LiperSecūdus

mine homo.¶ Hic philoſophus ponit ſecūdaꝫ rationeꝫ probātemformam eſſe naturam. qm̄ illud eſt natura quod redit ꝑgenerationem naturalem. cum generatio ſit ad naturamforma autem redit per generationem naturalem. igiturforma eſt natura. Qinor probatur. qꝛ ẜm naturam fitex homine homo. et non fit lectulus ex lectulo propterdifferentiam forme naturalis et artificialis. Si igit̉ hecfuit cauſa. ꝙ antiqui dixerunt formā lecti nō eſſe naturālecti. qꝛ lectus ſi germinet germinabit lignum et non lectuꝫ. ⁊ ideo in arte nō producitur forma ſed materia ſi germinet artificiatuꝫ erit compoſitū cauſa compoſiti in natura. Cuꝫ ergo in natura forma producit formaꝫ. quiaex homine generatur homo ẜm conuenientiam ſpecieiet forme. igitur forma eſt natura ẜm rationē ſimileꝫ peroppoſitum rationi eorum. quia ipſi antiqui dixerunt redire materiaꝫ. et non formaꝫ.¶ Amplius autem natura dicta ſunt ſicut generatio via eſt in natura. non enim eſt quēadmodum medicatio dicitur non in medicinamvia. ſed in ſanitatem. Neceſſe quidem enim eſta medicina non in medicinam eſſe meditationem. Non ſic autem natura habet ſe ad naturam. ſed quod naſcitur ex quodam in quoddaꝫvenit ẜm quod naſcitur. Quod igitur innaſcitur non eſt ex quo ſed in quid. forma itaqꝫ natura eſt.¶ Hic philoſophus ponit tertiam rationem que eſtillud eſt natura propter quod generatio dicitur natura.ſed per formam generatio dicitur natura. igitur formaeſt natura. Qinor patet. quia generatio dicitur naturaquia eſt via in formā que eſt natura. Eſt autem via informam rei acquiſitam per motuꝫ et mutationeꝫ generationis. igitur forma eſt magis digna noīne qͣꝫ ipſa generatio Non em̄ eſt in nature motibus ſicut eſt in actionibus ⁊ motibus artis. In artibus em̄ non eſt motusartificis via ex forma in formaꝫ conuenientem illi in ſpecie ⁊ ratione. ſed potius eſt motus medici ex medicinaque eſt habitus in aīa medici non in medicinam ſed inſanitatem que eſt forma naturalis in conplexione calidiet ſicci. frigidi et humidi. ¶ Et ſi diceret aliquis. motus eſt ex ſpecie ſanitatis que eſt anima medici in formāſanitatis que eſt in complexionem. Ad hoc eſt dicendum. ꝙ licet ita ſit non tamen ſunt ille forme eiuſdem rationis. quia vna denudata eſt quieſcens in anima medici. altera autem quieſcit in materia habens eſſe materiale in ipſa. et illa que eſt in anima medici potius eſt intentio forme qͣꝫ forma. Illa autem que eſt in re extra. vera eſt forma. ſed aliquando eſt tantum artificialis. eo ꝙper ſolam artem inducta eſt. vt forma domus vel idoli.Aliquādo auteꝫ eſt forma naturalis. quando ars imitatur naturaꝫ in opere. ſicut eſt forma ſanitatis. in nature auteꝫ motibus et generationibus non huiuſmodi eſtproceſſus. ſed potius ex forma in formaꝫ. quia ex homine eſt homo generatione actiua productus. Et ſi dicatur fieri ex materia cuꝫ forma naturalis ſit in ea. tunciterum ex forma ẜm quid exiſtente. eſt forma in actu ex

iſtens ẜm quod vnūqd̓qꝫ naturalium eſt aptum natumprocedere ad formam in actu exiſtentem. Quod autemnaſcitur in tali via nature non eſt materia ex qua fit res.ſed eſt forma que eſt terminus motus generatōnis. forma igit̉ eſt magis natura qͣꝫ materia.¶ Sed forma et natura dupliciter dicitur.Etenim priuatio quodam modo ſpecies eſt.Si autem eſt priuatio. et contrarium aliquidcirca ſimplicem generationem aut non eſt. poſterius conſiderandum eſt.¶ Hic philoſophus probat ꝙ priuatio ſit natura preſupponendo tamen ꝙ forma dupliciter dicitur. ſcꝫ de forma perfecta et imperfecta. Et etiam natura dicitur deforma et priuatione. Et ꝙ priuatio ſit natura ſic ꝓbat.forma eſt natura. priuatio aūt eſt quodam modo ſpecieset forma propter aptitudineꝫ qua relinquit et ſupponitin ſubiecto. Poſterius aūt in libro perigeneſeos cōſiderandum erit. An circa ſimplicium corporum generationem. eſt contrarium quod ſit priuatio. ſicut circa generationem que eſt generatio ẜm quid In genetatione em̄ẜm quid alterum contrarioruꝫ priuatio eſt. ⁊ reliquumhabitus ſicut nigredo priuatio eſt albedinis. ſed frigiditas priuatio eſt caliditatis. Si enim conſiderentur prima contraria que ſunt in genere coloris ẜm eſſe formalequod habet a lumine erit albedo lux clara in ſuperficiecorporis terminati que ſuſceptiua eſt luminis. Nigredoautem erit color priuatus luce. eo ꝙ ſuperficies corporis terminati non eſt receptibilis lucis. Ex hac em̄ conſideratione manifeſtum eſt. ꝙ nigredo priuatiue opponitur albedini Si autem albedo et nigredo conſiderarēturẜm eſſe materiale. ẜm ꝙ conſtituuntur a primis qualitatibus. que commiſcētur in corpore compoſito coloratoſic albedo ⁊ nigredo opponuntur contrarie. vt vtraqꝫ eſtſpecies qualitatis non priuatiua. Similiter cum frigiditas ſiſtat motum ⁊ caliditas motuꝫ inducat. erit frigiditas materialis ⁊ priuatiue oppoſita caliditati. vt oſtendit Areſtoteles quarto metheororū in fine Sed in generatione ſubſtātie aliquādo generatur id quod eſt materiale ex formali ſicut terra ex igne vel aere Aliquādo ecōuerſo. Et id quod eſt plus materiale eſt etiam plus priuationi immixtuꝫ. ⁊ ſic ptꝫ. ꝙ tam in qualitatibusⁱ qͣꝫ inſubſtātijs quedā forme ſunt priuationi ꝑmixte et materiales. quedā āt ſunt formales et pure.Circa textuꝫ deciaratuꝫmouetur queſtio. An ſit conuenienter natura.in formā materiam et priuationem diuiſa.¶ Et arguitur primo ꝙ forma non eſt natura quia eſtterminus generatōnis. ſed terminus non eſt natura. igitur necforma eſt natura Qinor ptꝫ. qꝛ natura eſt principiuꝫ mouēdi et quieſcendi. terminus āt nō eſt huiuſmodi. igitur. Secundo anima eſt forma ſubſtantialis. ettamen non eſt natura Tertio. materia non eſt naturaqm̄ illud quod eſt ens in pura potentia non eſt principium motus ⁊ quietis. materia autem eſt hmōi. igit̉ ipſa