Druckschrift 
4 (1484)
Entstehung
Seite
CCLXXIIr
Einzelbild herunterladen
 

C Clxxiide moueta

debet eſſe certa habitudo in valore et p̄cio. Nam ẜm hoc aurumeſt de natura ſua precioſiꝰ et rariꝰargento et ad inueniendum et habendū difficiliꝰ Ip̄ꝫ aurū equalisponderis dꝫ p̄uale̓ in certa ꝓportione. Sicut eſſet forſan ꝓportio.xx. ad vnū. et ſic vna libra auri valeret. xx libras argēti et vna marca. xx. marcas. et vna vncia. xx. vncias ſic ſꝑ conformit̉. Et poſſibile ē ſit vna alia ꝓportio ſicut forte. xxv. ad. iij. vel quedā alia. Ierutū iſta ꝓportio debꝫ ſequi naturalē habitudinē auri ad argentuꝫin precioſitate et ẜm hoc inſtituenda eſt hmōi ꝓportio quā non licꝫvoluntarie tranſmutare nec p̄t iuſte variari niſi ꝓpter cauſam realēet variationē ex parte ip̄iꝰ materieque tn̄ raro cōtingit. vt ſi forſā notabiliter minꝰ inueniret̉ de auro qͣꝫan̄. tūc oporte̓t eſſet cariꝰ in coparatione ad argētū et mutaretur in p̄cio et valorē. Si parū autnihil mutatū ſit in re. tunc hoc nullo p̄t licere pͥncipi. ſi hmōiꝓportioneꝫ ad libituꝫ immutaretip̄e poſſet ſibi attrahe̓ indebite pecunias ſubditorum vt ſi taxāret aurū ad paruū precium et illd̓emeret argēto. deinde augmentato p̄cio rurſū vēderet aurū ſuūvel monetā aurea vel cōformit̉argēto. illud eſſet ſimile ſicut ſi poneret preciū in toto frumēto ſui regni et emeret. et poſtea vēderetmaiori precio. Quiſqꝫ certe p̄t clare vide̓ qꝛ iſtā eſſet iniuſta exactioet vere tyrānis imo videret̉ violē

tior et peior qͣꝫ illa fuerit quam fecerat pharo in egypto de qua caſſiodorus inquit Ioſeph legimꝰtra famem funeſtaꝫ emendi quidētriticum dediſſe licentiam. ſed talepoſuiſſe precium vt ſue ſubuentionis auidus populus ſe venderetpotius alimoniam mercaturus.Quale fuit tunc miſeris viuerebus acerba ſubuentio libertatemſuam videbatur adimere. vbi nonminus ingemuit liberatus qͣꝫ potuit flere captiuꝰ; Credo virū ſanctum hac neceſſitate conſtrictū vtet auaro principi ſatiſfaceret periclitanti populo ſubueniret. Hecille. Iſtud autem nonopolium monetaruꝫ adhuc eſſet verius tyrannicum. eo foret magis inuoluntarium et commūitati non neceſſarium ſed preciſe damnoſuꝫ. Si qͥsautem dicit eſt ſimile de frumento quia aliqua ſpectant principaliter ad principem in quibuspoteſt ſtatuere precium prout placet ſicut dicunt aliqui de ſale fortiori ratione de moneta Iſtud autemnouipolium ſeu gabella ſalisaut cuiuſcumqꝫ rei neceſſarie communitati iniuſta eſt. Et ſi qui principes ſtatuerint leges hoc eis concedentes ip̄i ſunt de quibus dominus per Iſaiam prophetam dicitUe qui condūt leges iniquasſcribētes iniuſtitias ſcripſerunt ⁊cͣRurſum ex primo et ſexto capitulis ſatis patet pecunia eſt ip̄iuscōmunitatis Ideo et ne princepspoſſit malicioſe fingere cauſaꝫ mutationis proportionis monetarū