciti. ⁊ iō nō video ꝙ deꝰ magꝭ liberediligat eſſentiā ſuā ꝙͣ ītelligit eſſentiā ſuā. niſi al̓r īponēdo vocabula ad ſignificādū Ad Acpͥmū alteriꝰ opiniōis dico ꝙ a tali volūtate q̄º Pimale agere nō p̄t nō ē negāda libertas qͥn ſit
tra ſcd̓um
Ad primū alterrꝰopinionis
Rn̄ſio auctoris