Druckschrift 
Biblia latina : Mit der Glosse des Walafridus Strabo u.a. und Interlinearglosse des Anselmus Laudunensis
Einzelbild herunterladen
 

Prologꝰ galeatꝰ hieronimi. ī li. regū

totius diuinę hyſtorię poſſumusappellare. qui liber apud nos paralipomenon primus ⁊ ſecunduſinſcribitur. Octauus eſdras: qui⁊ ipſe ſimiliter apud gręcos ⁊ latinos in duos libros diuiſus eſt.Nonus heſter. Atqꝫ ita fiūt parit̓veteriſ legiſ libri. xxij. id eſt. moyſiquinqꝫ: ⁊ prophetarum octo: agiographorum nouē. quāqͣꝫ nō nulliruth ⁊ cinoth īter agiographa ſcriptitent. ⁊ hos libros in ſuo putētnumero ſupputandoſ. ac per hoceſſe priſcę legis libroſ. xxiiij. quoſſub numero. xxiiij. ſeniorum apocalipſis iohannis inducit: adorātes agnum: ⁊ coronas ſuas ꝓſtratis vultibuſ offerentes: ſtantibuſcoram. iiij. animalibus oculatisretro ⁊ ante .i. in pręteritum ⁊ ī futurum reſpicientibus: ⁊ indefeſſavoce clamātibus. ſanctus: ſāctuſdominus deus omnipotens: quierat: ⁊ qui eſt: ⁊ qui venturus eſt.Hic prologus ſcripturarū: quaſigaleatum principiū omnibus libris quos de hebręo vertimꝰ ī latinum: conuenire poteſt: vt ſcirevaleamus quidquid extra hos ē:inter apocripha eſſe ponēdū. Igit̉ſapientia quę vulgo ſalomonis inſcribit̉: ⁊ iheſu filij ſyrach liber: ⁊iudith et tobias et paſtor nō ſuntin canone. Machabeorum pͥmūlibrum hebraicum repperi. ſecundus gręcus eſt: qd̓ ex ipſa quideꝫphraſi probari poteſt. Quę cū itaſe habeant: obſecro te lector: ne laborem meum reprehenſionē eſtimes antiquorum. In tabernaculo dei offert vnuſquiſqꝫ quod poteſt. alij aurum et argentum et lapides precioſos. alij byſſuꝫ ⁊ purpuram et coccum offerunt et hiacintum. Nobiſcuꝫ bene agitur: ſiobtulerimus pelles et caprarumpilos. et tamen apl̓s contemptibiliora noſtra magiſ neceſſaria iudicat. vnde et tota illa tabernaculipulcritudo: et per ſingulas ſpe-

cies eccleſię pręſentis futuręqꝫ diſtīctio pellibus tegitur et cilicijs:ardoremqꝫ ſolis et iniuriam imbrium: ea quę viliora ſunt prohibent. Lege ergo primū ſamuel etmalachim meum. meum inquammeum. quidquid enim crebriusvertendo ⁊ emendādo ſollicitiuset didicimus et tenemus noſtruꝫeſt. et cum intellexeris quod anteneſciebaſ: vel interpretem me eſtimato ſi gratus es: vel paraphraſten ſi ingratus. quāqͣꝫ michi oīoconſcius non ſim: mutaſſe me qͥppiam de hebraica veritate. Certeſi īcredulꝰ es: lege gręcoſ codiceset latīos: et ꝯfer cū his opuſculisq̨̄ nuꝑ emēdauimꝰ. et vbicūqꝫ diſcrepare īt̓ ſe videris: īterroga quēlibet hebręorū cui magiſ accōmodare debeas fideꝫ. etſi noſtra firmauerit: puto ꝙ eum non eſtimeſconiectorē: vt in eodē loco mecuꝫſimiliter diuinarit Sed et vos famulas chriſti rogo: quę dominidiſcunbentis pręcioſiſſimo fideimirro vngitis caput: quę neqͣqͣꝫſaluatorem quęritis in ſepulchroquibus iam ad patrem chriſtusaſcendit: vt contra latrantes canes: qui aduerſuꝫ me rabido oredeſeuiunt et circūeunt ciuitatem:atqꝫ in eo ſe doctos arbitrantur:ſi alijs detrahant: orationū veſtrarum clipeos opponatiſ. Ego ſciēſhumilitatem meam illiuſ ſemperſententię recordabor. Dixi cuſtodiā. vi. m. vt non. d. ī lig. mea. poſui ori meo cuſtodiam. cum conſiſteret aduerſum me peccator: obmutui: et humiliatus ſum: et ſiluide bonis.

Stātibus corā .i. in pręſenti. O culatis .i. pleuis oculis. Quaſigaleatum principium. Sicut enim galea caput militis protegit: vtfiducialius pergat ad bellum: ita ⁊ iſte titulus lectori peritiam pręſtat: utquo valeat diſcernere: qui libri apud hebreos in canone recipiantur. quive īter apocripha deputentur. Igiturſapientia .i. ille liber qui dicitur vl̓ vocatur ſapientia: ⁊ itainchoat. Diligite iuſticiam. Liber iheſu filii ſyrach. quiſic inchoat. Omnisſapientia a dn̄o deoeſt. hic ⁊ panaretosdicitur .i. liber omniūvirtutum. pan enimgręce omnis dicitur.ares virtus: hunc hobręi ideo non recipiunt: quia in eodē dn̄ipaſſio manifeſte probatur. Paſtor .i. li.ber paſtoris ſimilis ēreuelationi iohannisi. apocalipſi: ſed ī noſtra bibliotbeca nonhabetur. Ipſe auteꝫeſt qui ⁊ hermes dicit̉Ex ipſa phraſi.i. ex ipſa locutiōe: ꝙgręcam redolet eloquentiam. Inde antiphraſis cōtraria locutio. Antiquorūi. lxx. Alii aurum.per aurum argentuꝫlapides precioſos. ⁊cͣquęqꝫ excellentioresvel maiores in eccleſia virtutes figurant̉per pelles vero piloſqꝫ caprarum minoreſTabernaculipulcritudo .i. cortina de cocco ⁊ byſſoretorta pellibus tegit̉Et ciliciis .i. pellibus arietum rubricatis: ⁊ pellibus hiacintinis. Tabernaculūqͣttuor operi mētis tegebatur. Primumerat ex cocco byſſoqꝫretorta. Secundumex ſagis ciliciniſ. Tercium ex pellibus arietuꝫ rubricatiſ. Quartū ex pellibus hiacintinis. quę a longe intuentibus cęli ſerenicolorem imitari videbantur. Pellibꝰ itaqꝫ ⁊ ſagis cilicinis interpretes comparat:qui licet ordine ſintpoſterioreſ: tamen nōminorem eccleſię vtilitatem pręſtant. Et iniuriam Iniuria dicit̉ qͥdqͥdcontra legem fit. Nam ius lex dicitur. vnde ⁊ aduerbialiter dicimus. Iniuriam fecit .i. nō iuſte. Meum inquā .i. quē ego feci ⁊ tranſtuli. Paraphraſten .i. falſum interpreteꝫ. Confer .i. ꝯpara Noſtra .i. hebraicam veritatē. Eum ſcilicet hebręum. Diuinarit ꝓ diuinauerit. Uosfamulas chriſti .i. o paula ⁊ euſtochium. Mirra. Eſt amariſſima

ſpecies: qua mortuorū corpora condiuntur. Mirrum vero vnguentumprecioſiſſimum de mirra factum. Ungitis caput. Caput chriſti diuinitas eſt illius. Caput chriſti vero vngit. qui eum verū deum veraciter adorat. pedes vero vngit ei: qui verum etiā hominē eū credit. Quę nequaqͣꝫ ſaluatorē quęritis ī ſepulchroIheſuꝫ in ſepulchroquęrit: qui eum ſolūhominem eſſe credit.Quibuſ iam adpatrem chriſtuſaſcendit. Illiſ chriſtus ad patrem aſcendit: qui eum in diuinitate patri coęqualem accipiunt. Rabido .i. inſano. Rapidus vero eſt veloxEt circūeunt ciuitatem .i. eccleſiaꝫvolentes eam decipere. ꝙ dicit circūeuntciuitateꝫ. hic in maloaccipitur. In pͦs ꝟovbi dicitur: conuertētur ad veſperam: ⁊ famem patientur vt canes ⁊ circūibunt ciuitatē. in bono. Iudęienim circa finem mūdi conuerſuri ad chriſtum: ſicut canes auide cibum glutientes:ita accipient fidem: ⁊circūibunt eccleſiamde ciuitate in ciuitatēquęrentes doctores.Ego ſciens .i. ego⁊ non alius .i. non inalio corpore: vt qͥdaꝫdicunt Peccatori. detractor.