Druckschrift 
Commentaria in libros Physicorum Aristotelis secundum viam Albertistarum cum textu
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

PhyſicorumAreltōtelis.

ſcꝫ loco deorſum. elongat̉ a ꝯtrario ſcꝫ a loco ſurſumfectius hꝫ ſuum actū grauitatis qͣꝫ prius.Secūdum dubium elt.Quot modis ſumūtur in rebꝰ drn̄e poſitionū Sol̓oduobꝰ modis Primo quo ad nos. et hoc tribꝰ modis primo luxta poſitōem. vt aliqͣ colūna ſiue ſtatua dicit̉ dextra ponit̉ ad dextrū aīalis. illa colūna d̓rſiniſtra ponit̉ ad ſiniſtrū aīalis. et illo drn̄e ponum ſumūtur ẜm naturā. qꝛ tales drn̄e pn̄t ſimplicē motum aīalis variari. qꝛ colūna fuit dextra p̄t ſtatim fieriſiniſtra. ex hoc mouet̉ ad alid̓ latus vel colūna mutet̉. Scd̓o oppōem. ſicut eſt de imagine in ſpeculo.qm̄ illa ꝑs imaginis dicit̉ dextra opponit̉ ſiniſtro nrō.et hoc ideo. qꝛ imagines recipiūtur oppoſito in ſpeculo qͣꝫ inueniūtur in his repſentant̉ in ſpeculis. Tertio ſil̓em poſitionē ſicut in ſtatuis et imaginibꝰ. qͥain imagine. illa manus d̓r dextra hꝫ ſil̓itudine ad dextram noſtrā. Alio ſumunt̉ ex natura rei et tūc ſumūtur ẜm diuerſas reales ꝟtutes in diuerſis rebꝰ aut in diuerſis ꝑtibꝰ eiuſdē rei exiſtentes Ibi tn̄ ꝯſiderādū eſt.differenter tres drn̄e pōnū in celo in vniuerſo in aīalibꝰſumūtur. In celo em̄ ſumūtur ẜm tres dimēſiones acceptas ẜm diuerſas ꝟtutes. ſic ī polo artico eſt alia ꝟtꝰqꝫ in polo antartico. in oriente qͣꝫ occidente in aquilone qͣꝫ in meridie. ẜm illas virtutes ſunt diuerſe drēponūtur in natura rei. In vniuerſo em̄ ſumūtur ſurſumet deorſum penes motū elementorū hoc em̄ ſurſuꝫ eſtmouentur leuia. et hoc deorſum quo mouent̉ grauia Etmanifeſtū eſt. alia ē virtus in loco leuiū et alia in locograuiū In aīatis ſumunt̉ iſte drē pōnū ẜm triplicē motuꝫ qꝛ ẜm motū alimēti ſumunt̉ ſurſuꝫ et deorſuꝫ. hoceſt ſurſum in quolibet aīato vbi ſumit̉ nutrimētū. et hoceſt deorſuꝫ vbi emittunt̉ ſuꝑflua nutrimēti. an̄ aūt et retro ẜm motū ſenſationis ſumūtur. qꝛ illud d̓r an̄ vbi vigent ſenſus. et hoc retro vbi vigent. ſꝫ dextrū et ſiniſtrū ſumūtur penes motū localē. hoc ſit dextrū. vnd̓incipit natural̓r motus. et hoc ſiniſtrū vbi motus naturaliter terminatur. vn̄ ptꝫ in plantis ſunt due differentie pōnū. in aīalibꝰ īꝑfectis qͣtuor. in ꝑfectis omnes.xercium dubium eſt.An verū ſit deꝑdit̉ locus his ſunt in eo corruptisEt videt̉ pͥmo. qꝛ locus eſt equalis ſuo locatoet eidē ꝯfigurat̉. ſꝫ eſt vna qͣꝫtitas aeris aq̄ vel figura corporū mutatoꝝ. igit̉ locus corrūpit̉ et manet idēqn̄ ex ip̄o mutat̉ locatū. et ꝯn̄s male dicit Areſto. deꝑdit̉ locus his ſunt in loco corruptis. Cōfirmatur ſi aliqd̓ corpus ponat̉ in aere aūt in aqua. recedenteaut corrupto illo locato corrūpit̉ etiā locus igit̉ ⁊c̄. Secūdo accn̄s corrūpit̉ ad corruptōeꝫ ſb̓iecti locꝰ āt accn̄seſt. igit̉ eſt corruptibilis ad corruptōem ſui ſubiecti Tertio locus eſt ſubiectiue in corꝑe locato. qꝛ motus ſuusterminus ad quem erūt in eodem ſubiectiue. locus aūteſt terminus ad quē motus. igitur motus eſt ſubiectiue in locato. et ꝯn̄s locus qui eſt terminus eiꝰ erit inlocato ſubiectiue locatum aūt eſt corruptibile. locus.Sol̓o ſic. vt d̓t Areſto. in textu. Ad obiectain oppoſitū. Ad primū dd̓m eſt. duobus modis accipit̉ locus. vno modo ẜm eſſentiam ſuā. et ſic locus manet idē. qꝛ ſic eſt ſuꝑficies q̄dā corꝑis ꝯtinētis. Alio

ẜm eſſe qūo ꝓcedit ab ip̄o circūſcriptio locati qd̓ eſt inipſo. et ſic corrūpit̉ Ad ꝯfirmatōem dd̓m eſt ſimiliter locus vtiqꝫ corrūpitur formaliter et ẜm accidētalē figuram eſt in ſuꝑficie exiſtens ſꝫ ſubſtātialiter. Exēpli grā. vt ſi ſit aliqd̓ vas plenū vino tūc ſuꝑficies ꝯcauaeſt locus vini. vino corrupto neceſſario corrupit̉ ſuperficies. Ad ſecūdū dd̓m eſt: locus bn̄ corrūpit̉ adcorruptōem locātis. ex quo accidens corrūpit̉ ad corruptionem ſui ſubiecti. tn̄ corrūpit̉ ad corruptōem locati corꝑis. qꝛ locus eſt locati locus et locantis corꝑis.et ſic eſt forma. quidē ſubſtantialis corporis locantisvti dixerūt aliqͥ antiqͥ. ſꝫ accn̄talis ſit ſubiectiue in corpore locante. ex quo eſt eius accn̄s Ad tertium dd̓m eſt duplex eſt terminus ad quē ip̄ius motꝰ localis. vnꝰeſt terminus intrinſecus qui per motū localeꝫ intrinſiceacqͥrit̉ in illo quod mouet̉. et talis terminus eſt vbi intrinſece acquiritur in locato ex quo eſt in eo ſubiectus.Aliꝰ eſt terminꝰ extrīſecꝰ acqͥrit̉ ſubiectiue in eo. dd̓m eſt ad argumentū. motꝰ et terminus ad queꝫintrīſecus erūt in eodē ſubiectiue et motus et terminus ad quem extrinſecusAuartum dubtum eltAn locus corꝑis ſit aliud a corpore. et an locus pūcti ſitaliud a pūcto Soº ſuꝑficies corporis locātis et locati duobꝰ modis pn̄t ꝯſiderari. Unoº mathematice etex ꝑte ſitus. et ſic ſuꝑficies corꝑis locantis et locati ſuntvna ſuꝑficies. qꝛ mathematicus abſtrahit a materia. etideo diſtinguit tales qͣꝫtitates niſi ex ꝑte ſitus. ſꝫ ſuperficies corꝑis locātis locati hn̄t vnū ſitū. igit̉. Si vero ꝯparent̉ ille ſuꝑficies ad vnū punctuꝫ in corꝑe locatotunc erit eadem diſtantia illaꝝ ſuꝑficierū ab illo pūcto. etillud eſt qd̓ dicūt mathematici īpoſſibile eſt duos circulos eqͣles deſcribi circa idē pūctū igit̉ ſuꝑficies lociet locati ſunt eqͣles. pn̄t eſſe due ſuꝑficies mathematice. Alioº pn̄t ꝯſiderari ph̓yce ex ꝑte ſubiectoꝝ ſicſunt due ſuꝑficies corꝑis locantis et locati. qꝛ ſuꝑficieslocātis eſt in corꝑe locate. ſuꝑficies locati eſt in corꝑelocato. Et ſil̓r p̄t dici de pūcto et loco pūcti. Eſt tamēꝯſiderandū. eſt per oīa ſil̓e de pūcto et loco. de ſuꝑficie et loco ſuꝑficiei qꝛ ſuꝑficiei et corꝑi debet̉ ſe locuspūcto aūt debet̉ per ſe locus.VZuintum dubtum elt̓.Si materia et forma eēt locus An tūc ſeq̄ret̉ aliqͦd incōueniēs ſcꝫ ſic loci eēt locꝰ Et ar̄. no. qꝛ id qd̓ mouet̉ ſe eſt corpꝰ cōpoſitū. et accn̄s mouet̉ qͦd mouet̉motu illiꝰ ſicut forma materia. īcōueniēs eſt.id qd̓ accn̄s mouet̉ accn̄s ſit in loco. ſic loci ē locus niſi accn̄s Soº ſic pꝫ areſto. in tex. Et ad obiectū in oppoſitū dd̓m eſt ẜm alexā. ꝑipotęticū. ex rōeph̓i ſequit̉. loci eēt locꝰ ſe ſolū accn̄s. qꝛ oporteret ꝯueniat eis loci eſt equalē loco. et ꝯn̄smateria et forma ſunt corꝑi equalia qd̓ mouet̉. igit̉. debetur eis locus eqͣlis corꝑi qd̓ mouet̉. ſic loci eēt locusſe. in hoc bn̄ dixit alexā. vt inquit doctor magnꝰ Sedtn̄ ꝯmētator auerrōis d̓t ex rōe ph̓i ſeqͥt̉ niſi lociſit locꝰ ꝑaccn̄s. id tn̄ qd̓ ē accn̄s duobꝰ mōis d̓r. vnoᶜd̓r aliqͥd accn̄s raꝝ. ex illo non p̄t ꝓbari aliqͥd tanqͣꝫex eo qd̓ eſt per ſe Scd̓o dicit̉ aliqͥd per accn̄s ſꝑ extali ꝯcludit̉ ſicut ex eo qd̓ eſt ſe. qꝛ ē ꝯuertibile cuꝫ ſua