PhyſicoꝝAreſtotelis
nitudinē neceſſe eēt. ꝙ eēt finita aut infinita ẜm virtutēet qͣꝫtitatē. neutrū autē illorū eſt dicendū. igit̉ Nō poteſtdici infinita. qꝛ tertio phyſicorū oſtenſum eſt ꝙ nō cōtingit aliquā magnitudine eē infinitā Nec p̄t dici finita Nāoſtenſum eſt ſupra ꝙ in magnitudine finita nō poteſt eēvirtus infinita et etiaꝫ habitum eſt prius primū mouēsimmobile mouet motu ꝑpetuo ẜm tempus infinitū ẜmnaturam. igitur manifeſtū eſt ꝙ neqꝫ corpus ē neqꝫ virtus aliqua q̄ eſt actus corporis ⁊ ꝑ cōſequēs eſt indiuiſibile in ſe ⁊ imꝑtibile. ⁊ cū nec corpus ſit vt ꝑ ſe diuidatur. nec virtus corporis vt diuidatur per accidens. etiāeſt incorruptibile in ſe ⁊ inqͣꝫtū mouet Cauſa aūt in corruptōis in ſe eſt. qm̄ ſeparatū eſt per definitionem. ⁊ cauſa incorruptibilitatis eius inqͣꝫtum eſt mouēs eſt. quianō eſt actus corporis ſicut ex prehabitis manifeſtū eſt. ⁊ideo eſt ſimplex nullā oīno habens magnitudinē.Utrum motor primusimꝑtibilis. ac infinite virtutis habcat virtuteꝫorganicā alicuius corporis.Et videtur ꝙ primus motor nō ſit īꝑtibilis. qꝛ oē infinitū eſt ꝑtibile hoc eſt diuiſibile cum omne infinitum ſitqͣꝫtum. primus motor eſt infinitus. vt patet ex predictis. igitur eſt ꝑtibilis. Confirmatur. quia om̄e quodexcedit aliud eſt ꝑtibile in ꝑtem exceſſam ⁊ in ꝑtem excedentem. vt patuit quarto huius. ſed primus motor excedit omnes alios motores. igitur eſt ꝑtibilis in duas ꝑtes Scd̓o ſic. finitum et infinitū ſolum conueniūt reiquante. primus motor eſt impartibilis nullam habensqͣꝫtitatem. igitur non eſt infinite virtutis Confirmatur omnis cauſa finita producit effectum finituꝫ. ⁊ qͣꝫtoeſt maioris virtutis tanto producit maiorem effectum.ergo ſi primus motor eſſet infinite virtutis ꝓduceret aliquem effectum infinitū. nullus aūt eſt effectus infinitꝰ.igitur nulla eſt cā infinita in virtute Tertio in om̄i actione eſt aliqua ꝓportio inter agens et patiens. infinitiātad finitum nulla eſt ꝓportio. igitur ſi primus motor ſitinfinite virtutis. ſequitur ꝙ nō mouebit pͥmū mobile qd̓eſt finitū cuius oppoſitū eſt verū igit̉. Quarto talis ēproportio motuum in velocitate ⁊ tarditate qualis eſtcomparatio proportionum inter mouentia ⁊ mobilia.ſi igitur primus motor ſit infinite virtutis primus motus eſſet infinite velocitatis et fieret in non tempore. etſic tempus non eſſet menſura primi motus. ſequereturetiam ꝙ ille motus poſſet adhuc velocitari. qꝛ dato quocunqꝫ effectu reſpectu virtutis finite poteſt dari maior.ꝯſequēs eſt contra phyloſophū dicentem ꝙ motus celinō poſſet fieri in minori tempore qͣꝫ nunc fiat. ⁊ per conſequens primus motor nō eſt infinite virtutis In oppoſitum eſt ph̓us in textu Et pro eius declaratione ponitur maior primi diſcurſus.Primus motor exiſtens impartibilis eſt penitus extra omne genus magnitudinis.Minor. Uirtus primi motoris. non eſtvirtus organica alicuius corporis. Concluſio Igitur impoſſibile eſt primum mouensimmobile habere magnitudinem aut virtuteꝫin corpore.
Qaior patet. quia ſi motor eſſet ꝑtibilis tunc haberet aliquam magnitudinem. ſed hoc eſt falſum. igitur.Minor patet. Nam ſi haberet magnitudinem. aut illaeſſet finita aut infinita. neutrum illorum eſt dicendum.Non infinitam. quia nullum corpus eſt infinitum tertio huius et primo celi ⁊ mundi. Non finitam qm̄ nulla virtus infinita eſt in magnitudine finita vt probatūeſt circa textum. ſed primus motor eſt infinite virtutis.vt prius patuit. igitur non habet finitam magnitudineꝫet per conſequens eſt indiuiſibilis et imꝑtibilis indiuiſibilis ſcꝫ quo ad partes ſubſtantiales. eo ꝙ non componitur ex actu et potentia. nec ex materia ⁊ forma. ⁊ imꝑtibilis quo ad partes quātitatiuas. quia nō habet quātitatem. Ex quo ſequitur ꝙ primus motor eſt ſimpliciſſimus. quia nullo modo compoſitus neqꝫ cum aliocomponibilis. cum in ip̄o non ſit compoſitio prima ſimpliciter que eſt ex actu et potētia. Nec ſecūda cū illa preſupponat primam. Et ꝙ ſit extra genus patet. quia eſtmotor totius nature eam totam et totaliter tranſcendēs.Qior pꝫ. qͥa virtus organica determinat̉ ad magnitudinem dimēſiuam. ſed primus motor non habet illā magnitudinem. igitur virtus primi motoris non eſt virtusorganica alicuius corporis. Concluſio ſeqͥtur ex p̄miſſis. Maior alterius diſcurſus.Uirtutem finitam mouere per tempus infinitum eſt impoſſibile. Minor. Motorprimus qui eſt intellectualis nature mouet ininfinito tꝑe Concluſio Igitur motor primus impartibilis virtutis infinite non diciturcuius corporis organici virtutē habereQaior eſt phyloſophi in textu et declarat eam ſupponendo ꝙ in cauſa motus ſint tria. ſcꝫ mouens mobile et tēpus. ita ꝙ mouens finitum a. ⁊ mobile finitum bet tempus infinitum c. ⁊ ꝙ pars mouentis ſit d. et parsmobilis finiti ſit ē. et pars temporis infiniti ſit 3. Tūcarguit̉ ſic. ſi a. moueat b. in c. tunc d. mouebit e. in 3. ſed dip̄t totiēs ſumi ꝙ ꝯſumet totū a ⁊ ſic ē ꝯſumet totū b. cūilla ſint finita. ſed z. nunqͣꝫ poteſt conſumere totum c. cuꝫc. ſit infinitū. igitur c. non erit adequatum tempus inquo mouebit̉ b. Prima pars minoris patet. quia primus motor eſt incorporeus nullam habens magnitudinem. igitur eſt intellectualis nature. Secunda pars patet. qm̄ primus motus nō incepit nec deſinet. vt patuitin principio octaui phyſicorum. ſed eſt perpetuus. ⁊ ſiceſt ẜm tēpus infinitus. igit̉ primꝰ motor mouet intempore infinito. Concluſio patet per phyloſophum intextu. quia nulla virtus finita mouet per tempus infinitum virtute propria. Primus autem motor mouet pertempus infinitum virtute propria. igitur non eſt virtutis finite ſed infinite. Preterea omnis actus purus etnō in alio receptus eſt infinite virtutis. quia eſt illimitatus. eo ꝙ actꝰ finitur ⁊ limitat̉ ꝑ receptōem eiꝰ in potētia. et in illo qd̓ ē. quēadmodū etiā forma vniuerſal̓ indiuiduat̉ ẜm eē ꝑ receptōem in materia ſꝫ actꝰ pͥmꝰ ē actꝰpurus nō receptꝰ in potētia. qꝛ pͥmū ens ē ſimpliciſſimūigitur ille actus eſt infinite virtutis ⁊ per eaſdē ratōnespoſſet probari ꝙ primus motor ſit infiniti vigoris. Aliqui tamen ponūt inter virtutem et vigorem differentiaꝫ
Oo iiij