LiberQuartus

Quartum dubium eſtQūo pͥus ⁊ poſterius ſunt in motu. magnitudine. ⁊ ī tēpore. ¶ Sol̓o dn̄i Alberti dicētis ꝙ pͥus ⁊ poſterius qͣꝫtūad naturaꝫ pͥoris ⁊ poſterioris pͥus reperiūtur in magnitudine ſiue ſpacio. qꝛ ſi ſpaciū loci aſſpiciamus. vt diuiſibile tūc pͥmuꝫ inueniemus in eo pͥus ⁊ poſterius. qꝛ inuenimus ꝙ vna eius ꝑs eſt ante. ⁊ alia eſt poſt illam ẜm ꝙ poſitōe diſtinguūtur ꝑtes magnitudinis. ⁊ ſic pͥus ⁊ poſterius pͥmo in magnitudine reperiūtur. ex ꝯn̄tiin motu ꝓportionabiliter. qui ſit ſupra illā magnitudinē. ⁊ tercio in tꝑeqꝛ ẜm ph̓m qͥnto metaphy. motus ⁊ tp̄s ſunt de genereꝯtinuoꝝ ꝑ accn̄s. igit̉ pͥus ⁊ poſterius ꝑ pͥus reperiūtur īmagnitudine. Sed ſi velimus ſubtiliter cōſiderare tuncpars pͥor ⁊ poſterior dupl̓r ꝯſiderant̉. Uno mō vt ſtātſub forma ꝯtinue magnitudinis. ⁊ hoc modo nō hn̄t adinuicem aliquā diſtinctōem ⁊ nō numerant magnitudinem. Alio mō cōſiderant̉ ẜm ꝙ ſtant ſub forma pͥoris etpoſterioris. ⁊ ſic ſunt in genere cuiuſdā numeri. qꝛ pͥus etpoſterius noīa ſunt numeralia. ⁊ ſic ſunt diſtincte ꝑtes ille ad inuicem. ⁊ numerāt ſpacium. ⁊ oportꝫ ꝙ tūc ſub diuerſis accipiant̉ vnitatibꝰ ad minus ẜm intellectū. ⁊ nō intelligit̉ pars linee diſtincta a parte linee. niſi et vna ⁊ aliaintelligant̉ eſſe inter duo pūcta terminata. inter que eſt linea partialis. gͦ pͥor ꝑs ⁊ poſterior nō diſtinguūtur in ſpacio niſi ſic ꝑ duo ⁊ duo pūcta ab inuicē diſtinguātur. hͦ etiam mō nihil ꝓhibet lineam ꝯtinuā cadere in diuerſis generibꝰ cōtinui ⁊ diſcreti. ſicut etiā euclides in decimo geometrie ſue agit de linea ꝯmunicabili ſupra quā cadit numerus. ⁊ hoc eſt pͥmū fundamentū ex quo ſcit̉ natura tꝑisQm̄ ergo in magnitudine ꝯtinua eſt pͥmū ⁊ vltimū neceſſe etiā eſt in motu eſſe pͥus ⁊ poſterius ꝓportōnabiliterhis que ſunt in ſpacio. Et ſi qͥs diligenter ꝯfideret neceſſeeſt etiā motū cadere in duplici genere. qꝛ em̄ motus ē nōinterruptus exitus de potentia ad actū in ſpacio cōtinuoneceſſe eſt ꝙ ſit in genere ꝯtinui. Qꝭ aūt vna ꝑs motꝰ eſtpͥor pꝫ. qꝛ eſt in pͥori ꝑte ſpacij ⁊ alia poſterior. qꝛ eſt ī eo qd̓eſt poſterius in ſpacio motus. nccārio hꝫ pͥus ⁊ poſteriusEt pͥus ⁊ poſterius in motu dupl̓r ꝯſiderant̉. ſicut ⁊ partes ſpacij. Uno mō ꝓut ſunt ī toto ſub forma ꝯtinui motus. ⁊ ſic nō hn̄t ad inuicem drn̄am nec diſtinctionem. etſunt in genere ꝯtinui Alio mō conſiderant̉ vt ſtantia ſubforma pͥoris ⁊ poſterioris. ⁊ tūc nccāriuꝫ eſt ꝙ vtraqꝫ ſitvna in ſe ⁊ ab alia diuiſa ⁊ diſcreta ẜᵐ ꝙ ſuꝑ eas cadit forma numeri. eo ꝙ noīa numeralia ſunt pͥus ⁊ poſterius.oportꝫ ergo ꝙ vtraqꝫ accipiat̉ vt terminata duobꝰ indiuiſibilibꝰ motus que a quibuſdā ph̓is vocant̉ momēta inter que indiuiſibilia eſt pͥor pars motus. Inter alia auteꝫduo eſt ꝑs motꝰ q̄ ē poſterior. ⁊ ſic pͥus ⁊ poſterius in motu numerata numerant motū. ⁊ hoc eſt ſecūdū fundamentum quo vtit̉ Areſto. ad inueſtigandū definitōnem tꝑis.Atuero ⁊ in tꝑe eſt pͥus ⁊ poſterius ꝓpter id qd̓ ſeqͥtur ſꝑalterū ip̄oꝝ. Qotus em̄ ſemꝑ ſeqͥtur tp̄s ẜm naturā. ⁊ tēpus ſeqͥtur motū ſicut res numerata ſuū numerū. pͥus autem ⁊ poſterius que dicta ſunt eſſe in motu ſunt motus.qꝛ motus nō eſt niſi talis fluxus ꝯtinuus de pͥori in poſterius. ⁊ ſic pͥus ⁊ poſterius accepta ſunt ꝑtes ꝯtinui motꝰet ꝯtinua. tn̄ eoꝝ eſſe ẜm ꝙ ſunt ſub forma pͥoris ⁊ poſterius non eſt eſſe motus. qꝛ ſic ſunt diſcreta ſtātia ſub forma numeri ẜm ꝙ numerus eſt in forma nominū ordinabilium ⁊ numerabiliū. que ſunt pͥus ⁊ poſterius. ſiue pͥmuꝫ

et ſecūdū. Sed ſi accipiamus pͥus ⁊ poſterius ſtantia inmotu ſub forma numeri. tūc forma numeri erit aliqͥd in ipſis. Forma aūt numeri ſic ipſis adherens accepta vt ī ipſis adherens eſt veriſſima natura ipſius tꝑis. vt inqͥt dominus Alber. ẜm peripateticos. Qn̄ em̄ pͥus ⁊ poſteriusaccipiūtur in motu accipiūtur vt ſtantia ſub forma numeri. ⁊ tūc aliqͥd erit forma numeri in ipſis. ⁊ forma numeriipſis inherens ꝓut accipitur vt ipſis adherens eſt ꝟa natura temporisQuintum dubium elt.Quotuplicem extenſionē habet motus. ¶ Sol̓o. duplicēvnā ẜm relatōem ad magnitudinē ſupra quā mobile fertur. ⁊ ẜm illā extenſionē menſurat̉ motus a ſpacio. ⁊ ſic illi duo motus dicūtur equales qui fiunt ſupra equale ſpaciū. Aliam habet extenſionē in duratione. ⁊ ẜm illā mēſuratur a tꝑe. ⁊ ſic duo motus facti in eqͣli tꝑe dicunt̉ eqͣles¶ Et ſicut motus ſemꝑ aliud. ſic et tēpus. Qd̓aūt ſimul om̄e tp̄s idem eſt. Ip̄m em̄ nūc ideꝫeſt. ⁊ qd̓ quidē erat. eſſe aūt ipſi alterū eſt. Ip̄maūt nūc tēpus menſurat ẜm ꝙ pͥus ⁊ poſteriꝰ ēip̄m aūt. eſt quidē ſicut idem. eſt vero ſicut nōidem. ẜm quidē em̄ ꝙ in alio ⁊ in alio alterū eſtHoc vero erat ipſi nūc. Inqͣꝫtum aūt quodcūqꝫ ens eſt ipſum nūc idem eſt¶ Iſtud eſt terciū capl̓m. in quo ph̓us ſoluit q̄ſtionē motam in pͥmo capl̓o de nūc tꝑis. Et diuidit̉ iſtud capl̓m induas ꝑtes. In quarū pͥma facit ꝓpoſitum In ſecūda ꝑteponit ph̓s tres ꝓprietates ipſius nūc. ibi (Manifeſtū aūteſt) Quātū igit̉ ad pͥmā ꝑtē iſtius capituli d̓t ph̓us ꝙ eſtquodāmodo idem nūc in tꝑe ⁊ quodāmodo nō idē. hoc ēdiuerſum. Ipſum aūt nūc eſt qͥdē ſicut idē. eo ꝙ ipſuꝫ eſtꝯſtitutū vnitate eius qd̓ fertur. ⁊ eſt ſicut nō idem inqͣꝫtuꝫin eſſe variat̉ ꝑ renouatōem ſitus eius qd̓ fertur. ẜm em̄ ꝙin alio ⁊ in alio vbi eſt. alterū eſt. ⁊ hoc erat quoddā eſſe ipſius nūc. inqͣꝫcum eſt in fluxū a priori in poſterius. hoc ē ꝙſit idem nūc ẜm ſubſtātiā. ſꝫ diuerſum ẜᵐ eſſe. ſiue idē ſubiecto. qͣꝫuis diuerſum rōne¶ Sequitur em̄ ſicut dictū eſt magnitudinemmotus. hunc aūt tempus ſicut diximus. Et ſimiliter igit̉ pūcto qd̓ fertur quo motū cognoſcimus ⁊ prius in ipſo ⁊ poſterius. hoc quidē qd̓cūqꝫ ens idem eſt. aut em̄ pūctuꝫ aut linea autlapis. aut aliquid hmōi eſt. rōne aūt aliud eſt ſicut ſophiſte accipiūt alterū coruſcū in theatroeſſe et coruſcum in foro. Et hoc igitur in eo qd̓alibi et alibi alterum eſt. Illud aūt qd̓ fertur ſequit̉ ipſum nūc ſicut tempus motum. Eo em̄qd̓ fertur cognoſcimus prius et poſterius inmotu. ẜm aūt qd̓ numerabile prius ⁊ poſteriꝰip̄m nūc eſt Quare ⁊ in his qd̓ qͥdeꝫ ens nūc eſtidem eſt. prius aūt ⁊ poſteriꝰ ip̄m nūc eſt. quare et in his qd̓ quidem ens nūc eſt idem eſt. prius em̄ et poſterius eſt quod in motu Eſſe aūt