Druckschrift 
Commentaria in libros Physicorum Aristotelis secundum viam Albertistarum cum textu
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Phyſicorum.Areſtotelis

Ideo ibi material̓r loqͥtur de actōne paſſione. ſꝫ ſi actiopaſſio formal̓r ꝯſiderent̉ quēadmodū loqͥtur Gilber. porritanꝰ de eis in ſex pͥncipijs. ſic noīant vnū eūdē mo. qm̄ ſic ſuis formalibꝰ qͥdditatibꝰ diſtinguūtur. ſo ab inuicē. ſꝫ etiā actio paſſio a motu. ẜᵐ em̄ Areſto.mo poſterioꝝ theomixtium. nccc̄e ē eēntias p̄dicamētoroꝝ imꝑmixtas actio paſſio ſtꝭ diuerſa p̄dicamētaet motꝰ eſt ad multa p̄dicamēta reducibilis. vt patebit īfra. p̄t em̄ hoꝝ triū formalis diſtīctio pēſari ex ꝑte diuerſa cālitatū. actio noīat id formal̓r quo agēs agere d̓r.ſiue effluxū motꝰ ab agēte. qͥdē effluxꝰ ab ip̄a forma fluente diſtinguit̉. paſſio ꝟo noīat influxū forme aut magꝭ affectōem ip̄iꝰ mobilis mobile pati d̓r. ita paſſio caturinhītudine pͥncipij materialis. ſꝫ motꝰ noīat intrinſecuꝫactū forme fluētis. qꝛ effectꝰ formalis diſtinguit̉ abeo cuiꝰ ē. ideo motꝰ ē eiuſdē p̄dicamēti ſuo termīo adquē. iſtoº loquēdo de actōe paſſiōe d̓t Gil. por. actiofirmat̉ in motu ſicut in ſuo effectu. ecōtra motus firmat̉ in actōe ſicut effectꝰ in ſua. ſil̓r motus fundat̉ inpaſſione qͦdāmō ſicut in effectu. ecōtra paſſio in motu ſicut effectꝰ in ſua. nec actio nec paſſio noīant formāformal̓r. actio noīat exitū forme formal̓r diſtinguit̉ aforma. paſſio noīat influxū forme formal̓r qͥdditatīeab ip̄a forma diſtinguit̉. ſꝫ motꝰ noīat fluxū forme ſuꝑaddit forme fluēti realē entitatē. nec a forma fluēte diſtīguit̉. ſicut nec eēntie nec exiſtentie diſtinguit̉ a formaſicut em̄ hꝫ eēntie vel exiſtētie ad formā ꝑfectā. qꝛ intrāſitiui actus ſtꝭ vtriuſqꝫ. ſic motꝰ noīat intrāſitiuū actūimꝑfectū ip̄iꝰ forme tendētis de imꝑfecto ad ꝑfectūUn ſicut forme actꝰ intrāſitiuꝰ ꝑfecte eſt. ita actꝰ ꝑfectus forme imꝑfecte eſt fieri. ſic fieria forma fluente nondiſtinguit̉. Ex pꝫ. ſicut forma imꝑfecta diſtinguita forma ꝑfecta in eodē. ita etiā non diſtinguit̉ fieri ab ip̄oeſſe. ſꝫ idētificat̉ ei. Minor pꝫ. qꝛ fluxꝰ eſt intermediusinter terminū a quo abijcit̉. inter terminū ad quē acqͥrit̉. ideo etiā motꝰ potiꝰ reſpicit terminū ad quē a ſumit denoīatōnem motꝰ. qͣꝫ terminū a. qm̄ denoīatio dꝫfieri a fine. teſte Areſto. ij. de aīa. iuſtū eſt oīa a fine appellari. terminꝰ em̄ ad quē eſt finis motꝰ. motꝰ dꝫ denoīari atermīo ad quē. Sed diceres. medicatio edificatio ſtꝭmotus. tn̄ ſumūt ſuā denoīatōem a termino ad queꝫ medicatio hꝫ termino ad quē ſanitatē. denoīatur a ſanitate ſed a medico. Sil̓r edificatio hꝫ terminoad quē domū. tn̄ denoīat̉ a domo. ſꝫ ab edificatoreAd hoc dd̓m ē. duplices ſunt motꝰ. ſcꝫ naturales artificiales. hoc dd̓m eſt ad oppoſitū. motus naturalesaccipiūt ſuā denoīatōem a termino ad queꝫ. vt calefactiocapit denoīatōem ſuā a caliditate. frigefactio a frigiditate. de illis loqͥtur ph̓s hic. aūt motꝰ artificiales cuiuſmodi ſtꝭ medicatio edificatio denoīatōem ſuā accipiūta termino ad quē. ſꝫ potiꝰ ab efficiēte. vt medicatio a medico. edificatio ab edificatore Et licꝫ habito termino adquem ceſſat motus quo ad eſſe ꝑfectū. habito tn̄ terminoad quē ad imꝑfectuꝫ ceſſat motꝰ. qꝛ terminus adquē ſꝑ fluit de imꝑfecto ad ꝑfectū. qͣpropt̓ motꝰ accipit denoīatōem a termīo ad quē. Cōcl̓o pꝫ. qꝛ motusdiuiſionē capit ex ꝑte mouētis. mobilis. termini ad queꝫſꝫ vnūqd̓qꝫ illoꝝ illoº diuidit̉. ſcꝫ accn̄s. alterū. ſemo. motꝰ illoº diuidit̉. Etiā motꝰ material̓r acceptꝰ eſtactio mouētis paſſio mobilis. formal̓r eſt fluxꝰ int̓medius inter terminū a abijcit̉. inter terminū ad quēacqͥrit̉. ideo pͥmoº motus diſtinguit̉ ex ꝑte mobilis. ſcd̓oᶜ

diſtinguit̉ ex ꝑte termini ad quē. motꝰ em̄ ẜm eſt actiomouētis diſtinguit̉ ex ꝑte mouētis. ẜm eſt paſſio mobilis diſtinguit̉ ex ꝑte mobilis. ẜm eſt fluxꝰ mediansinter terminū a terminū ad quē ſic diſtinguit̉ ex ꝑte termini ad quē. qꝛ formal̓r motus noīat fluxuꝫ forme. ideopͥncipal̓r motꝰ accipit diſtinctōem ex ꝑte termini ad quēex ꝑte mouētis mobilis. Maior ſcd̓i diſcurſus Quinqꝫ circūſtant motū. ſcꝫ mouēs. mobiletp̄s. duo termini a quo ad quē Minor.Tp̄s eſt extrinſeca motꝰ paſſio. magis eſſentialis eſt motui terminꝰ ad quē qͣꝫ terminꝰ a.Cōcluſio. Igit̉ qͥnqꝫ ſunt motui nccāria quibꝰꝯuenit motus diuiſio tripartita. Maior pꝫ. qꝛ ad oēm motū qͥnqꝫ ꝯcurrūt. ſcꝫ mouensmobile. tp̄s iu fit motꝰ. terminꝰ a. terminꝰ ad queꝫ. oīa realiter inter ſe diſtinguūtur. vn̄ ibi reꝑit̉ terminꝰ a. terminꝰ ad quē. qꝛ oīs motus eſt a quodā in qͦddamet illa realiter diſtinguūtur. vt caliditas a frigiditate. queſunt termini motꝰ. Etiā mobile ſe mouet̉. mouēs aucneqꝫ terminꝰ a neqꝫ terminus ad quē mouent̉ niſi ſolū accn̄s. Etiā mouēs diſtinguit̉ ab ipſis terminis a mobili. qꝛ mouēs mouet. mobile aūt neqꝫ terminꝰ a mouet neqꝫ terminꝰ ad quē. De tꝑe pꝫ. qm̄ tp̄s alteriꝰ ē generis qͣꝫ motus. Et qͣꝫuis diuiſio motꝰ ſumi poſſꝫ ex ꝑte illoꝝ qͥnqꝫ. tn̄ ph̓s inueſtigat motꝰ diuiſioneꝫ niſi ex ꝑtetriū. ſcꝫ mouētis. mobilis. termini ad quē. ex partetꝑis. qꝛ ip̄m eſt extrinſecū motui. eſt eius Un̄ licꝫmouēs ſit extrinſecū motui. tn̄ eſt eius. ideo magis ſumit̉ diuiſio ex ꝑte mouētis qͣꝫ tꝑis. qꝛ etiā terminꝰ a abijcit̉ in motu ꝯtrariat̉ motui. ideo penes ip̄m attēdit̉motus diuiſio. ſic oīs motus entis imꝑfecti hꝫ illa qͥnqꝫ realiter diſtincta. Dicit̉ notāter entis īꝑfecti. ꝓpt̓ motūcircularē eſt entis imꝑfecti. terminꝰ a terminꝰad quē ip̄iꝰ real̓r diſtinguūtur. ſꝫ rōne ſolū. Minor ad pͥmā eiꝰ ꝑtē pꝫ ph̓m. iiij. phyſicoꝝ. Et ad eiꝰ ſecūdā ꝑtē pꝫ. terminꝰ a abijcit̉. terminꝰ ad quē acqͥrit̉. qͣꝫqͣꝫ terminꝰ ad quē ſit poſterior motū ad viā generatōis. pͥor tn̄ eſt via ꝑfectōis. Cōcl̓o pꝫ ex dc̄isAd obiecta in oppoſitūAd pͥmū dd̓m ē. accn̄s d̓r dupl̓r. Unoº capit̉ cōiter illo qd̓ eſt alterū. Alioº ſpēal̓r illo qd̓ nulloº p̄t ſe. ſed ſꝑ eſt in alio. ſic motꝰ ꝑtis d̓r accn̄s pͥmoº. ſed ſcd̓oº. Sil̓r ſe dupl̓r d̓r. vnoº d̓r illud qd̓ eſt ſe pͥmo ſic opponit̉ ei qd̓ eſt alteꝝ. Alioº capit̉ ſe illo qd̓ eſt pure accn̄s. ſolū diſtinguit̉ ꝯtra qd̓ ē accn̄s. hoc motus ꝑtis bene d̓r ſe. tn̄ intelligendū eſt inter ens ſe inter ens accn̄s det̉ aliquodmediū ẜᵐ rem. vtiqꝫ tn̄ dat̉ ẜm modū aliqd̓ mediū qd̓ ꝑticipat modū eēndi vtriuſqꝫ. Et hoc etiā pꝫ ſol̓o ad ꝯfirmatōem Ad ſecūdū dd̓m ē. dupl̓r p̄t accipi motus.vnoº motu actuali. ſic motꝰ ꝯuenit mobili ſe. ſꝫ accūs Alioº accipit̉ motꝰ motu aptitudinali. ſic motus bn̄ ꝯuenit mobili ſę. Et ad ꝯfirmatiōem dd̓m ē.iſte ꝓpōnes. nihil mouet̉ ſe primo. qͥcqͥd mouet̉. mouet̉ab alio. ſtꝭ oppoſite. qꝛ d̓t circūſtātiā cauſe formalis.et ſic hoc d̓r moueri ſe pͥmo ad qd̓ motus hꝫ īmediataꝫꝯnexionē ẜm totū. ſic illi toti formal̓r inſit motꝰ. vt ſe pͥmo d̓r ſanari qn̄ totus acqͥrit ſanitatē ẜm oēs eiꝰpartes. oculus d̓r ſe primo ſauari qn̄ totus oculi ſe

soulusy iij