Druckschrift 
Commentaria in libros Physicorum Aristotelis secundum viam Albertistarum cum textu
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

PhyſicorumAreſtotelis.

ad quē acqͥrit̉. ideo terminꝰ. a ꝯtrariat̉ ip̄i terminus ad quē. Ad tertiū dd̓m eſt due quietes dupl̓ipn̄t ꝯſiderari. Unoª inqͣꝫtum dicūt pͥuationē motus.ſic ꝯtrariant̉. Alio inqͣꝫtū fulciunt̉ ſub terminispoſitiuis ſic ꝯtrariant̉ rōne ſuaꝝ formarū quibꝰ hn̄teſſe. Et ꝯn̄r̄ dd̓m eſt ꝯtraria vera ꝯtrarietate denoīatōe intrinſeca debent eſſe entia poſitiua. iam due qͥetes ꝯͣriant̉ denoīatione intrinſeca. ſꝫ gratia termīorūſub quibus fulciuntur.Incidunt dubia quoꝝpͥmū ē An motꝰ ꝯtrariēt̉ eo ſtꝭ de ꝯtrarijs termīs incōtrarios termīos. Et videt̉. qꝛ oīa ꝯtraria ſtꝭ forme ꝯplete ꝑfecte. eo ſunt forme actiue et paſſiue int̓ſe. ſed duo motus ſunt forme ꝑfecte. qͥa motus noīatformā que tendit de eſſe imperfecto ad eſſe ꝑfectum. igit̉motus ꝯtrariantur inter ſe Scd̓o inter oīa ꝯtrariaque pn̄t habere mediū p̄t fieri motus. ſi duo motustrariarētur inter ip̄os p̄t eſſe motꝰ. ꝯn̄s motus eritmotus qd̓ eſt improbatū ſupra Soᵐ ſic. qm̄ aliquimotus ſunt ꝯtrarij. vt nigrefactio albefactio. Adobiecta in oppoſitū. Ad pͥmū dd̓m eſt. licet illa primo cōtrariatur debēt eſſe forme perfecte ꝯplete. tn̄hoc oꝑtet de his cōtrariant̉ ex ꝯn̄ti ſicut ſunt motus īter ſe. et ideo motus non ſunt entia in actu ꝑfecto vtiqꝫtn̄ in actu īꝑfecto ille ſufficit ad ꝯtrarietatem Ad ſecūdū dd̓m eſt. inter duo cōtraria ꝑfecta que hn̄t medium poteſt fieri motus ſed qn̄ ꝯtrariant̉ ex ꝯn̄ti īꝑfecte oportet in ipſis eſſe motus.Secūdum dubium eli.An ſufficiat ī motibꝰ accipere cōtrarietatē penes terminos ad qͦs Soº motus dupl̓r accipit̉. vnoº mo motus. et ſic oꝫ ſumere ꝯtrarietatē ex vtroqꝫ termīo.qꝛ de rōne motus eſt eſſe de ſubiecto in ſubiectū hͦͨ explicite vel implicite. Alio accipit̉ motus modummutatōis. tūc ſufficit ꝯtrarietas termīoꝝ ad qͦs. Naꝫmutatio ẜm hmōi hꝫ in ſe ꝯtrarietatem termīorū.qꝛ vel eſt ex eſſe ad eſſe aut ab eſſe ad eſſe hoc eſtqd̓ d̓t ph̓s pͥmo huius materia p̄t facere mutatōnem alteꝝ cōtrariū. id eſt per vnū terminū poſitiuū ad quēaccedit a quo recedit.Tertium dubium elt.An duo motus ex ꝯtrarijs terminis terminati ad vnūmediū ſint eiuſdē ſpēi Et videt̉ non. qꝛ ibi variat̉ mediū vt alia alia media trāſit motꝰ. vt de albo ad rubeū de nigro ad rubeū Soº ſic ſi ſint motꝰ ꝯtinuiſine int̓ruptōe ad idē mediū ſpecificū t̓mīati eo ꝯͣriorū ē eadē pon̄a pͥuatōis grā cuiꝰ ſtꝭ trāſmutabilia vniuoce ad eandē formā medij quidem pon̄a eſt habitusformalis gn̄is ꝓximi ſub ambo ꝯtinent̉. qd̓ ī vnoſubiecto ꝑmutabili ponūtur viciſſim Ad obiectū ī oppoſitū dd̓m eſt. ſi vterqꝫ motus fuerit cōtinuꝰ et noninterruptus actū ꝑfectu alicuiꝰ termini citra formammedij de qua eſt ſermo tūc vtriuſqꝫ via intermedia ē vnaẜm formā. vtputa exitus eiuſdē potentie taliū cōtrariorum ad formā ſpecificam talis medijQuartum dubtum el.An quies ſit motus ꝑfectio Et videt̉. il-

lud noͣ eſt motꝰ ꝑfectio qd̓ deſtruit motū et quo habitoceſſat motus ſic eſt de termino ad quē. igit̉ Soº ſicqꝛ eſt finis motus cōſumptōis qꝛ ad hoc aliqͥd mouetur. vt in termīo quieſcat Ad obiectū in oppoſituꝫdd̓m eſt. licet motus deſtruatur et ceſſet habito terminoad quē quo ad modū eēndi ẜm quē d̓r fluxus formetn̄ ceſſat ẜm eſſentiā ſuā ex quo forma q̄prius fuit ī motu et eſt imꝑfecta hꝫ eſſe ꝑfectū in termīo ad quē. Exempli gratia vt facta eſt calefactio aq̄ tūc in quiete calefactōis calor qui eſt eſſentialiter motꝰ eſt ſimpl̓r ꝑfectꝰ ſꝫmodus eſſendi caloris ſub eſſe imꝑfecto quo modo d̓rmotus ceſſat in termino a ad quemDubitabit aūt aliqͥs quare in mutatōe quidem ẜm locū ſunt. et ẜm naturā et extra natu et quietes et motꝰ. in alijs aūt. vt alteratio. Hec qͥdē ẜm naturā illa aūt extra naturaꝫ.Nihil em̄ magis ſanatio aut egrotatio ẜm naturā. aut extra naturā. neqꝫ dealbatio neqꝫ denigratio. Similiter aūt eſt in augmēto decremēto neqꝫ adinuicē hi ꝯtrarij aut ẜm naturam hi aūt extra naturā. Neqꝫ augmentū augmento. Et in generatione vt et corruptiōe eadem eſt. Neqꝫ generatio quidē ẜm naturaꝫ.corruptio aūt extra naturā. Seneſcere em̄ ẜmnaturā eſt. neqꝫ generatōem videmꝰ aliā qͥdemẜm naturā. aliam vero extra naturam. Iſtud eſt ſcd̓m capl̓m in quo Areſto. mouet tria dubia ẜm hoc iſtud capl̓m diuidit̉ ī tres ꝑtes Poſt qͣꝫ determinauit de oppone motꝰ ad motū et motꝰ ad quietē.et quietis ad motū eſt oppō formalis eēntialis ī ip̄isſumpta penes formas eorū et ꝯſideratōe dignūē cōſiderare de oppōe accn̄tali ſumit̉ penes soppoſitos īvna ſpē mutatōis. ſūt mōi oppoſiti naturale violētūet delectabile et triſte Eſt igit̉ pͥmū. qͣre in mutatōe ẜmlocū ſunt motus ẜm naturā et extra naturā ſiue violentiEt ſil̓r qͥetes tam ẜm naturā qͣꝫ extra naturā. et non inalijs motibus eſt hec diuerſitas. Terra em̄ violenterextra naturāʸ quieſcit ſurſum. ignis autē extra naturammouetur deorſum et. extra naturam queiſcit deorſum Inalteratione aūt ſic eſſe videt̉ vt hec quidē ẜm naturāſit illa aūt ſit extra naturā. em̄ dici p̄t quare ſanatiomagis ſit ẜm naturā quā egrotatio vel extra naturā Similiter āt neqꝫ dealbatio neqꝫ denigratio Sil̓r āt de augmēto et decremēto. qꝛ illi motꝰ vident̉ eſſe ꝯͣrij adinuicē in hoc vnꝰ ẜm naturā ſit alter extra naturā Ingn̄atōe āt corruptōe eadē videt̉ eſſe. em̄ p̄t dici generatio ſit ẜm naturā. corruptio āt extra naturā. qꝛcorruptio ẜm naturā eſt ſeneſcere et oīs corruptio eſtmodū ſenectutis. Neqꝫ in eadē ſpē mutatōis videt̉ hecoppō. vt ſcꝫ gn̄atio vna ſit ẜm naturā et altera ſit extra naturā Et ē notādū ẜm venerabilē dn̄m. Alber. dubitatōis orit̉ ex cōꝑatōe mouētis ad mobile. qꝛ ī motulocali naturale mouēs influit mobili formā ſua. qͣꝫtū datei de forma tantū dat ei de cōſequentibꝰ formā ſtꝭ motus et locus. Qouēs āt violēte dat formā cogitad motū extraneū ad locū extraneuꝫ. Sꝫ in oībꝰ alijsmutatōibꝰ motibꝰ mouēs ꝓximū eſt intra. et qꝛ intraeſt videt̉ eſſe naturale et ideo ſurgit dubitatio predicta.