PhyſicoꝝAreſtotelis
vnum purum. ita ꝙ cū ſit in illo actu nihil remanet depotentia ad actum illum. vt es dicit̉ in potentia ſtatuaidoli. et ſperma in potentia dicit̉ homo. et hoc modo infinitum nō dicitur in potentia. quia ſicut es quod eſt inpotentia ſtatua idoli erit aliquando ſtatua. ita oportetꝙ infinitum in potentia ſumatur aliquādo eſſe ẜm actum infinitum. Alio modo quedaꝫ dicūtur eſſe in potētia ita ꝙ potentia finiat̉ ad actum nō purum qui ſemꝑclaudit in ſe potentiā ad actum eundē. ⁊ talia ſunt quorum eſſe eſt in fieri. qꝛ in ea ratōne eiꝰ ꝙ in actu ſunt. ſtꝭet ratōne eius ꝙ fiant. potentialitatē habent admixtamad illius actus ſuccedentē ꝑticulam vt dictum ſuperiꝰfuit de motu qui eſt actus entis in potentia ẜm ꝙ eſt inpotentia. hoc etiam mō tempus eſt gratia motus. quiatempus eſt motus et ꝑtes temporis ſunt hoc modo ſicut dies. Et hoc modo ſunt etiā motus qͥ dicūtur agones in olimpiadibꝰ ludis et torneamento ⁊ hmōi in hisem̄ eo ꝙ in ſucceſſione ſunt. ſemꝑ ſunt aliud et aliud. nōita ꝙ diuiſim fiat. ſed quia cōtinue vnum ſuccedit alteri. et in tali genere potentie que actu ꝑmixta eſt dicit̉ eēinfinitum. quia in his ſunt que infinita ſunt actus ⁊ potentia. actus quidem reſpectu prius accepti per diuiſionem. et hoc eſt finitū. ſed potentia reſpectu poſteriorisaccipiendi ſcꝫ ꝙ eſt in motu et tempore ſuccedens ſibi ſine. interruptōe hoc eſt in diuiſione infiniti. aut ſine appoſitione hoc eſt cum interruptōe. ꝓpter quod diuiſio vnaꝯtinui ſemꝑ finitur ad acceptū per diuiſionē. ſed inchoat alia reſpectu recipiendi. ⁊ talis ſucceſſio diuiſionū ſiue mente fiat ſiue ẜm accidens ponatur fieri nūqͣꝫ ſtabitin ꝯtinuo. ⁊ appoſitio nunqͣꝫ ſtabit in diſcreto cuius cauſa patebit inferius. cum nihil intendit ph̓us dicere mōniſi ẜm quem modum potentie ꝓcedat diuiſio in infinitum in ꝯtinuo. ⁊ appoſitio in diſcreto. In tali em̄ ſucceſſione qualis dicta eſt fiunt olimpia: qꝛ olimpia dicūturfieri in eo quod erunt poſt id quod acceptū eſt de ipſisin p̄ſenti. et in eo ꝙ iteꝝ in p̄ſenti fiunt ſicut quilibꝫ motus olimpia fuerunt agones in quibus nudi duella faciebant. ⁊ iterabant̉ poſt quinqꝫ ⁊ quinqꝫ annos. vt diſcerent exercitium belli Et licet infinitū ſit dictū ẜm hūcmodum potentie. tamē aliter eſt in tempore. aliter in hominibus. et aliter in diuiſione magnitudinū. ẜm ꝙ huiuſmodi potentia ad alium actum eſt in diuerſis illis q̄enumerata ſunt.¶ Om̄ino quidem em̄ ſic eſt in infinitum inſemꝑ aliud et aliud accipiendo. et acceptuꝫ quidem ſemꝑ eſſe finitum. ſed ſemꝑ alterū et alteruꝫQuare infinitum nō oportet accipere. ſicut hocaliquid. vt hominem aut domuꝫ. ſed ſicut diesdicitur et agon quibus eſſe non ſicut ſubſtantia quedā facta eſt. ſed in generatōne aut corruptione finitum quod accipitur. ſed ſemꝑ alteruꝫet alterum.¶ Hic ph̓us ponit ꝯuenientiā inter iſta tria p̄nominata dicens. ꝙ in his eſt infinitū omino ⁊ vniuerſaliterin accipiendo ſemꝑ aliud et aliud ẜm ſucceſſionē interruptam aut non interruptam. et in accepto eſt finitumſed infinitū in accipiendo alteꝝ poſt alterum ſemper. etideo infinitū reſpectu potentia accipiēdi. ⁊ nō reſpectuactu accepti. ⁊ ideo nō oportet putare ꝙ infinitum ſit ſi-
cut aliquid ꝑmanens et exiſtens actu ſicut eſt homo generatus. aut domus facta. ſed oportet ip̄m accipere ſicut id cuius eſſe eſt dependens ad ſuccedens in futurūex eo ꝙ in p̄ſenti ⁊ in p̄terito eſt acceptum. ſicut dicitureſſe tempus dies et agon quibus nō conuenit eſſe ſicuteſt ſubſtantia permanens. ⁊ ſaluata ẜm totum ſuum eēin hoc p̄ſenti. ſed conuenit eis eſſe ſucceſſiuū. Et licꝫ ſitfinitum quod ſemꝑ ſit aut corrumpit̉ ẜm id quod acceptum eſt. de eo tamen eſt infinitū reſpectu recipiendi ſemper alterum poſt alterum. Et quia accipiendū ẜm potentiam et non ẜm actum dicitur. ideo infinitum dicitur in potentia et non in actu ⁊ hoc quidem conuenitomni infinito.¶ Et in magnitudinibus quidem permanēte accepto hoc accidit. in hominibus autem ettempore corruptis ſic vt nō ſit deficere.¶ Hit ph̓us ponit drām iſtoꝝ infinitoꝝ. quia accepta in diuiſione magnitudinis ꝑmanent ſaluata cum accipiendis et econuerſo. et ſic accidit infinitum ⁊ in magnitudinis diuiſione. et eodem modo eſt in appoſitōne innumeris. Sed in generatō ne hominū que ẜm potentiānō deficit vnqͣꝫ. Et in tempore nō om̄ia accepta remanent cum accipiendis. tamen differunt. quia in hominibus accepta per generatōnem ꝑmanent aliquā diu donec completur periodus. In motu aūt et tempore continue diſcedunt accepta et ſuccedunt accipienda. qꝛ motus et tempus ſunt ſucceſſiua que nō habent partes ſuas ſimul ſed ſibijnuicem ſuccedentes. vt cum eſt manenō eſt meridies. ⁊ cum eſt meridies mane tranſit. ⁊ veſpera expectatur. Generatio tamē ẜm ratōnem ſucceſſionis ẜm potentiam nō deficit a motu ⁊ tempore qͣꝫuisres ip̄a generata permanet.¶ Quod aūt ẜm appoſitōnem idem quodaꝫmodo eſt et quod eſt ẜm diuiſioneꝫ. Infinito autem ẜm appoſitōnem fit ecōtrario ẜm quod em̄diuiſum videtur infinitum. ſi appoſitū videbituraliquid determinatum. Infinita em̄ magnitudine ſi accipiens aliquis determinatū accipieteadem ratōne. Non eandē aliquam magnitudinem ratōne accipiens nō tranſibit finitum. Sivero ſic augmentet ratōnem vt ſemꝑ eandeꝫ aliquam ſit accipere magnitudinē tranſibit finituꝫpropter id quod om̄e finitum remouetur a quolibet finito. Aliter quidem igitur nō eſt. ſic autēeſt infinitum potentia. quia et diuiſione: Et actu autem eſt ſicut diem eſſe dicimus et agonemet potentia ſic ſicut materia et nō ꝑ ſe ſicut finitū¶ Hic ph̓us ponit ꝯuenientiā inter infinituꝫ in magnitudinibꝰ ẜm diuiſionē. ⁊ in numeris ẜm appoſitōeꝫdicens ꝙ infinitum quod eſt ẜm appoſitōnem in numeris eſt quodam modo idem ei quod eſt ẜm diuiſionemin cōtinuis magnitudinibꝰ. idem em̄ eſt illi. quia vtrūqꝫeſt in potentia reſpectu accipiendi ſed nō eſt ſimpliciteridem. quia infinitum in diuiſione ꝯtinui potentiā habet
P ij