ibri primiSententiarum
Libri priactu qͦ exn̄s vnus tēdit in aliqͥd ꝓpter aliud.Primo mō iſte actus eſt actus vtēdi. ⁊ hͦ ſiueſit ꝯiūctus cū alio actu ſiue nō. Scd̓o mō actꝰiſte nō ē actꝰ vtēdi. niſi qn̄ cauſat̉ ex alio actuſibi ꝯiūcto. ⁊ iſto mō accipiēdo actū vtēdi idēactus nūero pōt eē pͥmo actus vtēdi. ⁊ poſteaetiā manēs pōt nō eſſe actus vtēdi. qꝛ poteſtpͥmo cauſari ab aliquo actu reſpectu finis velab aliquo actu fruēdi. et poſtea deſtructo illoactu fruendi pōt volūtas illū actum numeroꝯtinuare. ſicut ſi aliqͥs diligat pͥmo potioneꝫſimpl̓r qꝛ diligit ſanitatē. tūc illa dilectio potionis erit actus vtēdi. qꝛ cauſat̉ ab alio actuet ſi ꝯtinuet̉ ex libertate volūtatꝭ etiā qn̄ ſanitas actual̓r nō diligit̉. tūc nō erit actꝰ vtendiqꝛ tūc nō cauſat̉ ab alio. nec ꝯſeruatur ab illoactu reſpectu ſanitatis. Et tertio mō ſtrictiſſime accipit̉ actus vtēdi. ⁊ ille ſemꝑ eſt ideꝫ reſpectu diuerſoꝝ. Et ita dico. ꝙ nō eſt inconueniēs eundē actū numero eſſe reſpectu finis vlItimi. ⁊ illoꝝ que ſunt ad finē. Ad primū argumentū in ꝯͣriū dico. ꝙ qn̄ aliqͣ ſignificāt vnū ⁊ꝯnotāt diuerſa illa ꝙͣuis ẜm nomē videanturdiuerſa vel oppoſita. ⁊ reſpectu eiuſdē inferrēt oppoſitōem. tn̄ pn̄t eidē ꝯpetere reſpectudiuerſoꝝ. ſicut eſt de naturali ⁊ libero ⁊ de cōtingēti ⁊ nccͣrio ꝙ nō poſſūt ꝯpetere eideꝫ reſpectu eiuſdē. tn̄ nō eſt incōueniēs ꝙ cōpetāteidē reſpectu diuerſoꝝ ſicut volūtas diuīa ẜꝫom̄s eſt pͥncipiū ꝓducēdi ſcilꝫ ſpm̄ ſanctū neceſſario. ⁊ tamē ē pͥncipiū ꝓducēdi creaturaꝫꝯtingēter. Et ita eſt in ꝓpoſito ꝙ idē actꝰ poteſt eſſe actus fruēdi reſpectu finis vltimi. ettamē eſſe actus vtendi reſpectu illiꝰ qd̓ eſt adfinē. Hoc pꝫ. qꝛ actus diligēdi deū eſt fruitioreſpectu diuine eēntie. ⁊ tamē diligēs deū nōfruit̉ illo actu. ſed vtit̉ eo. Ita poterit dici ī ꝓpoſito. Sil̓r intellectus vno actu ſcit ꝯcl̓one.⁊ ꝑ ꝯn̄s nō tm̄ intelligit ꝯcl̓onē illo actu. ſꝫ etiam terminos illius ꝯcl̓onis. ⁊ tn̄ illo actu ſcitꝯcl̓onē ⁊ illo actu nō ſcit aliqd̓ incōplexū illiꝰꝯcl̓onis. Et ita idē actus reſpectu ꝯcl̓onis d̓rſcīa. ⁊ reſpectu termini nō d̓r ſcīa. ſꝫ pōt aliterdenoīari. igit̉ n̄ ē incōueniēſ eundē actū volūtatis ſortiri diuerſas denoīatōes ꝓpter diuerſitatē obiectoꝝ. vt iſto actu dicat̉ volūtas fruivno obiecto ⁊ vti alio obiecto. ſil̓r aliqn̄ ē actꝰvtendi ſine oī actu fruēdi. Ad ſcd̓m ꝯcedo ꝙnō eſt incōueniēs aliquē actū vtendi eſſe ꝑfectiore aliquo fruēdi actu qn̄ ille actus vtendieſt etiā actus fruēdi aliquo obiecto. Unde nōvidet̉ ꝙ actus quo diligit̉ creatura p̄ciſe ꝓpt̓deū. ſit imꝑfectior ꝙͣ actus quo diligit̉ preciſedeus ⁊ hͦ ſi ſit actꝰ eqͣ intēſus. qd̓ nō ſemꝑ cōtigit. Tn̄ forte fruitio bt̄ā ī pr̄ia erit p̄ciſe a ſolo
Sententiarumdeo ⁊ reſpectu ſoliꝰ dei: et tn̄ erit ꝑfectior ꝙͣ q̄cunqꝫ: q̄ pōt eſſe ſimul reſpectu dei: ⁊ reſpectucreature. Naꝫ illa q̄ pōt eſſe reſpectu dei ⁊ reſpectu creature poteſt elici a volūtate creata.alia aūt nō. Ad tertiū ꝯcedo: ꝙ volūtas p̄t ſimul habere duos actꝰ ꝑfectos reſpectu eiuſdēobiecti. maxīe qn̄ illud obiectū eſt obiectū totale reſpectu vniꝰ actus: ⁊ ꝑtiale tm̄ reſpectualterius. Et ita eſt in ꝓpoſito. ꝙ qn̄ diligit̉ finis p̄ciſe ꝓpt̓ ſe. tūc finis ē obiectu totale illiꝰactꝰ: qn̄ nihil termīat illū actū niſi finis. qn̄ ātdiligit illd̓ qd̓ eſt ad finē ꝓpter finē. eſt tm̄ obiectu ꝑtiale. Iſto modo dictū fuit pͥus. ꝙ qn̄ pͥmo ītelligit̉ aliqd̓ incōplexū: ⁊ poſtea ꝯplexū.poterit pͥma notitiā remanere cū ſcd̓a. alit̓ em̄appreheſis terminis intellectꝰ nō poſſet ſtatīin eodē inſtāti formare ex illis ꝓpoſitione. ⁊ ꝑꝯn̄s app̄hēſio termīoꝝ n̄ p̄ſupponeret̉ ꝑ ſe cōpoſitiōi ⁊ diuiſioni. qꝛ nihil ꝑ ſe p̄ſupponit̉ alicui effectui: niſi qd̓ pōt manere cū illo effectu.ꝓpt̓ hͦ enī ponit ph̓s priuationē eſſe pͥncipiuꝫtm̄ ꝑ accidēs. Qualit̓ tn̄ hͦ ſit intelligendū alibi oſtēdet̉. Ad qͣrtum pōt ꝯcedi. ꝙ idē actusnūero reſpectu vniꝰ p̄t denoīari deteſtatio ſeuactus deteſtādi. ⁊ reſpectu alteriꝰ actꝰ amādi.qn̄ vnico actu deteſtor aliqͥd ꝓpt̓alid̓ amatūeodē actu. Si dicat̉ iſti ſunt actꝰ oppoſiti ſcꝫdeteſtari ⁊ amare. qꝛ nolle ⁊ velle ſunt actꝰ oppoſiti. ſꝫ deteſtari eſt nolle. amare eſt quoddaꝫvelle. gͦ ⁊cͣ. Poteſt dici ꝙ ſicut actꝰ amandi: ⁊actꝰ odiēdi nō opponūt̉: niſi qn̄ idē eſt amatu⁊ oditū. qꝛ qn̄ vnū eſt amatū: ⁊ aliud oditū nōopponūtur. Ita dicendū eſt de velle ⁊ nolle.⁊ frui ⁊ vti. Et iō illa reſpectu eiuſdeꝫ nō pn̄teidē ꝯpetere ẜm ꝙ ſunt q̇dā cōnotatiua. ꝙͣuispn̄t cōpetere eide reſpectu diuerſoꝝ. Ad qͥn 2tuꝫ concedo. ꝙ idē actꝰ nō p̄t eſſe inteſus ⁊ remiſſus. tn̄ eodē actu p̄t aliqͥd diligi ītēſe: ⁊ aliqͥd remiſſe. ſic̄ deꝰ intenſiſſime diligit ſe ip̄m. ⁊tn̄ nintēſiſſime diligit quācūqꝫ creaturā. Adcōfirmationē nego iſtā cōſequētiā. diligit illd̓qd̓ eſt ad finē actu eq̄ intēſo. gͦ ita intēſe. Et rooīm iſtoꝝ eſt iſta. qꝛ diligere eqͥ intēſe plus cōnotat ꝙͣ actꝰ eq̄ intēſus. de quo alias quomodꝫ ītelligi patebit. Iſta rn̄ſio ꝯfirmat̉. qꝛ deꝰvno actu remiſſo plꝰ acceptat̉ ꝙͣ oīa alia. ⁊ tn̄hͦ poſito poſſibile eſt ꝙ vnꝰ actꝰ creature ſit intēſior. ⁊ ita nō ſequit̉. diligit̉ actu ita intēſo. gͦtm̄ diligit̉. Ad ſextū dico ꝙ electio nō eſt vo ꝑlūtas ẜꝫ intētionē ph̓i. qꝛ volūtas eſt reſpectualicuiꝰ reſpectu cuiꝰ: ſic̄ reſpectu obiecti total̓nō eſt electio. Sil̓r volūtas ē īpoſſibiliū. reſpectu quoꝝ nō ē electio. Un̄ volūtas vocat̉ q̄ eſtreſpectu vniꝰ tm̄: ⁊ nō vniꝰ ꝓpt̓ aliud. Electioāt qͥ eſt reſpectu alicuiꝰ ꝓpt̓ aliud prīo volitū.
MAd ſcd̓m
Ad primū arcmētum aliorū
QAd ſextum.
Ad quintum
Ad cōfirmatōeꝫ
Ad quartum
Ad tertiū.
Alian
liij
Imiuiſ̄liij
Imiuiſ̄