Phyſicorum.Areſtotelis
Ideo ibi material̓r loqͥtur de actōne ⁊ paſſione. ſꝫ ſi actio ⁊paſſio formal̓r ꝯſiderent̉ quēadmodū loqͥtur Gilber. porritanꝰ de eis in ſex pͥncipijs. ſic nō noīant vnū ⁊ eūdē motū. qm̄ ſic ſuis formalibꝰ qͥdditatibꝰ diſtinguūtur. ⁊ nō ſolū ab inuicē. ſꝫ etiā actio ⁊ paſſio a motu. ẜᵐ em̄ Areſto. pͥmo poſterioꝝ ⁊ theomixtium. nccc̄e ē eēntias p̄dicamētoroꝝ eē imꝑmixtas nā actio ⁊ paſſio ſtꝭ diuerſa p̄dicamētaet motꝰ eſt ad multa p̄dicamēta reducibilis. vt patebit īfra. p̄t em̄ hoꝝ triū formalis diſtīctio pēſari ex ꝑte diuerſarū cālitatū. nā actio noīat id formal̓r quo agēs agere d̓r.ſiue effluxū motꝰ ab agēte. qͥ qͥdē effluxꝰ ab ip̄a forma fluente diſtinguit̉. paſſio ꝟo noīat influxū forme aut magꝭ affectōem ip̄iꝰ mobilis qͦ mobile pati d̓r. ⁊ ita paſſio caturinhītudine pͥncipij materialis. ſꝫ motꝰ noīat intrinſecuꝫactū forme fluētis. ⁊ qꝛ effectꝰ formalis nō diſtinguit̉ abeo cuiꝰ ē. ideo motꝰ ē eiuſdē p̄dicamēti cū ſuo termīo adquē. ⁊ iſtoº loquēdo de actōe ⁊ paſſiōe d̓t Gil. por. ꝙ actiofirmat̉ in motu ſicut cā in ſuo effectu. ⁊ ecōtra motus firmat̉ in actōe ſicut effectꝰ in ſua cā. ⁊ ſil̓r motus fundat̉ inpaſſione qͦdāmō ſicut cā in effectu. ⁊ ecōtra paſſio in motu ſicut effectꝰ in ſua cā. nec actio nec paſſio noīant formāformal̓r. nā actio noīat exitū forme qͥ formal̓r diſtinguit̉ aforma. ⁊ paſſio noīat influxū forme qͥ formal̓r ⁊ qͥdditatīeab ip̄a forma diſtinguit̉. ſꝫ motꝰ noīat fluxū forme qͥ nō ſuꝑaddit forme fluēti realē entitatē. nec a forma fluēte diſtīguit̉. ſicut nec eē eēntie nec eē exiſtentie diſtinguit̉ a formaſicut em̄ hꝫ eē eēntie vel eē exiſtētie ad formā ꝑfectā. qꝛ intrāſitiui actus ſtꝭ vtriuſqꝫ. ſic motꝰ noīat intrāſitiuū actūimꝑfectū ip̄iꝰ forme tendētis de eē imꝑfecto ad eē ꝑfectūUn ſicut forme actꝰ intrāſitiuꝰ ꝑfecte eſt eē. ita actꝰ ꝑfectus forme imꝑfecte eſt fieri. ⁊ ſic fieria forma fluente nondiſtinguit̉. Ex qͦ pꝫ. ꝙ ſicut forma imꝑfecta nō diſtinguita forma ꝑfecta in eodē. ita etiā non diſtinguit̉ fieri ab ip̄oeſſe. ſꝫ idētificat̉ ei. ¶ Minor pꝫ. qꝛ fluxꝰ eſt intermediusinter terminū a quo qͥ abijcit̉. ⁊ inter terminū ad quē qͥ acqͥrit̉. ⁊ ideo etiā motꝰ potiꝰ reſpicit terminū ad quē a qͦ ſumit denoīatōnem motꝰ. qͣꝫ terminū a qͦ. qm̄ denoīatio dꝫfieri a fine. teſte Areſto. ij. de aīa. iuſtū eſt oīa a fine appellari. terminꝰ em̄ ad quē eſt finis motꝰ. gͦ motꝰ dꝫ denoīari atermīo ad quē. ¶ Sed diceres. medicatio ⁊ edificatio ſtꝭmotus. tn̄ nō ſumūt ſuā denoīatōem a termino ad queꝫnā medicatio hꝫ ꝓ termino ad quē ſanitatē. tū nō denoīatur a ſanitate ſed a medico. Sil̓r edificatio hꝫ ꝓ terminoad quē domū. tn̄ nō denoīat̉ a domo. ſꝫ ab edificatoreAd hoc dd̓m ē. ꝙ duplices ſunt motꝰ. ſcꝫ naturales ⁊ artificiales. ꝑ hoc dd̓m eſt ad oppoſitū. ꝙ motus naturalesaccipiūt ſuā denoīatōem a termino ad queꝫ. vt calefactiocapit denoīatōem ſuā a caliditate. ⁊ frigefactio a frigiditate. ⁊ de illis loqͥtur ph̓s hic. nō aūt motꝰ artificiales cuiuſmodi ſtꝭ medicatio ⁊ edificatio denoīatōem ſuā accipiūta termino ad quē. ſꝫ potiꝰ ab efficiēte. vt medicatio a medico. ⁊ edificatio ab edificatore Et licꝫ habito termino adquem ceſſat motus quo ad eſſe ꝑfectū. habito tn̄ terminoad quē qͦ ad eē imꝑfectuꝫ nō ceſſat motꝰ. qꝛ terminus adquē ſꝑ fluit de eē imꝑfecto ad eē ꝑfectū. qͣpropt̓ motꝰ accipit denoīatōem a termīo ad quē. ¶ Cōcl̓o pꝫ. qꝛ motusdiuiſionē capit ex ꝑte mouētis. mobilis. ⁊ termini ad queꝫſꝫ vnūqd̓qꝫ illoꝝ illoº diuidit̉. ſcꝫ ꝑ accn̄s. ꝑ alterū. ⁊ ꝑ ſe pͥmo. gͦ motꝰ illoº diuidit̉. Etiā motꝰ material̓r acceptꝰ eſtactio mouētis ⁊ paſſio mobilis. ⁊ formal̓r eſt fluxꝰ int̓medius inter terminū a qͦ qͥ abijcit̉. ⁊ inter terminū ad quē qͥacqͥrit̉. ideo pͥmoº motus diſtinguit̉ ex ꝑte mobilis. ſcd̓oᶜ
diſtinguit̉ ex ꝑte termini ad quē. motꝰ em̄ ẜm ꝙ eſt actiomouētis diſtinguit̉ ex ꝑte mouētis. ⁊ ẜm ꝙ eſt paſſio mobilis diſtinguit̉ ex ꝑte mobilis. ⁊ ẜm ꝙ eſt fluxꝰ mediansinter terminū a qͦ ⁊ terminū ad quē ſic diſtinguit̉ ex ꝑte termini ad quē. ⁊ qꝛ formal̓r motus noīat fluxuꝫ forme. ideopͥncipal̓r motꝰ accipit diſtinctōem ex ꝑte termini ad quēex ꝑte mouētis ⁊ mobilis. Maior ſcd̓i diſcurſus¶ Quinqꝫ circūſtant motū. ſcꝫ mouēs. mobiletp̄s. ⁊ duo termini a quo ⁊ ad quē Minor.Tp̄s eſt extrinſeca motꝰ paſſio. ⁊ magis eſſentialis eſt motui terminꝰ ad quē qͣꝫ terminꝰ a qͦ.Cōcluſio. Igit̉ qͥnqꝫ ſunt motui nccāria quibꝰꝯuenit motus diuiſio tripartita.¶ Maior pꝫ. qꝛ ad oēm motū qͥnqꝫ ꝯcurrūt. ſcꝫ mouensmobile. tp̄s iu qͦ fit motꝰ. terminꝰ a qͦ. ⁊ terminꝰ ad queꝫ.q̄ oīa realiter inter ſe diſtinguūtur. vn̄ ibi reꝑit̉ terminꝰ aqͦ. ⁊ terminꝰ ad quē. qꝛ oīs motus eſt a quodā in qͦddamet illa realiter diſtinguūtur. vt caliditas a frigiditate. queſunt termini motꝰ. Etiā oē mobile ꝑ ſe mouet̉. mouēs aucneqꝫ terminꝰ a qͦ neqꝫ terminus ad quē mouent̉ niſi ſolūꝑ accn̄s. Etiā mouēs diſtinguit̉ ab ipſis terminis ⁊ a mobili. qꝛ mouēs mouet. mobile aūt neqꝫ terminꝰ a qͦ mouet neqꝫ terminꝰ ad quē. De tꝑe pꝫ. qm̄ tp̄s alteriꝰ ē generis qͣꝫ motus. Et qͣꝫuis diuiſio motꝰ ſumi poſſꝫ ex ꝑte illoꝝ qͥnqꝫ. tn̄ ph̓s nō inueſtigat motꝰ diuiſioneꝫ niſi ex ꝑtetriū. ſcꝫ mouētis. mobilis. ⁊ termini ad quē. ⁊ nō ex partetꝑis. qꝛ ip̄m eſt extrinſecū motui. ⁊ nō eſt cā eius Un̄ licꝫmouēs ſit extrinſecū motui. tn̄ eſt cā eius. ideo magis ſumit̉ diuiſio ex ꝑte mouētis qͣꝫ tꝑis. qꝛ etiā terminꝰ a qͦ abijcit̉ in motu ⁊ ꝯtrariat̉ motui. ideo penes ip̄m nō attēdit̉motus diuiſio. ⁊ ſic oīs motus entis imꝑfecti hꝫ illa qͥnqꝫ realiter diſtincta. Dicit̉ notāter entis īꝑfecti. ꝓpt̓ motūcircularē qͥ nō eſt entis imꝑfecti. gͦ terminꝰ a qͦ ⁊ terminꝰad quē ip̄iꝰ nō real̓r diſtinguūtur. ſꝫ rōne ſolū. ¶ Minorqͦ ad pͥmā eiꝰ ꝑtē pꝫ ꝑ ph̓m. iiij. phyſicoꝝ. Et qͦ ad eiꝰ ſecūdā ꝑtē pꝫ. nā terminꝰ a qͦ abijcit̉. ⁊ terminꝰ ad quē acqͥrit̉. ⁊ qͣꝫqͣꝫ terminꝰ ad quē ſit poſterior motū qͦ ad viā generatōis. pͥor tn̄ eſt via ꝑfectōis. ¶ Cōcl̓o pꝫ ex dc̄isAd obiecta in oppoſitūAd pͥmū dd̓m ē. ꝙ ꝑ accn̄s d̓r dupl̓r. Unoº capit̉ cōiterꝓ oī illo qd̓ eſt ꝑ alterū. Alioº ſpēal̓r ꝓ illo qd̓ nulloº p̄t eēꝑ ſe. ſed ſꝑ eſt in alio. ⁊ ſic motꝰ ꝑtis d̓r ꝑ accn̄s pͥmoº. ſednō ſcd̓oº. Sil̓r ꝑ ſe dupl̓r d̓r. vnoº d̓r illud qd̓ eſt ꝑ ſe pͥmo⁊ ſic opponit̉ ei qd̓ eſt ꝑ alteꝝ. Alioº capit̉ ꝑ ſe ꝓ oī illo qd̓nō eſt pure ꝑ accn̄s. ⁊ hͦ mō ſolū diſtinguit̉ ꝯtra hͦ qd̓ ē eēꝑ accn̄s. ⁊ hoc mō motus ꝑtis bene d̓r ꝑ ſe. Nō tn̄ intelligendū eſt ꝙ inter ens ꝑ ſe ⁊ inter ens ꝑ accn̄s det̉ aliquodmediū ẜᵐ rem. vtiqꝫ tn̄ dat̉ ẜm modū aliqd̓ mediū qd̓ ꝑticipat modū eēndi vtriuſqꝫ. Et ꝑ hoc etiā pꝫ ſol̓o ad ꝯfirmatōem ¶ Ad ſecūdū dd̓m ē. ꝙ dupl̓r p̄t accipi motus.vnoº ꝓ motu actuali. ⁊ ſic motꝰ nō ꝯuenit mobili ꝑ ſe. ſꝫꝑ accūs Alioº accipit̉ motꝰ ꝓ motu aptitudinali. ⁊ ſic motus bn̄ ꝯuenit mobili ꝑ ſę. Et ad ꝯfirmatiōem dd̓m ē. ꝙiſte ꝓpōnes. nihil mouet̉ ꝑ ſe primo. ⁊ qͥcqͥd mouet̉. mouet̉ab alio. nō ſtꝭ oppoſite. qꝛ ꝑ d̓t circūſtātiā cauſe formalis.et ſic hoc d̓r moueri ꝑ ſe pͥmo ad qd̓ motus hꝫ īmediataꝫꝯnexionē ẜm totū. ſic ꝙ illi toti formal̓r inſit motꝰ. vt hōꝑ ſe pͥmo d̓r ſanari qn̄ totus hō acqͥrit ſanitatē ẜm oēs eiꝰpartes. ⁊ oculus d̓r ꝑ ſe primo ſauari qn̄ totus oculiꝑ ſe
soulus ꝑy iij