Libri primiSententiarum
vidēs p̄ciſe boues ⁊ aſinos. abſtrahit vnū ꝯceptū cōem eis: predicabilē in quid de eis. ⁊ aliꝰvidēs p̄ciſe boues ⁊ equos abſtrahit vnū aliūconceptū cōſimilē. ⁊ alius vidēs p̄ciſe boueset capras abſtrahit adhuc vnū aliū conceptūcōſimilē. ⁊ ſic de mille apprehēdētibus diuerſa indiuidua. ita ꝙ quilibet p̄ciſe apprehēdataliqua indiuidua bouis. ⁊ nullꝰ ꝯprehēdit aliqd̓ idiuiduū eiuſdē ſpēi ſpāliſſime: cū quocūqꝫindiuiduo apprehenſo ab alio. excepto indiuiduo bouis. tūc em̄ qͥlibꝫ illoꝝ poſſet abſtrahere aliquē ꝯceptū cōem oībus app̄henſis ab eo⁊ ꝑ ꝯn̄s qͥlibꝫ illoꝝ eſſet cōis bobus. cū bouesapprehēdātur a quolibet illoꝝ et nō videt̉ incōueniēs qͥn quilibet illoꝝ abſtrahit cōceptūdiſtinctū. ſicut apprehēſa a quibꝰ debꝫ abſtrahere ſunt diſtincta. ⁊ ꝑ ꝯn̄s tot erūt cōceptusdiſtincti quot ſunt abſtrahētes. ⁊ ita erūt mille ꝯceptus cōes ⁊ p̄dicabiles in quid de bobꝰ⁊ tn̄ quilibet illoꝝ continebit̉ ſub aīali. nec tn̄erūt cōceptus ſubalterni. et hoc minus eſt incōueniēs ꝙͣ ponere tot realitates in quolibetindiuiduo. ⁊ ſil̓r ſimul cū hoc tot genera quotſunt ſpēs. Et ſi iſtud eſſet verū poſſꝫ dici prointētione. ariſtotelis ⁊ alioꝝ ph̓oꝝ ⁊ auctorū.Uno mō ꝙ ip̄i loquūtur de illis generibꝰ quorum diuiſio eſt neceſſaria ad inueſtigandū diffinitōeꝫ alicuiꝰ ſpēi. qꝛ illa genera ſunt pauca⁊ ſunt ſubalterna. ⁊ ſic nō a quibuſcūqꝫ ſpēbꝰꝓpter determinatā conueniētiā pōt abſtrahicōceptus generis ſic dictuſ. ſicut ad habendūdiffinitionē hominis nō oportet diuidere aīalin oīa genera quocūqꝫ modo contēta. ſꝫ qꝛ dr̄ahominis qua diſtinguit̉ ab omī aīali nota eſt.ſufficeret diuidere aīal ꝑ dr̄am hominis ⁊ negationē vel ꝑ priuationē illius dr̄e. dicēdo oēaīal aut eſt rationale aut eſt irrationale. Hicem̄ ꝑ hoc nō habet̉ aliqua dr̄a poſitiua niſi ſola dr̄a hominis. ſed habet̉ dr̄a poſitiua homīsex vna ꝑte. ⁊ negatiua vel priuatiua eiuſdē exalia ꝑte. Ex iſto modo diuidit̉ genꝰ ſubſtantiein ſubſtantiā corporeā ⁊ incorporeā. cū tn̄ forte ẜm rei veritate illius que eſt incorporea nōſit aliqua differētia poſitiua et eēntialis. ꝓpt̓ſimplicitatē ip̄ius. Alit̓ poſſet dici ſic̄ īnuitboeti. in li. diuiſionuꝫ. Multe diuiſiones magis ſunt a neceſſitate ꝙͣ a natura. ⁊ eodem mōmulta dicūtur genera magis a neceſſitate ꝙͣa natura. qd̓ ſic pōt intelligi. qꝛ multe ſpecieshoc eſt multa indiuidua ſpecieruꝫ ſunt nobisignota. nec nobis innoteſcūt niſi in ꝯceptibꝰcōībus tranſcendētibus que ſunt cōes ſubſtātijs ⁊ accidētibus: quoꝝ aliqui ſunt cōes ⁊ abſoluti. ⁊ aliqui cōnotatiui. ⁊ in cōceptibus negatiuis ⁊ conotatiuis ꝓprijs. et tūc qꝛ iſte res
a quibus deberēt abſtrahi cōceptus generuꝫnō ſunt note in ſe. ſed aliqͣ accn̄tia earum. velaliqua alia ad ip̄as ꝑtinētia ſunt in ſe nota. iōgenera earū dicunt̉ aliqui cōceptus conotatiui illoꝝ accidentiū ⁊ ꝓprietatū. ⁊ qꝛ multoruꝫindiuiduoꝝ diuerſarū ſpērum nō cognoſcimꝰin ſe diuerſa accn̄tia ⁊ ꝓpͥetates ꝓpter qͣs poſſemus ſic abſtrahere cōceptus diſtinctos. id̓odicimus multa eē eiuſdē generis ⁊ nō diuerſorum generū. ⁊ aliqͣ alia eſſe diuerſoꝝ generuꝫ.Uerbi gr̄a. nullā ſb̓am incorꝑeā nec corꝑeaminaīatā. nec aīal aliqd̓ cognoſcimus in ſe velcognitōe ꝓpͥa. tn̄ accidētia illoꝝ cognoſcimꝰ.ſicut qͣlitates ſenſibiles. oꝑatōes earū ⁊ motꝰet hmoi. ideo ẜm iſta accipimus genera ⁊ diuidimus. qꝛ oīa habētia ꝙͣtitatē ponimꝰ ex vnaparte ⁊ dicimꝰ eſſe in eodē gn̄e ſubalt̓no. ⁊ oīanō habētia ꝙͣtitatē ponimꝰ ex alia ꝑte. ⁊ dicimus nō eſſe in eodē gn̄e ſubalt̓no cū pͥmis. ſedtm̄ eiuſdē generꝭ gn̓aliſſimi. Poſtea habentiūꝙͣtitatē videmus aliqͣ habere motū aliqueꝫ expͥncipio intrinſeco quo nō hn̄t alia. ⁊ illa ponimus ex vna parte. ⁊ alia ex alia ꝑte. Poſtea videmus aliqͣ moueri aliquo motu locali ad preſentiā alicuiꝰ ad modū quo nos poſſumꝰ moueri ad pn̄tiam taliū. ⁊ alia nō ⁊ illa ponimus exvna parte. et alia ex alia. et ſic ſemꝑ ꝑ diuerſaaccn̄tia q̄ app̄hendimus dicimꝰ aliqua eſſe ineodē genere ⁊ nō in alio. ⁊ ſi cognoſceremꝰ ml̓ta ꝙͣtucūqꝫ diuerſarū ſpēruꝫ. ⁊ plus differētiūꝙͣ multa q̄ dicimꝰ differre gn̓e ⁊ nō app̄hēderemus diuerſa accn̄tia in eis. ſed omnia accn̄tiaeēt ſil̓ia in eis. nō diceremus illa eē in diuerſis generibꝰ. ſꝫ magis diceremꝰ ꝙ eēt eiuſdeꝫgeneris. ⁊ ita gn̓a q̄ nos habemus ſunt magꝭ aneceſſitate. ꝓpter defectū veroꝝ generū q̄ nōhabemus ꝙͣ a natura. hͦ eſt ꝙͣ ſint veraciter. ſicut a natur rerū poſſent accipi. ſi ip̄e res poſſent in ſe a nobis app̄hēdi. Aliter forte dice 4rent aliqui ꝙ nō ab omnibus determinatamconuenientiā habētibus poteſt abſtrahi conceptus diſtinctus. ſed aliqͣ cōueniētia ſufficit.⁊ aliqͣ nō. ⁊ ideo nō eſt tanta cōueniētia interſb̓as ⁊ qualitates ꝙ poſſit abſtrahi ab eis vnꝰcōceptus qui ſit cōis oībus. ⁊ eodē mō de quibuſcūqꝫ accn̄tibus diſtinctoꝝ generū generaliſſimoꝝ. Sil̓r inter iſtas duas ſpēs vel indiuidua iſtarū ſpērū aliqͥbus demōſtratꝭ nō ē talisconueniētia ꝙ poſſit abſtrahi ab eis aliqͦs cōceptus preciſe cōmunis illis. Pro iſto tamenmodo dicēdi nulla poteſt ratio aſſignari. ſꝫ ſiverus eſt tantū erit notus per experientiam ⁊nullo alio modo. Aliter poſſet dici ꝙ nullusꝯceptꝰ niſi ad placitū inſtitutus pōt abſtrahiniſi p̄ciſe ꝯceptus ſpēi ſpēaliſſime. ⁊ ꝯceptus
CEec indo
Tertio
Quarto