PhyſicorumAreſtotelis.

licet bene a poſteriore et ꝑ effectū qd̓ ē diſputare ẜm qͥdEx quo ſequit̉ correlarie. ꝙ ſcīa cōis ⁊ ꝓpria in hoc ꝯueniunt. ꝙ non diſputant a priori ꝯtra negantes ſua principia. Cuius ratio eſt. qꝛ diſputatio ſaltē doctrinalis eſtmotus quidaꝫ rōnis ad ſcīam cuius inſtrumentum eſtdemōſtratio. In om̄i aūt motu oportet primū principium eſſe īmobile vel ſimpliciter vel in illo motu quo mouet alias idē eſſet mouens ⁊ motū qd̓ eſt ꝯtra ph̓m vtpoſtea patebit Qinor ptꝫ qꝛ oīs ſcientia cōis ambitcōitate ſui ſcibilis ſeu ſubiecti ⁊ medij oīm aliaꝝ ſcīaruꝫſubiecta. ergo ſicut ſubiectū ꝑticularis ſcīe ī ſubiecto cōmunis ſtabilit̉ an̄cedenter. ita principia ſub pͥncipijs Dicitur aūt ꝓbant̉ aut ſtabiliunt̉. qꝛ in ſcīa cōi demonſtratiua ſtabiliunt̉ et finaliter reſolutorie firmant̉. ſꝫ in ſcientia dialectica ⁊ ſophiſtica probabilit̓ ⁊ apparēter ꝓbabiliter ex intentōibꝰ rerū probant̉. et ꝓpter hͦ ph̓s in textuvocat logicā ſiue dialecticā alteraꝫ ph̓iam. eo ꝙ eſt ph̓iemodus ¶ Concluſio ſequitur ex premiſſis. qꝛ ꝑticularis ſcīa preſupponit in ſuo genere principia ſua tanqͣꝫ quedam precognita et ideo in ꝓprio lumine ſuo illa a prioriin ſcīa probari non poſſunt. Cōmunis aūt ſcīa illa principia ꝓbare poteſt ſcꝫ a priori efficaciter ſicut metaphiſica. vel probabiliter ſicut dialectica. vl̓ apparenter ſicutſophiſtica. ꝓpria aūt principia cōis ſcīe. cōis ſcientia ꝓbare poteſt nō a priori. qꝛ eis nihil eſt prius formaliter ſaltem. ⁊ ideo ſunt per ſe nota ẜm ſuā naturā ſꝫ a poſteriorinō ſolū oſtēſiue qd̓ etiā ꝯuenit ꝑticularibus ſcientijs reſpectu ſuoꝝ principiorū. ſꝫ demoſtratōe ducente ad impoſſibile. qꝛ proceditur ꝯtra aduerſariū ex quocūqꝫ conceſſo. hoc aūt nō ꝯuenit ſcientijs ꝑticularibꝰ q̄ non pn̄tex quocunqꝫ ꝯceſſo ad impoſſibile ſillogiſare. ſꝫ ſoluꝫ exaliquo determinato ꝯceſſo et admiſſo ab aduerſario negante principia.Maior In philoſophia naturali pro principio ſupponitur omnia aut quedam moueriMinor Permenides et melliſſus hoc negabant principium ponentes vnum ens immobile finitum vel infinitum Concluſio. Igit̉contra eos tanqͣꝫ negantes principia nō eſt diſputandū in naturali philoſophia¶ Iſte totus diſcurſus eſt ph̓i in littera qui probat rationibꝰ ꝙ cōtra innaturaliter loquētes nō ē diſputādū.AT obiecta ī oppoſitūAd primū eſt dicēduꝫ ꝙ hoc nō facit in hac ſcīa in qͣꝫtūeſt habitus ꝯcluſionis ꝑ demō ſtratōem acquiſitus. ſedin qͣꝫtum eſt habitus declaratiuus eorum que ad ſcīamprimo mō dictam requirunt̉ ⁊ hoc non de neceſſitate. ſꝫbonitate doctrine. ex pͥncipijs metaphiſicalibus. putaex diuiſione entis ⁊ vnius. et ideo dicit dominus Albertus. ꝙ cōtra tales negantes principia naturalis philoſophie nō debemus diſputare in quātum naturales ſumus. quia eorum dubitationes ⁊ defectus ſunt nō naturales. tamē qꝛ ſunt de naturis fortaſſis propter faciliorēdoctrinam bn̄ ſe habet aliquantulum diſputare contraip̄os. qꝛ reſpectꝰ hic habet ph̓iam primā. ⁊ ideo induentes ph̓m pͥmū poſſunt cōtra eos diſputare. quia aliterforte in doctrina phiſicorū generabitur obſcuritas ſi tn̄

omitteretur diſputatio ꝯtra illos nihil deeſſꝫ ſciētie propter hoc ¶ Ad ſecūdum eſt dicēdum. ꝙ metaphiſica eſtſcientia cōmunis ⁊ iō poteſt diſputare contra neganteꝫſua principia demōſtratione ad impoſſibile. ſed non oſtēſiua. probabiliter tamen et apparenter probabiliter poſſunt oſtendi principia metaphiſicalia ꝑ dialecticam ⁊ ſophiſticam ¶ Sed diceres quicunqꝫ poteſt accipere oppoſita ſuorum principiorum cum aliquo vero ad inferēdum vnū manifeſte falſum. poteſt ꝑ demōſtratiōem adimpoſſibile ſua principia demōſtrare. ſꝫ phyſicus eſt huiuſmodi. igit̉ Ad hoc dicit̉. licet poſſint capi oppoſita illorum principiorum. nō tamē ex illis poſſet formari bona demonſtratio ad impoſſibile. cū nō ſit accipiēdum aliquid magis manifeſte falſum qͣꝫ ſint illorū principioruꝫoppoſita. quia ſicut principia ſunt notiſſima in veritate.ita oppoſita principiorum ſunt in falſitate manifeſta. etnihil eſt notius in falſitate oppoſitis principiorū primopoſteriorum ¶ Ad tertium eſt dicendum. ꝙ in tali demonſtratione circulari nō probantur principia propriahuius ſcientie. quia variatur vel genus demōſtratiōis.puta demōſtratio propter quid in qꝛ. vel genus cauſe.ſed nihil prohibet illud quod eſt principium in vno genere demonſtratiōis ⁊ cauſe eſſe ꝯcluſionē in alio. vt patet ad longum in libris poſteriorum ¶ Ad quartuꝫ eſtdicēdum. ꝙ cum ad ſenſum notum ſit motum eſſe noneſt opus hoc probare apud intellectum. qꝛ iudicio ſenſus ſtādum eſt in ſenſibilibus. vt octauo phiſicorū oſtendetur. Hoc tamē verum eſt ꝙ motum eſſe poteſt ꝓbari per naturam eſſe tanqͣꝫ per aliquid notius ſimpliciterquia natura eſt cauſa motus. ſed cauſa eſt ſuo effectu notior. non tamē motum eſſe poteſt probari per naturamtanqͣꝫ per aliquid notius ipſi neganti motum eſſe.¶ Ad quintum eſt dicendum ꝙ phiſicus inqͣꝫtum huiuſmodi nō poteſt remouere errores ex negatione ſuorūprincipiorum proueniētes. qͣꝫuis remouere habeat illosex negatione ꝯcluſionū prouenientesCirca textuꝫ expolitumſunt dubia. Primum eſt. quare ponētes plura principia nō ſunt diuiſi. ita ꝙ quidam eorum poſuiſſent mobilia. ⁊ quidam īmobilia. ſicut illi qui poſuerunt vnū prīcipium Reſpōſio ꝙ ideo. qꝛ plura principia nō poſſuntcōcurrere ad ꝯſtitutōem principiati niſi per motum. ergo nō fuerunt illi diuiſi. ſicut ponētes vnuꝫ Etiam vtinquit doctor ſanctus ponētes plura prīcipia dixerūt eahabere cōtrarietatem Cōtraria aūt nata ſunt ſe alterare. igitur cum pluralitate principiorum nō poteſt ſaluari immobilitas.Secundum dubtuꝫ eſt.Quare ph̓s inter antiquos ph̓os quoſdam appellabat phiſicos. ⁊ quoſdam nō phiſicos. Solutio quiaquidam eorum locuti ſunt naturaliter concedētes motum ⁊ pluralitatem entium. ⁊ illos appellabat phiſicosAlij vero locuti ſunt innaturaliter. ⁊ illos appellat nonphiſicos. ⁊ illi non concedunt motum neqꝫ etiam entium pluralitatem.Tertium dubtum eltPropter quid nullus antiquoꝝ poſuit terrā ꝓ pͥncipio

rā ꝓ pͥncipB ij