yLiberTercius

Tercius

An in mobili motus p̄cedat paſſionem aut econtra.Solutio. ꝙ receptio forme in ſubiecto ẜm naturam precedit fluxum illius forme de imꝑfecto ad ꝑfectum. qꝛ illefluxus qui ē in ſubiecto nunqͣꝫ fieret niſi ibi pͥus eſſꝫ formafluens. ideo in mobili paſſio p̄cedit motū ẜm naturaꝫ. qꝛipſa noīat receptionem forme in patiente. motus autē nominat fluxum forme iam recepte. illa aūt receptio p̄ceditilluꝫ fluxū. vt dictū eſt. ideo paſſio p̄cedit naturaliter motum. Et inde eſt qd̓ dicit̉ in p̄dicamentis. ꝙ ꝓprium eſt actioni ex ſe inferre paſſionem. qꝛ īmediate ex actione cauſat̉paſſio. et ex cōſequenti motus cauſatur in ſubiecto. quiaagens per ſuam formaꝫ pͥus cauſat affectiōem in mobiliet afficit ſubſtantiā eius anteqͣꝫ mobile moueatur. licꝫ ibinon ſit pͥoritas temporis.Sextum dubium eiiAn ſit eadem potentia ꝯtrarioꝝ. ¶ Et videt̉ ꝙ ſic. qꝛdicit Areſto. pͥmo phyſicoꝝ. ꝙ eadem eſt potentia ꝯtrarioꝝ. igit̉ incōuenienter ph̓us hic dicit oppoſitū. ¶ Solutio ꝙ nō. qꝛ ſi ſic tūc ꝯtraria eſſent vnū ⁊ idem. hoc auteꝫincōueniens eſt. igit̉. ¶ Et ad obiectū in oppoſitū dd̓meſt. ꝙ duobꝰ modis accipit̉ potentia ad ꝯtraria. Uno mōmaterialiter ẜm ꝙ ſe tenet ex parte ſubiecti. ⁊ ſic eſt vnapotentia ꝯtrarioꝝ. cū ſit vnū ſubiectū duoꝝ ꝯtrariorum.ſuſceptibile. vt pꝫ ex definitōe ꝯtrarioꝝ. ⁊ ex ſexta ꝓprietate ſubſtantie. Alio mō accipitur potentia ꝯtrarioruꝫ formaliter ẜm ꝙ in potentia importat̉ relatio ad actuꝫ ⁊ adobiecta. ⁊ ſic ſunt alie ⁊ alie potentie ad ꝯtraria. qꝛ relatiohabet ſpēm a termino ad quē ſiue ex correlatiuo. cū igituraliud ſit correlatiuū quādo ſubiectuꝫ refertur ad diuerſaꝯtraria. ſic ſubiectuꝫ aut potentia ẜm ꝙ huiuſmodi dicitur alterius ſpecieiSeptimuꝫ dubiū eſtUnde oritur difficultas cognitōis motus. ¶ Solutioꝙ principaliter oritur ex parte rei cognoſcibilis. qꝛ illa q̄habent multum de actualitate ẜᵐ ſe ſunt ab intellectu noſtro bene cognoſcibilia. ſicut ſunt deus ⁊ ſubſtantie ſeparate illa aūt que habent eſſe in potentia ⁊ ſunt debilis entitatis difficulter cognoſcuntur ex parte cognoſcibilis. qꝛtūc cognoſcibile nō poteſt mouere intellectū. eſt em̄ intellectus noſter virtus paſſiua. ideo neceſſario hꝫ moueri abobiecto. igit̉ ſi obiectū nō habeat potentiā mouendi intellectū qd̓ fit ꝑ actualitatē. tūc difficulter cognoſcetur. ſic autem eſt de motu. cū ſit imꝑfecte entitatis. ideo nō p̄t mouere intellectū. p̄t tn̄ ꝑ accn̄s ꝯtingere ꝙ iſta difficultas fiatex ꝑte cognoſcentis. inqͣꝫtum ipſe cognoſcens nō habꝫ debitā ꝑſpicacitatē ad cognoſcēdū res minime entitatisUoniā aūt de natura ſcīa eſt circa magnitudines ⁊ tēpus ⁊ motuꝫ quorumvnūquodqꝫ neceſſe eſt. aut infinitū autfinitum eſſe. Et ſi nō omne ſit infinitū aut finitum. vt paſſio aūt pūctum. Taliuꝫ em̄ fortaſſenullū neceſſe eſt in altero horuꝫ eſſe. ꝯueniensvtiqꝫ erit de natura negociantē ꝯſiderare ſi eſtaut nō eſt. et ſi eſt quid eſt.¶ Iſte eſt ſecūdus tractatus huius libri. in quo ph̓us de

terminat de infinito. qui diuidit̉ in ſeptē capitula In quorum pͥmo ph̓s ponit opiniones antiquoꝝ In ſecūdo ponit rōnes que vident̉ ꝓbare infinitū. ibi. Eſt aūt aliqd̓ infinitū. In tercio ꝓbat ꝙ nullū eſt corpus infinitū. ibi. Separatū qͥdem igit̉. In quarto oſtendit qualiter infinitū eſtibi. Qꝭ quidē igit̉. nō ſit actu infinitū. In qͥnto oſtēdit qͥdſit infinitū. ibi. Accidit aūt ꝯtrariū. In ſexto ponit radiceꝫet cauſam eius. ibi. Scd̓m rōnem aut accidit. In ſeptimoſoluit rōnes factas in ſcd̓o capl̓o. ibi. Reliquū aūt aggredi. Primū em̄ capl̓m in duas diuidit̉ ꝑtes. In quarū pͥma oſtendit ꝙ ad naturaleꝫ ph̓m ſpectat determinare deinfinito. In ſecūda vero ꝑte ꝓſequit̉ intentōem ſuam. ibiEt omēs tanqͣꝫ pͥncipiū. Quātū em̄ ad pͥmā eius ꝑtemd̓t ph̓us. ꝙ ad naturalē ph̓m ſpectat determinare de infinito dupl̓r ꝓbat ph̓us. ſcilꝫ rōne ⁊ ſigno. Rōne ſic. qꝛ ſcīade natura eſt circa magnitudines ⁊ circa tēpus ⁊ motum.quoꝝ vnūquodqꝫ neceſſe eſt eſſe finitū aut infinitū. qͣꝫuisnō omīa que ſunt in corporibꝰ naturalibꝰ ſint finita aut infinita. vt pūctus aut paſſio. qꝛ nullū talium neceſſe eſt eſſein altero iſtoꝝ generū. que ſunt finitū et infinitum. qꝛ punctus eſt indiuiſibilis. ideo neqꝫ eſt finitus neqꝫ infinitus ꝑſe aut ꝑ accidens Paſſiones auteꝫ que ſunt indiuiſibilesꝑ ſe. eo ꝙ nō ſunt qͣꝫte. poſſunt eſſe diuiſibiles ꝑ accn̄s. hoceſt ꝑ ſubiectum in quo ſunt. ſed nō ꝑ ſe. igit̉ ꝯueniens eritꝙ ille qui de natura negociat̉ ꝯſideret de infinito Et pͥmoloquendū eſt de infinito. qꝛ infinituꝫ multotiens ingredit̉definitōem ꝯtinui Et p̄cipue ꝓpter hoc. qꝛ multi definiūtmotū ꝑ infinitū ⁊ nō ſine rōne. qꝛ indeterminatꝰ eſt in eſſe¶ Signū em̄ ꝙ huius ſcīe ꝓpria ꝯſideratio deipſo eſt Om̄es em̄ qui vident̉ rationabiliter tetigiſſe hmōi ph̓iam fecerūt verbum de infinito¶ Hic ph̓s ꝓbat idem ſigno. qꝛ oēs antiqui qui de rebꝰnature locuti ſunt rōnabiliter fecerūt verbū. hoc eſt mentionem de infinito. igit̉ ad naturalē ph̓m ſpectat determinare de infinito. quia ab eis accipitur ꝓbabile per locumab autoritate.¶ Et om̄es tanqͣꝫ pͥncipiū quoddā ponūt eoꝝque ſunt. Alij quidā quēadmodū pictagorici ⁊plato ꝑ ſe. nō ſicut accidēs alicui alteri. ſꝫ ſicutſubiectū ipſum eē infinitum¶ Iſta eſt ſecūda pars huius capl̓i. in qua ph̓us ꝓſeqͥtur intentōem ſuā loquens de infinito. Et duo facit. Primo facit hoc ẜm opinionē alioꝝ ph̓oꝝ. Scd̓o facit hoc ẜᵐopinionē ꝓpriā. ibi. De natura aūt oēs. Dicit igit̉ ph̓uspͥmo. ꝙ oēs ph̓i antiqui in hoc ꝯuenerūt. ꝙ poſuerūt infinitū ſicut pͥncipiū eoꝝ que ſunt. ſiue ſint naturaliter locutiſiue nō. Differūt tn̄ in hoc. qꝛ quidā antiquoꝝ qui ponebant rebꝰ naturalibꝰ pͥncipia eſſe nō naturalia. dixerūt infinitū eſſe ſubſtantiā. ⁊ non dixerūt ipſum eſſe de numeroaccidentiū. vt pictagorici ⁊ plato. Et eoꝝ cā fuit. qꝛ dixerūt ip̄m eſſe pͥncipiū. ſed pͥncipiū ſub̓aꝝ nō p̄t eſſe niſi ſubſtantia. et ideo licet videatur eſſe in magnitudine. tn̄ ẜmiſtos nō eſt accn̄s aut paſſio magnitudinis. ſed eſt drn̄aſub̓alis eiꝰ cui accidit magnitudo vel qͣꝫtitasPreter qd̓ pictagorici quidē in ſenſibilibꝰ. neqꝫ em̄ abſtractū faciūt numerū. et erit extra celum infinitū. Plato aūt extra ipſum nulluꝫ eſſecorpus neqꝫ ideas. eo ꝙ nuſqͣꝫ ſint ipſe. tn̄ infinitu ⁊ in ſenſibilibꝰ ⁊ in illis eſſe dicit.