Tractatꝰ magrī Aullhelmi de orem
in pn̄ti capl̓o aſſignatā. ip̄i ſoli cōitati ſpectat diſcernere ſi et qn̄ qͣlit̓et vſqꝫ quo immutāda eſt hmōi ꝓportio nec ſibi princeps debet hecqūolibet vſurpareCapitulū. xi de mntatione appellationis moneteIcut dictū fuit capl̓o. iiij.q̄dā ſūt appellationes ſeunoīa accidentalia monetaArum denominatiua ab auctore velloco. et iſta quaſi nihil vel modicūfaciūt ad ꝓpoſitū. Sꝫ alia ſūt magis eſſentialia et appropͥata numiſmati. ſicut denariꝰ ſolidꝰ libra et ſimilia q̄ denotant p̄ciū ſiue pōduset que fuerūt alta cōſideratiōe etmagno myſterio ab antiqͥs impoſita. Un̄ caſſiodorꝰ. Aduertendūeſt inqͥt qͣnta rōne ip̄e pecūie a veteribꝰ collecte ſūt. Sex milia denarioꝝ ſolidū eē volebant. ſcꝫ vt radiātis metalli formata rotūditasetatē mūdi quaſi ſol aureꝰ conuenienter includeret̉. Senarium veroquē non immerito ꝑfectū antiquitas docta diffinit vncie q̄ menſurepͥmꝰ grādꝰ eſt appellatiōe ſignauitquā duodecies ſimilitudine mēſiūcōputatā in libre plenitudineꝫ abāni curriculo collegerūt. O inuētaprudentiū. o ꝓuiſa maiorū exquiſita res eſt que vſui humāo neceſſaria diſtingue̓t et tot arcanamaturo figuralit̓ ꝯtineret Merito ergodicit̉ libra que tanta reꝝ conſideratione eſt trutinata. Hec ille. Sꝫāt alio mō vtamur ꝓ nūc iſtis nominibꝰ et numis. nūqͣꝫ tn̄ mutāda
ſūt fruſtra. Sint igit̉ gr̄a exemplitres modi numiſmatis. Primū valeat vno denario. ſcd̓ꝫ vno ſolido.et tertiū vna libra. Si ergo appellatio vniꝰ immutet̉ et non alteriusIā em̄ variabit̉ ꝓportio. ſicut quivocaret vel faceret valere primuꝫnumiſma duobꝰ denarijs alijs nōmutatis ꝓportio eſſet variata. qd̓nō licet fieri vt patꝫ ex capl̓o p̄cedenti. niſi forſā rariſſime. et de hocad pn̄s non curo. Oportet igiturſi ꝓportio māeat īmutata ⁊ vnū numiſma mu̓tat appellationē ꝙ aliudetiā ꝓportionabiliter immutet̉ Itſi primū vocet̉ duo denarij. et ẜmvocet̉ duo ſolidi. ⁊ tertiū due libreSi āt n̄ fieret alia mutatio oporteret mercimonia ad maiꝰ preciumꝓportionabilit̓ cōparare ſeu appellare. Sꝫ talis appellatio nominuꝫfieret fruſtra et nō eſt facienda qꝛſcādaloſa eſſet et appellatio falſa.Illud em̄ vocaret̉ libra qd̓ in veritate non eſſet libra. qd̓ eſt inconueniens. vt nūc dictū eſt. Ierūtamēnullū aliud inconueniēs ſequeret̉vbi nō eſſent penſiones vel aliquireoditꝰ ad pecunie numerū ſignati. Ibi vero eſſent ſtatim patꝫ ꝙcū incōuenientibꝰ predictis hmōiredditꝰ ex tali mutatione ꝓportionabiliter creſcerent aut minuerent̉irrōnabilit̓ et iniuſte ac etiā in preiuditium multorū. Nam vbi penſiones vel redditꝰ aliquoꝝ eſſent nimis parui. deberēt ꝑ aliū ſpecialēmodum augeri et nō iſto mō p̄iudiciabili. Hec ergo appellationismutatio p̄ciſe nūqͣꝫ eſt facienda et