Libri primiSentehiaam

ductioneꝫ et maxime tali precognitione ⁊ preuolitione qualis requirit̉ ad hoc ꝙ aliquid ꝓ0ducatur ẜm exemplar. Argumentū in oppoſitum ꝓcedit de volūtate ẜm ꝙ eſt idem qd̓ cōtingēter vel de volūtate includēte nouitateꝫDiſtinctionis ſeptime. Queſtio pͥma.IIrca diſtīctionem ſeptimā quero. Utrumpotētia generādi in pr̄e ſitcaliqͥd abſolutū vel reſpectiuuꝫ. Ꝙ nō abſolutū videt̉qꝛ in quocūqꝫ inuenit̉ potētia generādi nō impedita illud pōt gn̓are. ſedin filio eſt om̄e abſolutū qd̓ in patre. gͦ potentia generādi eēt in filio. ⁊ nō poteſt impediri.qꝛ om̄e impedimentū ſonat imꝑfectionē. gͦ filius poſſet generare. qd̓ eſt manifeſte falſum.Preterea oīs ꝓductio eſt ab aliquo pͥncipiodiſtinctiuo generātis a generato. quia aliterpoſſet idem ꝓducere ſe. ſed nihil abſolutuꝫ indiuinis eſt diſtinctiuū pr̄is ⁊ filij. gͦ ⁊c. Ad oppoſitū ẜm damaſcenū. gn̄atio eſt opꝰ nature ⁊nō niſi elicitiue. gͦ natura q̄ eſt abſoluta eſt pͥntipiū ⁊ potētia generādi. Ad queſtionē d̓r ꝙpotētia generādi nō eſt relatio. ſed natura diuina. Nam illud ꝓprie d̓r potētia in quocunqꝫagente. quo agens agit. ome aūt ꝓducens aliquid ꝑ ſuā actionē ꝓducit ſibi ſil̓e ꝙͣtuꝫ ad formā qua agit. ſicut homo genitꝰ ē ſil̓is hominigenerāti in natura humana. cuius ꝟtute pat̓poteſt gn̓are hoīem. illud ergo eſt potētia generatiua in aliquo gn̄ato in quo genitū aſſil̓atur gnͣanti. filius aūt dei aſſimilat̉ pr̄i gignētiin natura diuina. Dicit̉ gͦ ꝙ potētia generādipͥncipal̓r ſignificat eēntiā diuinā. nō auteꝫ tm̄relationē nec etiā eſſentiā inꝙͣtum eſt ideꝫ relationi vt ſignificet ex quo vtrūqꝫ. lꝫ em̄ pr̄nitas vt forma pr̄is ſignificet̉. eſt tamē ꝓpͥetasꝑſonalis habes ſe ad ꝑſonā pr̄is vt forma indiuidualis ad aliquod indiuiduū creatū. formaindiuidualis in rebus creatis ꝯſtituit ꝑſonaꝫgn̓antem. nō eſt aūt quo gn̄ans gn̄at. alioquīſortes gn̓aret ſortē. Unde nec paternitas pōtintelligi vt quo pater gn̄at. ſed vt cōſtituensꝑſonam gn̄antis. alioqͥn pater gn̄aret patremſed illud quo pater gn̄at eſt natura diuīa in qͣſibi filius ſil̓atur ẜm damaſcenū: ⁊ ideo potentia gn̓andi in recto ſignificat naturā diuinaꝫſed in obliquo relationeꝫ. Sed iſte opinansmultipl̓r deficit. Primo. qꝛ contradicit ſibijpſi. Dicit em̄ alibi ꝙ ꝓprietas real̓r ſit ip̄a eſſentia. eſſentia ẜm ꝙ eſt paternitas eſt pͥncipiuꝫhuius actus qui eſt gn̄are. nō ſicut agens. ſedſicut quo agitur. Sed ex iſto arguo pͥmo ſic.

arumIllud quo agit̉ eſt pͥncipiuꝫ illius actus. ſꝫ paternitas ꝑte eſt illud quo agitur. gͦ ⁊c. Preterea ſapiētia eſt pͥncipiū illius actus qͥ egreditur ab eſſentia ẜm ꝙ eſſentia eſt ſapientia ⁊voluntas eſt pͥncipiū illius actus qui egredit̉ab eēntia ẜm ꝙ eēntia eſt volūtas. ergo pat̓nitas eſt principium illius actus qui egredit̉ abeſſentia ẜm ꝙ eēntia eſt pr̄nitas. ſed ꝑ te eſſentia ẜm ꝙ eſt pr̄nitas eſt pͥncipiū illius actꝰ quieſt generare. gͦ ſimpl̓r eſt pͥncipiū illius actus.Preterea alibi dicit ꝙ pͥncipiū elicitiuū gn̓ationis includit vtrūqꝫ. ſed nihil includit vtrūqꝫ niſi ꝑſona. ergo ē ꝑſōa pͥncipiū elicitiuū generationis. Secūdo deficit. qꝛ ratio ſua nonvalet. qꝛ qn̄ d̓r ꝙ agens ꝓducit ſibi ſil̓e quātūad formam qua agit quero quō accipit ibi ſil̓eaut ẜm ſpēm ſpēaliſſimā. ⁊ hoc eſt ſimpliciterfalſum. Tum qꝛ ſol ꝓducit ꝟmē et ſil̓r caloremet aſinus mulum. Tum qꝛ ẜm eū accidens eſtrō agendi in ꝓductione forme ſubſtantialis.Et ſi dicatur ꝙ accidēs nō agit niſi in virtuteſubſtātie. Eadē facilitate niſi aliud obſtaretpoſſet dici ꝙ relatio eſſet pͥncipium elicitiuuꝫtamen ꝟtute eſſentie. ergo nō om̄e agens ꝓducit ſibi ſimile ꝙͣtum ad ſimilitudine ſpecificāNec pōt dici ẜm genus vel ẜm ꝓportionē. qͥaiſto modo filiatio aſſimilat̉ pr̄nitati. nec minꝰaſſimilat̉ ſibi ꝙͣ forma vermis aſſimilat̉ formeſolis qua agit. Preterea ſi ꝓpter hoc eſſentiaeſt pͥncipiū gn̓andi. qꝛ eſt illud in quo aſſil̓ant̉generās ⁊ gnatū. gͦ illud in quo genitum ⁊ genitum aſſimilant̉ maxime. maxime eſſet ratioagendi. ſed in creaturis frequēter generans ⁊generatū magis aſſimilant̉ in materia. que ēeiuſdē rōnis in eis ꝙͣ in formis que ſunt alterius rōnis gͦ ibi materia eēt magis rō agendi ꝙͣforma ſpecifica. Preterea exemplū ſuum dehomine gn̄ante hoīem eſt ad oppoſitū. qͥa ibinō quelibet natura in qua aſſimilant̉ eſt ratioagendi. qꝛ tūc aīa intellectiua eēt rō generādiPret̓ea falſum dicit qn̄ poſtea dicit ꝙ formaindiuidualis nō eſt illud quo generās gn̄at. qꝛꝑ iſtū nihil ē ī actu extra aīam niſi indiuiduuꝫſed ẜm iſtos vnūquodqꝫ agit ẜm ꝙ eſt in actuergo illud ꝑ quod maxime eſt in actu maximeaget. ſed maxime vnūquodqꝫ eſt in actu ꝑ forma indiuidualē. gͦ ꝑ formā indiuidualē maxīeagit. Hoc cōfirmat̉ ꝑ ph̓m. v. phi. ⁊ v. meth̓.Sicut cauſa vniuerſalis ad effectum vl̓em. itacauſa particularis ad effectū particularē. ſedvnūquodqꝫ generat̉ ẜm ꝙ diſtinguit̉ a generante. qꝛ aliter idem poſſet cauſare ſe. gͦ agensper illud agit in quo diſtinguitur a generato.⁊ hͦ eſt verū vl̓r in creaturis. Pret̓ea. aut forma īdiuidualis eſt forma ſb̓alis. aut forma ac-

Contra opi.

In oppoſitum

grdo

D inctioAQueſtio I

BOpinio pͥma

Primo

AQueſtio

ηiει

Ad illd̓ in oppo

Cōtra aliud

Cōtra aliud