¶ Regum. .I.
¶ C. X.I.Ivirtute animi.Uit uirFnō vagabūdus nōmobil̓. qd̓ īterpretatur altitudo eorumꝑſ vnꝰ de ramaAIf ſ ſpecula vel ſcopupulus.SAXSVthaim ſophimx Fnō de vallibus. nō de cāpis. nō de collibusIde altitudīe virtutū. ſfructificatio.de mōte ephraim: ⁊ nomen eiusſpoſſeſſio dei ſmiſericors Ideus meusfhelchana. filiꝰ ieroboa. filijʳ hef Iſignatus. .ſeffundēs. Fab effrata vxore caleph. nō ab ep̄hrāim.liū. filij thau filij ſuph effrateꝰ. ⁊Icōuerſionē .ſ. a malo ⁊ gratiam.habuitᶠ duas vxores. Nomē vniIgratiaIcōuerſioſanna: ⁊ nomē ſecundę fenenna.Fopera iuſticie.j. Ique prima ⁊ nobilior.ſ vt quanto deſideratior: tanto eſſet acceptior partus.Fuerūtqꝫ fenennęᶠ filij. annę aufilii gratie qui in contēplatione ſemper aſſiſtunt deo j. Ifortiū ē aſcendere. ſicut īfirmorūtem non erantꝭ liberi. Et aſcendedeſcendere.f Fin paſcha .ſ. ī pentecoſte in ſolennitate tabetnaculorū: vnde ter in anno apparebit omne maculinū coram domino ⁊cͣ. ſi lege Ilegi ſcꝫobtemperans.bat vir ille de ciuitate ſuaʸ ſtatutisf Iin operibus ſanctorū nō fit mentio noctis:quia non ſunt filii noctis vel tenebrarū tanquā leuita.Idiebꝰ vt adoraretꝭ ⁊ ſacrificaret
I Fciuītas in tribu ep̄hraīm vbi fuit arca teſtamenti ⁊ tabernaculū domini a tempore ioſue vſque ad tempus ſamuelisdomino exercituū in ſylo. Erantaūt ibi duo filij heli. ophni ⁊ finees ſacerdotes domini. Uenit ergofiliis ⁊ ſiliabus leuita veſcebaturquia poſt oblatas victimas cum vxoribus ⁊dies. ⁊ immolauit helchana: deditqꝫ fenennę vxori ſuę ⁊ cunctisfilijs eius ⁊ filiabꝰ partes. Annęaūt dedit partē vnā triſtis: qꝛ annam diligebat. Dominus aūt conſſicut agar ſaram.cluſerat vuluaꝫ eius. Affligebatquoqꝫ eam ęmula eius: ⁊ vehem̄ſmalorum enim eſt ſolatium vitam bonoruꝫter angebat: ī tantū vt exprobracarpere.ret ꝙ concluſiſſet dn̄s vuluā eiꝰ.Sicqꝫ faciebat per ſingulos ānoſcum redeunte tempore aſcender̄ttēplum domini: ⁊ ſic prouocabatf Ffuerūt mihi lacrime mee panes die ac nocteeam. Porro illaᶠ flebat. ⁊ non
¶ Rimū librum regum ſcripſit ſamuel vſqꝫ ad mortem ſuam. deindeIdauid. poſt ſalomon. tandem prophetę.¶ Xxij. litterę apud hebręos reperiūt̉. ſcd̓m quaꝝ numerū apud eos. xxij.volumina ſupputant̉. inter quę liber regū poſt iudicū in ordine habet̉ tertius. Bene poſt iudicū ponitur regū: qm̄ nunc ſunt pręſules eccleſię: poſtmodū regnū. ſeu quia pręcedet iudicium. ſequetur ſempiternū imperiū.¶ Pelchana. Hieꝝ. Poſſeſſio dei interpretat̉. qui animi virtute virdicitur. ⁊ vnus. ū mobilis. non vagabūdꝰſed firmus ⁊ inconfuſus. Omnes etiā ꝯpetenter vnus dicunt̉:vnā ſapientiā habentes. qui vnuꝫ iheſumchriſtū cōfitent̉. vnoſpiritu dei replentur.vnde oēs quidē currunt: ſꝫ vnus accipitbra. Unuſquiſqꝫ īſipientiū nō ē vnus. ſꝫmulti. vnde. Inſipienſ ſicut luna mutat̉.Unus aūt dr̄ deus.nō numero: ſed qꝛ nūqͣꝫ mutat̉. vnde. Tuauteꝫ idem ipſe es: ⁊anni tui nō deficient.¶ Ramathaim.Oꝝ. ſiue armathaīmquod in alijs codicibus habet̉: altitudoeoꝝ interpretat̉. Sophim. ſpecula vel ſcopulus. Ephraim. fructificatio. In monteephraim. ⁊ in ramathaim ſophim habitaſſe dicit̉. in alta ſcꝫꝯtēplatione virtutū:vt a nullis ſubiacentibus ⁊ circūlatrantibus vitiorū cogitationibus mentis eiusſublimitas deijceret̉:vel vnitas ſcinderet̉.Id̓o n̄ de vallibꝰ vl̓de cāpis. ſed de mōteephraim .i. frugifero eē dr̄. ī qͦ nobilitas oīm virtutū fructificare dinoſcit̉O ri. Hic habuit duaſ vxores qͣꝝ nobilior .i. anna ſterilis erat. ſicut ſaranobilior vxor abraę. Secunda vero .i. fenenna fuit fęcūda. ſicut agar ęgyptia. Velchana ergo qui ē poſſeſſio dei. Primū de ſecunda vxore paterefficitur: quia vuluā annę cōcluſerat deus. quā poſtea aperuit. Feneunainterpretat̉ conuerſio. Anna gratia. Qui vult ergo eſſe poſſeſſio dei: hasduas habeat vxores: ⁊ primū nobiliorē .i. gratiā. Hęc enī primo per fideꝫconiūgitur homini. vnde. Gratia dei ſaluati eſtis per fidem. Deinde iungatur fenennę .i. conuerſioni: quia poſt gratiā fidei ſequit̉ emēdatio morūFenenna prima filios generat: quia primos fructus ꝑ conuerſionē proferimus. niſi enī a malo conuertamur: de anna patres nō efficimur. Fenennęfilij non aſſiſtunt altari: non tamē inanes fiunt: quia de ſacrificijs diuinisedunt. Qui ergo conuertit̉ a pecccato: de cōuerſione generat opera iuſticię. ⁊ poſtea excitata anna .i. anima. zelo bono orat: vt habeat filios qͥ aſſiſtant deo .i. filios gratię. Qui enī deo vacat. ⁊ legem eius meditatur dieac nocte: filius eſt gratię. Hinc in euangelio. martha ſatagit circa frequenſminiſteriū. explens opera iuſticię: ⁊ quaſi filios conuerſionis generat. Maria ſedens ſecus pedes domini audit verbū illius. ⁊ optimā partē eligit: ⁊generat filiū gratię. qui dicat: Vihi aūt adherere deo bonū ē. Anna generat filiū ſamuelē. de quo dicitur. Et ſamuel inter eos qui inuocāt nomēeius. qui dicit̉. vbi ipſe deus. vbi enī ſpiritus gratię: ibi deus. Niſi enī pręcedant opera ꝯuerſionis: non poſſumuſ generare dona ſpirituſſancti. hācſobolem ex imitatione annę. ſicut ⁊ ipſa oremus.Prius hyſtorice ꝓphetę generatio dicēda: deinde cōtinuāda allegoria. Helchana pr̄ ſamuelis fuit de ſtirpe leui: ſed nō de generatione aaronſacerdotis. Fuit enim ſcd̓m paralip̄. filius ieroboam filij helihel. filij thau
filij ſuph. filij helchanę. filij maath. filij amaſahi. filij helchanę. filij iohelfilij azarię. filij ſophonię. filij thabat. filij aſir. filij abiaſaph. filij chore. filijyſaar. filij chaath. filij leui. filij iſrl̓. Mater quoqꝫ eius de tribu iuda monſtrat̉. ex hoc ꝙ effrateus vocat̉: ab effrata vxore caleph. quę fuit de tribuiuda. nō ab ep̄hraī. ſic̄ dauid filiꝰ viri effratei dr̄ .i. yſai. qͥ n̄ d̓ ep̄hraiꝫ. ſꝫ d̓iuda fuit. hic īter medios ciues ſortis effrem exiſtens. ramathaim ſophimciuitatē habitabat: q̨̄ ē ī regiōe thanitica iuxta dioſpolim vn̄ fuit ioſephqui ī euāgelio ab arimathia eſſe dicit̉. habuit aūt duas vxoreſannā ⁊ fenennā. Cōuenienter quoqꝫ ānꝫſterilitas memoraturcuiꝰ partus celebriorerat. Sicut ſara pͥusſteril̓ fuit: ⁊ agar ęgptia generauit. ⁊ rachel ꝓ qua iacob diuſeruiuit. diu ſterilisfuit: cū ſoror eiꝰ gauderet nūeroſitate ꝓliſ¶ Armathaim.uel ramathaim. īterpretat̉ excelſa duovt duę intelligant̉ tribus: regalis .ſ. ⁊ ſacerdotalis. ex quibus extitit pat̓ eiꝰ ⁊ mater.¶ Sophim. ſpeculatores qͥ fortaſſisſunt ꝓphetę: quorumfilius helchana.¶ Pelchana. Allegorice. poſſeſſio deiqͥ ē filiꝰ d̓i dicēs: dn̄spoſſedit me. qͥ bn̄ virvnꝰ n̄ nūero: ſꝫ qꝛ nūqͣꝫ mutat̉: nec a ſe alt̓efficitur deus. ¶ Armathaim. ſophimexcelſa vel ſpecula. hͦeſt ſuꝑna hieruſaleꝫ:d̓ qͣ veniēs ſpeculatōnem docuit: ⁊ morteſua poſſidere fecit.Ieroboā. miſericors. Heliu. deusmeꝰ. Thau. ſignatꝰ. Suph. effūdēs. qꝛ ꝑ miſericordiā ad nos veniēsſignatꝰ ī paſſiōe ait. deus meus. deꝰ meꝰ. vbi ſemet ipſū exinaniēs effuditvn̄ vnguētū effuſum nomē tuū. effuſum a ſuis inuiſibilibꝰ ad nr̄a uiſibiliaEffrateus. frugifer: quia donis ſpirituſſancti abūdat.Effrateus. ab effrata vxore caleph. vel ep̄hrata ciuitate. quę poſt dictaē bethleem. vel ab ephraim (vt nō nulli aiunt) quia fuit d̓ ramatha ciuitate ep̄hraim: quę ſita eſt in monte ſophim: qͥ mons ē in tribu ep̄hraim.¶ Et habuit duas uxores ⁊cͣ. Fenēna ē ſynagoga: quę fęcūda primū filios deo ꝑ legē generabat: ſed iā ꝓpt̓ īfidelitatē infęcūda manet. Anna ſterilis eccleſia gentiū: quę olim ſterilis a ꝓle ſpūali. nūc gr̄a chriſti redēpta. Anna enī interpretat̉ gra. deo filios ꝑ baptiſma ⁊ ſpm̄ſanctū gignit.Silo. eſt ī nonageſimo miliario neapoleos ī regione athabitana.O phni. diſcalciatꝰ. ſiue īſania ꝯuerſionis. Finees. os mutū ſcribas ⁊phariſcos ſignificat. Qui filij heli dicūt̉: qꝛ heli tipū tenet ſacerdotij. Ip̄iqꝛ nō reciperūt quē lex ⁊ ꝓphetę p̨̄dixerūt ad inſaniā īfidelitatis ꝯuerſi osmutū meruerūt habere a ꝯfeſſione chriſti: ⁊ qꝛ noluerūt ſuſcitare ſemē fid̓ꝫxp̄o defūcto fratri: meruerūt diſcalciari: ⁊ eſſe extra ſortē eoꝝ. de qͥbus dr̄calciati pedes in p̨̄paratōe euāgelij pacis. ⁊ qꝛ conati ſunt nomē ſponſi ſibinō chriſto vendicare eccleſiā vſurpādo: nudi remāſerunt ab oī dignitate.diſcalciati ab exēplis patriarchaꝝ ⁊ ꝓphetaꝝ. vnde ſilo vbi ſacerdotesfuerūt: interpretat̉ dimiſſio eiꝰ vel petitio: qꝛ petierūt pilatū: vt dimitteretis barrabā. Merito ergo dimiſſi ſunt ⁊ a deo derelicti.¶ Fenennę et filiis eius et filiabus partes .i. veſtes: quas mutabāt ī feſtiuitatibꝰ. Annę aūt dedit partē vuā triſtis: qꝛ non habebat filiosquibus amplius daret.¶ Fenennę .i. ſynagoge. ⁊ filijs dedit partes .i. tēporalia bona. iuxta illd̓
a 2