Phyſicorum.Areſtotelis

PDoſtqͣꝫ ph̓us determinauit in libris p̄cedentibꝰ de p̓ncipijs corporis ſiue rei mobilis. ⁊ de ipſo motu. ⁊ de his q̄ꝯſequūtur mobile ⁊ motū in ꝯmuni. ꝯſequenter determinat ph̓s in qͥnto libro phyſicoꝝ de partibꝰ ſubiectiuis ipſius motus. Et diuidit̉ p̄ſens liber in tres tractatus. Inqͦꝝ pͥº det̓miat de diuiſione motꝰ. In ſecūdo de vnitatemotus. p̄mittendo ſeptē intentōes ſiue definitiōes ſepteꝫterminoꝝ. ibi. (Poſt hec aūt dicamꝰ) In tercio de ꝯtrarietate motuū ad inuicē. ibi (Ampliꝰ aūt determinādū)Primus tractatꝰ in tria diuidit̉ capl̓a. In quoruꝫ pͥmodiſtinguit motū ꝑ ſe a motu ꝑ accn̄s. In ſecundo diuiditmutatōem ꝑ ſe in ſuas ſpēs. ibi (Qm̄ aūt mutatio) Intercio ponit diuiſionē motus ꝓprie dicti. ⁊ oſtēdit ad quep̄dicamenta eſt motus per ſe. ⁊ ad que nō eſt motus. ibi.¶Si igit̉ in p̄dicamentis) Et primū capl̓m ſubdiuidit̉in tres ꝑtes. In quaꝝ pͥma ponit diuiſionē motus ex ꝑtemobilis ⁊ mouentis. In ſecunda ꝑte oſtendit ꝙ qͥnqꝫ reqͥrūtur ad motū. ibi (Qm̄ aūt eſt) In tercia ponit diuiſioneꝫ motꝰ in ꝑ ſe ⁊ ꝑ accn̄s ex ꝑte termini ad quē. ibi (Eſtaūt in illis) Quātum igit̉ ad pͥmā ꝑtem d̓t ph̓s. ome qd̓trāſmutat̉ vno triū modoꝝ tranſmutatur. Uno mō em̄trāſmutat̉ aliqͥd ꝑ accn̄s. ita ꝙ illud nunqͣꝫ p̄t moueri ꝑ ſeſꝫ ſemꝑ accidit ei qd̓ ꝑ ſe mouet̉. vt muſicū ambulat. muſicū em̄ nūquā. p̄t ambulare. ſed ſemꝑ accidit homini cuiꝰeſt ambulare. Secūdo mō d̓r trāſmutari gr̄a partis qd̓ qͥdem ꝑ ſe nō mouet̉. ſed in toto. licꝫ poſſet per ſe moueri ſipars ſeperaret̉ a toto. ⁊ hoc p̄cipue in parte a cuiꝰ diſpoſitione totū denoīat̉. ſicut cū d̓r ſocrates ſanari qꝛ thorax veloculi ſanātur. que tn̄ ſunt ꝑtes totius. Et in iſto mō ē differentia. qꝛ aliqua diſpoſitio eſt que in partibꝰ paruis pͥncipaliter exiſtens coafficit totū corpus in ꝑte illa. ſicut eſtegritudo que eſt in dente vel digito exiſtes. ſi vehemēs ſitcōafficit totū corpus. ⁊ ideo illo paruo mēbro ſanato d̓r totum corpus eſſe ſanatū. Eſt aūt aliqua diſpoſitio que ſiceſt in parte ꝙ nō coafficit totū corpus. ⁊ de illa nō eſt verūꝙ ꝑte mota moueat̉ totuꝫ. ſicut ſi aliqͥs denigret̉ in dentenō ſeqͥtur ꝙ ipſe ẜm ſe denigret̉. Tercioº aliqͥd trāſmutat̉nō ī eo ꝙ ẜᵐ accn̄s pure moueat̉. neqꝫ ī eo ꝙ ipſiꝰ aliqͣ ꝑsmoueat̉. ſed potius in eo ꝙ ip̄m met mouet̉ pͥmuꝫ. hoc eſtꝑ ſe. ⁊ illud d̓r mobile ẜm ſeip̄m. vt qn̄ infirmus ſanat̉ autqn̄ graue cadit deorſum. Id aūt qd̓ mouet̉ per ſe diuerſificat̉. qꝛ aliud eſt qd̓ eſt ꝑ ſe mobile in vno motu. ⁊ aliud inalio vt alterabile ꝑ ſe. aliud eſt ab eo qd̓ eſt mobile ẜm locum. licet ꝑ accn̄s forte ſint idem. Et in motu vnius generis predicamenti aliud ⁊ aliud eſt mobile ẜm diuerſasſpēs ſpēaliſſimas motus. ſicut etiā alteratōe aliud eſt qd̓ꝑ ſe eſt ſanabile. ⁊ aliud qd̓ ꝓpter ſe eſt calefactibile¶ Eſt aūt ⁊ in mouēte ſil̓iter. aliud qͥdē em̄ ẜmaccn̄s mouet. aliud ꝟo ẜm ꝑtem in eo ꝙ huiꝰaliqua. aliud vero ꝑ ſeipſum pͥmū. vt medicusqͥdem ſanat. manus aut ꝑcutit¶ Hic ph̓s oſtēdit ꝙ ſicuti ſunt tres modi ex ꝑte illiusqd̓ tranſmutat̉. ita etiā ſunt tres modi ex ꝑte ipſius mouentis. Primo mō aliqͥd mouet ẜm accn̄s. ſecūdoº aliqͥdmouet ẜm ꝑtē. vt cū manꝰ ꝑcutit hō ꝑcutit rōne partis.Tercioº aliqͥd mouet ꝑ ſeip̄m pͥmuꝫ. hoc eſt eſſential̓r. vtmedicus qͥ ſanat ꝑ ſe. Et d̓t do. Al. ꝙ ſicut eſt in mouente ⁊ moto ꝙ aliqͥd in omī motu ꝑ ſe eſt pͥmum. hoc eſt ꝓximū. ⁊ eſſentiale erit hec diuerſitas q̄ dicta eſt in mouētibꝰet motis. etiā in alijs que circūſtant motum.¶ Qm̄ aūt eſt aliquid mouēs pͥmū. eſt aūt ⁊ ali

quid qd̓ mouet̉ adhuc in quo tempꝰ. Et preterhec ex quo ⁊ in quid. Om̄is em̄ motus a quodam eſt in quiddam¶ Iſta eſt ſecūda pars huiꝰ capl̓i. in qua ph̓s d̓t ꝙ qͥnqꝫcircūdant motū ſiue reqͥrunt̉ ad eū. ſcꝫ mouēs ⁊ id qd̓ mouet̉ hoc eſt mobile. ⁊ tp̄s in quo eſt motꝰ. terminꝰ a quo ēmotus. ⁊ terminꝰ ad quē eſt motus. ⁊ illa duo ſunt termini motus. qꝛ oīs motus eſt a quodā in quiddā. hoc ē determino a quo in terminū ad quem¶ Alterū em̄ eſt qd̓ pͥmū mouet̉. ⁊ in qd̓ mouet̉et ex quo. vt lignū in calidū ⁊ frigidū: Hoꝝ autem aliud qd̓ mobile eſt. aliud vero in qd̓. aliudex quo. Motus aūt manifeſtū ꝙ in ligno nonin ſpecie eſt. neqꝫ em̄ mouet neqꝫ mouetur ſpēsaut locus aūt qͣꝫtum hoc. ſed eſt mouens quodmouetur in id qd̓ mouetur.¶ Fic ph̓s oſtēdit. ꝙ mobile diſtinguat̉ a duobꝰ terminis. qꝛ ſicut eſt alterū qd̓ pͥmū. id eſt eſſentialiter mouet̉ abeo qd̓ ꝑ accn̄s ⁊ ẜm ꝑtem mouet̉. ſic alterū eſt qd̓ eſſentialiter mouet ab eo qd̓ ꝑ accn̄s ⁊ ẜm ꝑtē mouet. ita eſt alterū ex quo vel in qd̓ eſt ꝑ accn̄s aut ẜm ꝑtem. Et ꝙ iſta ſtꝭin motu oſtēdit ph̓s exēplariter. nā dicimꝰ ꝙ lignū eſt qd̓mouet̉. ⁊ frigidū eſt ex quo mouet̉. ⁊ calidū eſt in qd̓ mouet̉ qn̄ calefit lignū. Ex quo elidit̉ error eoꝝ qͥ dixerunt ꝙmotus eſt in ſpē ſiue forma ſicut in ſubiecto. ita ꝙ formamoueat̉. Motus em̄ calefactiōis qn̄ calefit lignum in lignō eſt ⁊ nō in ſpē calidi. qꝛ aliud ē id qd̓ mouet̉. ⁊ aliud eſtex qͦ ⁊ in qd̓ eſt motus. Spēs em̄ que eſt finis motꝰ neqꝫmouet neqꝫ mouet̉ niſi forte mouet intentōnem efficiētisſicut forma ⁊ finis mouet. ſed nō mouet influendo motūmaterie. quēadmodū mouet efficiēs. Un̄ licet efficiens ꝑſe ⁊ eſſential̓r ſit idē ſpē cū forma. q̄ eſt finis motꝰ. nunqͣꝫtn̄ eſt ideꝫ numero cū ipſo. ⁊ ideo ſpes abſqꝫ dubio nō mouet neqꝫ mouet̉ ẜm ꝙ ipſa eſt finis motus ſiue id in qd̓ eſtmotus. ⁊ vocat dn̄s Al. ſpēm formā ſub̓alem vel qͣlitateꝫ. Et locus etiā ⁊ qͣꝫtum ẜm ꝙ ſunt termini motꝰ in qͦsſunt motus nō mouet neqꝫ mouent̉. nihil tn̄ ꝓhibet illudqd̓ mouet̉ ꝑ accn̄s eſſe alterū terminoꝝ. vt cū d̓r lignū calefit. ⁊ tn̄ frigidū ꝑ accn̄s calefit. ⁊ tamen frigidum eſt terminus a quo calefactionis¶ Magis aūt in qd̓ qͣꝫ ex quo mouet̉ denoīabitur mutatio. Un̄ corruptio in nō eſſe mutatio eſt. qͣꝫuis ex eſſe mutet̉ qd̓ corrūpitur Et generatio in eſſe qͣꝫuis ex nō eſſe¶ Hic ph̓s ꝯparat duos terminos ad inuicē dicens. qͣꝫuis in oī motū ſint ꝑ ſe mouēs. ⁊ qd̓ ꝑ ſe mouet̉. ⁊ in qd̓ ꝑſe mouet̉. motꝰ tn̄ magis eſſential̓r eſt ꝯiūctus ei in qd̓ eſtqꝫ ei a qͦ eſt. ⁊ ideo motꝰ potius denoīat̉ ab eo in qd̓ eſt. etnō ab eo ex quo eſt. vt generatio denoīatur ab eſſe in qd̓eſt. ⁊ corruptio denoīat̉ a nō eſſe in qd̓ eſt. Et ſic eſt de augmento ⁊ decremēto. ⁊ in oībꝰ alijs denoīatōnibꝰ motusſpēaliter de noīatis. ſicut dealbatio. denigratio. calefactioet īfrigidatio. ⁊c̄ijs oībꝰ Et rō ē. qꝛ id ex qͣ ē motꝰ abijcit̉ īmotu. ⁊ ideo motuꝫ nec īformat nec denoīat. ſꝫ id ad qd̓ ēmotꝰ acqͥrit̉. ⁊ ideo informat motū ⁊ denoīat ip̄m¶ Ꝙ qͥdē igit̉ motus ſit dictū eſt pͥus. ſpēs aūtet locus ⁊ paſſiōes in que mouent̉ immobiliaſunt. vt ſcīa ⁊ calor. Et dubitabit aliqͥs ſi paſſi

Y ij.