Druckschrift 
Super IV libros Sententiarum
Einzelbild herunterladen
 

iſtinctionis viijQueſtiones Vet

VI

Uno modo ſtricte. iſto modo diffinitio ꝯponitur ex ꝑtibus alterius rōnis. quaruꝫ vna eſtdeterminās altera determīabilis. vnatrahens altera contrahibilis. ſemꝑ in talibus determinabile p̄dicatur vniuerſalit̓ de altera. ꝙͣuis ecōuerſo. iſta diffinitio reꝑitur niſi reſpectu ꝯpoſitoꝝ. Alio modo accipit̉diffinitio non data per additamentū large.omni diffinitione cuiꝰ nulla pars exprimit aliquid accidentale in eſſe illi diffinito: ꝙͣuis aliqua pars ex modo ſuo ſignificandi ſit concretum non predicabile de quolibet de quo p̄dicatur per ſe primo modo. et iſto modo improprie poſſꝫ deus aliquo modo diffiniri. ſic dicēdo. Deus eſt eſſentia intellectualis volitiua.⁊cͣ. Unde nihil hic poſitum exprimit aliquidaccidentale deo: ꝙͣuis intellectuale ex modoſuo ſignificandi ſit concretum: quod non p̄dicatur de quolibet per ſe primo modo. quiade ſubſtātia creata. Hec em̄ eſt per ſe pͥmomodo. angelus eſt intellectualis. quia intellectuale eſt idem quod potens intelligere. id̓oſicut hec eſt per ſe primo modo āgelus pōtintelligere: ita nec alia. tn̄ ſicut dictuꝫ eſt pͥusde deo predicatur per ſe pͥmo modo. Ad argumentū in contrariuꝫ dico talis diffinitiop talia cōmunia ē diffinitio ſtricte ſumptaquia ſemper in tali diffinitione ponitur aliqͥdconnotatiuū: quod predicatur de omnibꝰde quibus predicatur etiam predicatione proprie dicta per ſe primo modo. ſed per ſe ſecundo modo tm̄. Si dicatur preciſe ponūturilli conceptus qui preciſe predicantur in quidDico ſi hoc eſſꝫ poſſibile: poſſet concedi eſſet diffinitio. tamen ſtrictiſſime ſūpta.ſed coniungendo tales conceptus erit impropria locutio et erit ſermo intelligibi lis. ſicdicendo: deus intellectus volūtas ſapientiabonitas ⁊cͣ. eſt ſermo non intelligibilis. ſicutiſte eſt ſermo intelligibilis. homo eſt lapisanimal capra. Unde duo abſtracta nunꝙͣ ponuntur a parte eiuſdem extremi. ſine improetate ſermonis niſi mediante aliqua coniunctione. ſic̄ dicendo. deus eſt ſapientia et bonitas ſed coniunctio nunꝙͣ debet ingredi diffinitionem proprie dictā. Similiter dato ſicpoſſet dici: adhuc non eſt diffinitio proprie dicta. quia in illa ſemper pars poſterior debꝫ exprimere aliquid quod per partem prioremerat expreſſum. hoc autē non poteſt contingere circa ſimplicia. Queſtio. vi.Ret̓ea circa ideꝫviꝗbſquinto quero. Utrū in omni diffinitione cōpletiſſima debeāt po

deſtioneset VIni omnes differentie eſſentiales cum genereprimo generaliſſimo. ſic. quia que libetdifferentia exprimit aliquid ipſius rei: ergo ſi ea non eſt cōpletiſſima diffinitio. In opſitum ẜm philoſophū. vij. methaphice. Ultima differentia eſt tota ſubſtantia rei. ergo preter eam non oportet aliam differentiam ponere. Ad iſtam queſtionem dico: contin­ pgit aliquas differentias ordinari dupliciter.Uno modo ſicut per ſe ſuperius per ſe inferius. ita ſcilicet earum abſtracta ſe habentẜm ſuperius inferius. Alio modo ſicut differentia que cōpetit pluribus alia paucioribꝰad modū quo riſibile coloratuꝫ ordinant̉. qꝛomne riſibile eſt coloratuꝫ: et non econuerſo.Si primo modo: ſic dico non omnes differētie debent poni in diffinitione. etiā poſito ſolo genere generaliſſimo in diffinitione. ſed ſola differentia vltima debet poni in tali diffinitione. iſto modo loquitur ph̓s. vij. metha. capitulo de vnitate diffinitiōis. vbi dicit. differentia eſt diuidenda in differentias poſteriores: ſicut pedalitas diuidenda eſt in ſe contenta ſemper quouſqꝫ deueniatur ad vltimaꝫdifferentiam que ſola debet poni in diffinitione. quia ſi differentia ſuperior poneretur cumpoſteriori: eſſet nugatio. ſicut dicendo aīal homo eſt nugatio. ita eſt hic nugatio. aīal bipespedes habens fiſſos Unde dicit ſic ph̓s oportet diuidi differentiā vt aīalis: differentia eſtpedalitas. Item aīalis habentis pedes differentiam oportet ſcire inquantum habens pedes. hoc eſt. oportet diuidere iſtā differentiaꝫſuperiorem in ſua per ſe contenta. et non aliquas differentias accidentales Et hoc eſt qd̓dicit: quare non eſt dicendum. habētis pedesſicut alatum aliud alatum. Si quidem bene dicit. ſed propter non poſſe faciet hoc. hoceſt: quia per ſe contenta ſunt ignota vel nonhabemus notitiam illorum per ſe contentorūideo diuidimus per talia non per ſe contentaſed ſi haberemus notitiam talium per ſe contentorum. deberemus per illa diuidere. Eteſt quod dicit. ſed ſic ſupple diuiduum eſt inſe contenta. aliud habens fiſſos pedes. aliudnon habens fiſſos pedes. he namqꝫ ſunt differentie pedis. hoc eſt iſta ſunt per ſe contentaſub habente pedes. iſte ſunt differentie. hoceſt illa in que diuiditur habens pedes. et hoceſt quod dicit. Nam fiſſio pedis pedalitasdam eſt. hoc eſt iſta differentia inferior per ſecontinetur ſub differentia priori. de ea in abſtracto predicatur. et ideo per ſe primo modoEt ſubdit. ſi itaqꝫ ſe habent palaꝫ: qꝛ ſi aīaldifferētia ſubſtantia rei erit diffinitio. hoc ē

ſ v

ſtio.ix ē quinta opncxa prime

ponſio.

dargumentū īptroti

ptōt

Reſponſio