7ªHII 15.Sententiarumm
Libri primiillud cōcretū nō eſt inutilis additio. ſi tn̄ illd̓ſit ꝯuertibile qd̓ importat totū. ⁊ ita nihil importat quin aliqd̓ importatū ꝑ differentiā ſitpars eius eſt inutilis additio. addendo illi importanti totū illud quod importat partē. ⁊ iōhic eſt nugatio: homo eſt rationalis. et nō hic.aīmal rationale. Si dicatur ꝙ ẜm iſtā rationē hic nō eſſꝫ nugatio aīal homo. quia animalīportat multa ad que nihil ꝑtinet homo. gͦ primo ponendo aīal. ⁊ poſtea dicēdo homine nōerit inutilis additio. Cōcedit̉ ab aliqͥbꝰ ꝙ nōeſt hic nugatio aīal homo: ꝙͣuis econuerſo ſitnugatio homo aīal. Aliter pōt dici ꝙ nō eſtꝓpria locutio. quia nūqͣ a ꝑte eiuſdē extremidebent poni aliqua duo vocabula niſi vnumſit determinans ⁊ aliud determinabile. putaadiectiuū ⁊ ſubſtantiuū: ſic dicendo homo albus. aīal rationale. vel ſaltē habentia diuerſūmodū ſignificandi ſicut dicendo. hominis aſinus. ideo alij termini non ſic differentes nondebent poni a ꝑte eiuſdē extremi niſi mediante aliqua cōiunctione. ſic dicendo homo ⁊ aſinus. equus vel bos ⁊cͣ. vel mediante hoc ꝓnomine qui. dicendo: ſortes qui eſt homo. vel mediante aliquo tali ꝯſimili. ⁊ iō ſicut hec nō eſtintelligibilis homo aſinꝰ currit. ſortes plato ēplato: ita nec iſta. homo aīal eſt ens. homo animal eſt ſubſtantia. ⁊ ſic de alijs. puta aīalitasrōnalitas eſt homo. humanitas aīalitas ē ſubſtantia. ⁊ ſic de alijs. ⁊ ita ꝙͣuis nō eſſet ibi nugatio: eſt tn̄ ibi improprietas ⁊ nō intelligibilitas orationis ꝓpter quā oratio nō eſt intelligibilis. nec vera nec falſa. ⁊ accipio hoc nomēintelligibile ſicut vtuntur logici ⁊ grāmatici.nō ſicut vtuntur naturales ph̓i. Ad ſcd̓mpro illo dubio dico: ꝙ intentio auicēne eſt ponere ꝙ omne quod eſt in genere eſt cōpoſituꝫad minus ex qͥdditate ⁊ eſſeitate. et ideo genꝰſemꝑ dicit partē: nō qͥdē ſemꝑ qͥdditatis: ſedvnius cōpoſiti ex qͥdditate ⁊ eſſeitate. et ideoforte cōpoſitū ẜm intentionē ſuā nō eſt per ſein genere. ſed eſt vnū cōpoſitū ex qͥdditate q̄ ēper ſe in genere ⁊ vna eſſeitate ſibi ſuperueniente ab alia cauſa q̄ nō ē de eſſentia rei ſꝫ accidens. ⁊ ideo qꝛ in deo nulla eſt talis cōpoſitioideo deus nō habet genus nec habet qͥdditatē Et ꝙ hec ſit ītētio ſua pōt declarari ex. viij.metha. c. iiij. vbi dicit ſic. dico ꝙ neceſſe eē nopōt eſſe hmōi vt ſit in eo cōpoſitio. ita vt habeatur hic quidditas aliqua q̄ ſit neceſſe eē. ⁊ illi quidditati ſit intentio aliqua preter certitudinē eius q̄ intentio ſit neceſſitas eſſendi. Etiō intētio ſua eſt ꝙ qn̄ dr̄. pͥmū eſt neceſſe eſſe.nō eſt intelligendū ꝙ ibi ſit aliqua qͥdditas ⁊ꝙ illi qͥdditati ſuperueniat quedā intentio fa
i13ciens cū illa quidditate ꝯpoſitioneꝫ realē. ꝓpter quā intentionē ſuꝑuenientē dicatur illaquidditas eſſe neceſſe eſſe. ſic̄ homo dicit quādam quidditatē cui ſuꝑuenit eſſe exiſtētie veleſſeitas faciēs ꝯpoſitionē realē cū illa quidditate. ⁊ ꝙ illa quidditas dicit̉ eſſe ꝓpt̓ illā eſſeitatē ſuꝑuenientē. Et eſt ratio ſua in qua ſe fundat iſta. qꝛ ſi in primo ſit qͥdditas ⁊ neceſſitaseſſendi faciēs cū illa qͥdditate ꝯpoſitionē. auttūc illa neceſſitas eēndi eſt de ſe ſemꝑ aut nō.ſi nō hoc eſt abſurdū ꝙ neceſſitas eſſendi nonſit de ſe. qꝛ tūc neceſſitas eſſꝫ ꝑ aliud a quo nodepēderet. qd̓ eſt abſurdiſſimū. Si aūt iſta neceſſitas ſit ſemꝑ de ſe neceſſe eſſe. ⁊ differt perpoſitū ab illa qͥdditate. ergo illa qͥdditas eſſꝫcui ſuꝑueniret neceſſitas eſſendi. ergo illa qͥdditas nō eſt ſemꝑ neceſſe eſſe. qꝛ nō eſt ex ſe neceſſe. ⁊ ita neceſſe eſſe nō eſt ſemꝑ neceſſe eſſe.ſed tm̄ aliqn̄ eſt neceſſe eſſe: ⁊ aliqn̄ non. qd̓ eſtabſurdū. ⁊ accipit̉ hic eſſe aliqn̄ neceſſe eſſe. etaliqn̄ non. ſicut dicit creaturā aliqn̄ nō eſſe. qꝛſcꝫ ex ſe habet nō eſſe ẜm modū loquēdi. Ulterius ꝙ ſequit̉ maius incōueniens ꝙ neceſſeeſſe eſſet cauſatū. qꝛ om̄e qd̓ habꝫ eſſe vel eſſeitatē ⁊ nō ex ſe. habet eſſe ex aliqua cā. ergo ſi pͥmuꝫ nō eſſꝫ neceſſe eſſe ex ſe. ſed ꝑ aliquā intetionē ſuꝑuenientē facientē cū eo cōpoſitionē.ſequit̉ ꝙ ſit cauſatū. qd̓ eſt abſurdū. ⁊ ideo ſeq̄tur ꝙ deus nō habet eſſeitatē p̄ter qͥdditateꝫ.⁊ iō nō habet genus. qꝛ genus īportat qͥdditatē p̄ter eſſeitatē. ⁊ ita ſemꝑ ẜm eū īportat ꝑteꝫvnius cōpoſiti ex qͥdditate et eſſeitate. ſꝫ illudcōpoſitū nō erit ꝑ ſe in genere. qꝛ includit aliqͥd accidētale ẜm auicennā. ſcꝫ eſſeitatē. Et ꝙhec ſit intētio ſua poſſet declarari ex toto illoc. iiij. viij. metha. Pret̓miſſis tn̄ ml̓tis adduco vnā partē. Un̄ dicit ſic. Primus nō habetgenus. primus em̄ nō habet qͥdditatē. ſꝫ qd̓ nōhabet qͥdditatē nō hꝫ genꝰ. genꝰ em̄ reſpōdet̉ad interrogationē ꝑ qͥd eſt. ergo nō eſt aliquomo ꝑs rei. ⁊ hoc eſt intelligēdū ꝙ eſt ꝑs nō qͥdditatis: ſꝫ rei cōſtitute ex qͥdditate ⁊ eſſeitate.qꝛ vero ꝑ genꝰ reſpondet̉ ad interrogationē ꝑqͥd. iō īportat totā qͥdditatē. ſꝫ nō īportat eſſeitatē ẜm eū. Sꝫ ẜm cōmē. Auicēna ī iſta materia errauit. ⁊ iō qui euꝫ vult reciꝑe gloſet ſicutplacet. Ad aliud dico ꝙ Boetiꝰ intēdit ꝙ genus eſt priꝰ natura ſpēbus. qꝛ naturali ꝯn̄a ſequit̉ ad eſſe ſpēi. hoc eſt ad eē verificari de ſpēſupponēte pro rebus. ſequit̉ eſſe verificari degenere ſupponēte pro rebꝰ. et nō ecōuerſo. ⁊ hͦnon eſt aliud ꝙͣ dicere ꝙ hic eſt ꝯn̄a naturalishomo eſt. gͦ aīal eſt. ⁊ ſic de alijs. ⁊ ſic nō ſequitur ecōuerſo. ſequit̉ em̄ naturalit̓ ẜm eū ibideꝫtotū eſt. gͦ ꝑs eſt. et nō ecōuerſo. ⁊ iō ꝑs eſt na-
MAd ſecūdū ar.
Ad tertium