PhyſicoꝝAreſtotelis

ſic ꝯſequenter. quouſqꝫ ceſſat virtus ipſius pͥmi impellentis. cum in habito id eſt ꝯſequēter moto fiat minor virtꝰet potentia qͣꝫ in an̄cedēter motis ⁊ mouentibꝰ. ita ꝙ vltimū habitū ſolū moueat̉ ⁊ nō moueat. ⁊ tūc ꝓiectuꝫ ſiueexpulſum qd̓ ferebat̉ ſiue mouebat̉ pauſat. qꝛ finis vltimus mouentiū quieſcit a mouendo. cum ꝓximū mouēsamplius nō mouet. ſed ipſum tm̄ mouet̉ ⁊ nō mouet aliud. eo ꝙ iam ceſſauit impetus violentie pͥmi mouentis. ꝑhoc auteꝫ ꝙ illud pauſat neceſſe eſt ſimpl̓r pauſare ⁊ mouens ⁊ totum motū expulſionis qui fuit per diuerſa mouentia ſucceſſiue ꝑ aerem ⁊ aquam¶ Hoc qͥdem igit̉ in ꝯtingētibꝰ aliqn̄ quidemmoueri aliquādo qͥdem quieſcere. fit motus etnō ꝯtinuus ſed videt̉. Aut em̄ ꝯſequenter entium eſt aut tangentiū. non em̄ vnū mouēs ſedhabita ad inuicem ſunt Un̄ ⁊ in aere ⁊ in aquafit hmōi motus quē dicūt qͥdam per antipari/ſtaſim eſſe. Impoſſibile aūt aliter oppoſita ſoluere niſi dicto modo. antipariſtaſis aūt ſimulom̄ia moueri facit et mouere. quare ⁊ quieſcūtNūc aūt vidēt̉ vnū aliquid qd̓ cōtinue mouet̉a quocūqꝫ. nō em̄ ab eodem¶ Hic ph̓s ꝯcludit ex p̄miſſis. ꝙ motus ꝓiectiōis nonſit ꝯtinuus. qꝛ fit in corporibꝰ que ꝯtingit aliqn̄ moueri ⁊aliqn̄ quieſcere. ⁊ illa corpora ſunt humida ꝓpinqua materie aliqͥd ſpūalitatis habentia. ⁊ ꝑ hoc illa ẜm partem aliquam mouent̉ ⁊ nō ẜm totū. ⁊ vna pars ipſoꝝ p̄t mouere ⁊ alia moueri ab ipſa. ⁊ de facili generant̉ in ipſa formeet violentie. ⁊ virtutes mouentiū. ⁊ talia nō ſunt ſimpl̓r leuia ſiue ſimpl̓r grauia. ⁊ ideo de facili in omnē ſitū mouentur. ⁊ ſic coadunat motum expulſionis qui fit per ipſa adquācūqꝫ differentiā ſitus fiat. ꝓpter qd̓ etiaꝫ iſta duo ſolacorpora ſunt media ſenſuū illoꝝ qui ſentiūt eminus remoti a ſuis ſenſibilibꝰ. Motus aūt talis nequaqͣꝫ eſt ꝯtinuꝰſed ſunt multi ſucceſſiue qͣꝫuis ẜm ſenſum ꝯtinuꝰ eſſe videatur. aut em̄ eoꝝ que ſunt ꝯſequēter mouentiū ⁊ motorum. aut eoꝝ que ſe tangentia mouent ⁊ mouent̉. In aqͣem̄ qd̓ eſt elementū ſpiſſius qͣꝫ aer vident̉ circuli ꝯſequētergenerati ⁊ nō ſe tangentes. ſed in aere ꝓpter ſubtilitatemelementi ſunt tangentia. nō em̄ vnū eſt mouēs ſicut in cōtinuo motū eſt vnū. ſed mouentia ſunt habita ⁊ ꝯſequentia. Unde in duobꝰ elementis que ſunt aer ⁊ aqua fit tm̄hmōi motus Et qͥdam mouent inſtantiam ꝯtra motꝰꝯtinuitatem. Et ad hoc quod dicimus in cōtinuo motumotorem eſſe īmediate ꝯiūctum mobili quod mouet̉ abipſo. Contra hoc obijciūt Platonici ⁊ illi qui vocauerūtmotū ſucceſſionem ⁊ denoīauerūt euꝫ ab ea. ⁊ iſti dixerūtꝙ ibi nō eſt mouens niſi pͥmū mouens. hoc eſt pͥmū ꝑcutiens ⁊ expellens. p̄terqͣꝫ ꝙ virtus eius generatur in alijsmouentibꝰ ꝯn̄ter. ſed dicūt ꝙ ꝯtinuitas iſtius motꝰ fit permateriam expulſi. qꝛ dicūt ꝙ quelibet pars expellit aliamſucceſſiue qͣꝫ diu durat vis pͥmi percutientis in percuſſo.hanc em̄ dicūt manere in percuſſo ⁊ aerem non percutereſed per expulſionem ſucceſſiuam dare locum ei quod fertur primo impetu per ipſum. Sed hoc mō non poteſt ſolui predicta queſtio. quia ſic pͥmo motore penitus quieſcēte remanet motus in eo quod mouetur tm̄. ⁊ ſic ſeparatūid quod mouetur a motore mouebitur. cuius ꝯtrariuꝫ eſt

oſtenſum in ſecūdo tractatu Igitur oppoſita ſolui nō pn̄tniſi modo predicto qui dictus eſt pͥus. aut ẜm Platonicos oportet dicere ꝙ ſucceſſio expulſoꝝ eſt in cauſa. ⁊ tūcabſqꝫ dubio ſeqͥtur ꝙ omnia mouent ſimul ⁊ mouenturet ſimul omnia quieſcūt. qꝛ pͥmū expellens eſt ſimul cumexpulſo. ⁊ ſecūdum cū tercio. ⁊ ſic deinceps. gͦ primum eſtcum vltimo. et ſi ꝯcedatur vis motiua non ſucceſſiue generari in expellentibꝰ. quia tūc nulla vis eſt ibi mouens niſi primi percutientis. ⁊ cum illa quieſcit tota expulſio ceſſat et quieſcit. Sed hoc nō eſt verum. etiam ẜm ſenſumviſus. quia expelli videtur vnuꝫ aliquid vt ſagitta aut lapis qd̓ mouetur ꝯtinue quo ad hoc ꝙ nō interrūpatur aliquid de tempore. ⁊ mouetur a quolibet mouente ſecundoet tercio. ⁊ ſic deinceps modo ſuperius tacto. non tameneſt ibi vera motus ꝯtinuitas quam diuerſitas mouentiūimpedit. qꝛ in vero cōtinuo motu eſt vnum ⁊ idem mouens. Qꝭ aūt illud moueatur a quolibet mouentium dictorum probatur ex eo. ꝙ non mouetur a ſeipſo. ideo oportet ꝙ moueatur ab alijs ſucceſſiue ꝯiūctis ſibi. ⁊ ꝑ conſequens nō mouet̉ ꝑ antipariſtaſim cum ip̄a ſimul facit omnia mouere aut moueri.¶ Qm̄ aūt in his que ſunt neceſſe eſt ſemꝑ motum eſſe cōtinuū. Hic aūt vnus eſt. neceſſe eſtaūt vnū magnitudinis alicuiꝰ eſſe. non em̄ mouetur impartibile ⁊ vnus ab vno. nō em̄ erit cōtinuꝰ. ſed habitus alter alteri ⁊ diuiſus. Mouens ergo aut vnū aut motum mouet aut immobile exiſtens¶ Iſta eſt ſecūda pars huius capl̓i in qua ph̓us oſtenditꝙ pͥmus motor eſt vnus infatigabilis mouens motū regulari ⁊ vniformi nullam habens magnitudinem. Etph̓us primo oſtendit ꝙ primus motor ſit vnus. quia ſiprimus motor nō eſſet vnus aut ſi primū mobile nō eſſetvnum. tūc motus primus non eſſet vnus ⁊ continuus ſꝫdiuiſus ⁊ habitus. ſi aūt motor eſt vnus tūc aut moueturin eo qd̓ mouet. aut immobile eſt in eo qd̓ mouet ſi pͥmuꝫtūc neceſſarium eſt ꝙ moueatur motu quo mouet. ſed motor qui mouetur aut per ſe aut ꝑ accidens non eſt motorprimus. Nam om̄e quod mouetur aut mouetur ab aliqͦextrinſeco ſibi aut intrinſeco. ⁊ ille motor aut mouetur abalio aūt a ſeipſo. ⁊ hanc reſolutiōem ſtare neceſſariū eſt inpͥmo motore immobili. vt ſufficienter patꝫ ex predictis.qd̓ autē ſit eſt immobile tam per ſe qͣꝫ per accidens nō eſtneceſſe ſimul mutari cuꝫ eo quod mutat ſiue mouet. qꝛ vtſupra dictū fuit non eſt actus alicuius corporis ſed ſemꝑpoterit mouere ⁊ mutare¶ SSi qͥdem igit̉ motu ꝯſequi oportebit ⁊ mutari ip̄m. Sil̓r autē moueri ab aliquo qualiterſtabit vt ꝯueniet ipſo moueri ab īmobili. hocaūt neceſſe eſt ſi mul mutare ſed ſꝑ poterit mouere. infatigabile em̄ eſt ſic mouere.¶ Fdic ph̓us oſtendit primū motorē eſſe infatigabilemquia fatigatio aut prouenit ex motore aut ex eo qd̓ mouetur. Ex motore ſeparato non poteſt prouenire fatigatio.quia talis motor nullum habet ſitum in corpore. ⁊ ſic nonmouetur Nam omnis fatigatio eſt ex motu aliquo vincēte facultatem eius quod mouetur. nō fatigatur etiaꝫ hoc

Oō iij