Druckschrift 
Biblia latina : Mit der Glosse des Walafridus Strabo u.a. und Interlinearglosse des Anselmus Laudunensis
Einzelbild herunterladen
 

Deuteronomium

ꝙ in illa reſurrectione illi tribui ſiue illi ordini angeloruꝫvnuſquiſqꝫ ſociabitur quem in hac vita manendo imitari pro poſſe ſuo laborauerit. Cathalogus quoqꝫ manſionum quas a prima quę fuit in rameſſe vſqꝫ ad vltimāquę fuit iuxta iordanem. xlij. numeramus numerū manſionū per quas ad celum aſcendimuſ (ſicut in eorū diſpoſitōibus dicemus) inſinuat. Et eundem numerum in cęlūnoſtrę aſcēſionis habemꝰ quē in enumeratōe generatōiſchriſti deſcendētis a primo patriarcha matthęꝰ pōit. vtin eodē numero nos aſcēdere ad cęluꝫ ſciamus qͦ chriſtūad beatā virginē qͣi ad iordanē deſcendiſſe euangeliſtaſignauit. Quę ꝟgo bene iordanis dicitur: qꝛ pleno gurgite fluens ſpūſſancti gratia redūdauit. Patet igit̉ ex ſupradictis hūc libꝝ ideo dici libeꝝ numeri: qꝛ in eo ppl̓usiſrahel numerat̉. vel cathalogus māſionū ꝯtinetur. Inquo ītēdit moyſes ꝑ numeꝝ filioꝝ iſrahel qͥ ad iordanēdeſcēdiſſe dicuntur. ⁊ cathalogū manſionū quibꝰ ab ęgipto vſqꝫ ad terrā promiſſionis ꝑuenerūt qͥ ⁊ quo itinereveniatur ad celum deſignare. per hoc eī ꝙ oſtendit quinumerētur: oſtendit qui. Per hoc vero ꝙ māſiones numerant̉: on̄dit quo itinere veniatur. Ordo tal̓ eſt. primoduceſ populi ⁊ ppl̓ꝫ enumeratū circa tabernaculū ꝑ quadrū collocat. leuitas a numero alioꝝ exceptos ad miniſteriū tabernaculi deſignat. Deinde tabernaculū dedicatur. oblatōes aſſignantur quę in ipſa dedicatōe offerūtur. Deinde balaam a rege balach ad maledicendū populū dei inducitur. poſtea cathalogus māſionū deſcribitur. In fine ſex ciuitates ordinant̉. tres citra ⁊ tres vltraiordanem ad quas confugeret qͥ ignorans ꝓximi ſanguinem effunderet. Leuitę inter tabernaculum ⁊ cęteros filios iſrahel excubantes diuiſi per aaronitas ab oriente. ⁊caathitas ab auſtro. ⁊ gerſonitas ab occidente. ⁊ meraritas ab aquilone ſignificant pręlatos eccleſię qͥ ſunt medij inter clauſtrales qͥ per tabernaculū. quibꝰ ⁊ in temporalibus ꝓuidēt. ⁊ laicos quibꝰ in ſpiritalibus pręſunt. aaronitę .i. ⁊ moyſes ⁊ a aron ⁊ horum filioꝝ filij plicāt ⁊ inuoluūt in tabernaculo ſecretiora. ⁊ introducentes caathitas dāt eis proprijs humeris portanda īuoluta ne vidētes moriant̉. Non eniꝫ propalanda myſteria eccleſię. niſi ſūmatibuſ viris .i. moyſi ⁊ aaron. quia infirmi inde ſcādalizarentur. vnde ⁊ liber preſbitero ⁊ diacono apertuſportatur. cęteris clauſus. Gerſonitę ⁊ merarite qͥ ſunt indigniores caathitis. non ꝓprijs humeris ſꝫ bobꝰ ⁊ plauſtris portant ſua onera. Quia qui vult meus eē diſcipulus me ſequat̉. q. ꝑ mortē. Et quāto quis magis vult accedere ad ipſū deuꝫ: tāto grauiorē incurrit perſecutōneꝫBenedicetiſ filijs iſrahel. ⁊ dicetis eis. De hoc loco ſūpta eſt benedictio quā facit ep̄s duobus digitis iunctis ⁊eleuatis. Duo digiti iuncti ⁊ eleuati ſignificant legem⁊ ſacerdotium q̨̄ per moyſen ⁊ aaron intelligūtur. Tresverſiculi qͥ ſequūtur cōtinēt illam trinam petitionē q̨̄ fitin verbis ep̄i quęcūqꝫ ſint: petit̉ gratia ſpūſſancti. veraſaluſ. pax ęterna. Deinde ſeqͥtur diſtinctō ꝑſonaꝝ ſemꝑhis verbis: qd̓ iſte pręſtare dignet̉ qui cū patre ⁊ ſpūſancto viuit ⁊ regnat in ęternum.

Prothema in deuteronomium.FFEAſciculus mirredilectus michi. Mirra arbor aromatica. v. cubitis tantum in altum excreſFLcit. cuius cortex. ⁊ radix. ⁊ folia. ⁊ oīaamara ſunt. Mirra amara eſt ⁊ cadaueribus apponitur: vt arceat putredineꝫ vermiū. Hęc ēlex vetus in. v. libris comprehenſa. amara .i. nemini parcens. vnde ⁊ marath deſignata eſt. Appoſita cadaueribus .i. inuenta pro peccatoribus: vt corruptōnem criminum ab eis arceret. huius faſciculus eſt deuteronomiꝰ .i.ramuſculorum plurium in vnū collectio. Cerminata auteꝫ lege in quattuor voluminibus: iſte quintus addituseſt: diffuſe dicta in vnum breuiter colligens. quędam etiam prętermiſſa ſupplens. Additus autem eſt illis vt numero legali ſatiſfaceret. Quinarius enim numerus eſtlegis. quaternarius euangelij. Unde: ⁊ refectio quinqꝫmiliuꝫ hominū in euangelio ad patres veteris. t. ſpectatRefectio quattuor miliuꝫ ad patres noui. Illis enim ꝓmiſſa ſunt ⁊ data terrena: quę quinqꝫ ſenſibus ſubſuntIllis quadrata .i. ſoliditas terrę viuentiuꝫ. Deſeruit etiam liber iſte euangelio in nomine. in explanatōnis ſerie.ī ſui dignitate. Dicit̉ enim hębraice elleadabarim. gręce deuteron. latine ſecūda lex. non vt quidam dixerūt: altera poſt prędictam. vnde in prędictis dicebatur. locutꝰeſt dominus. hic autem. locutus eſt moyſes. Sed ſecunda .i. ſecundo iterata. hoc nomine pręfigurans euangelium: quod ſucceſſit legi: cui nullum ſuccedet. Cum etiammulta breuiter colligit ⁊ ſupplet quędam: formam euangelij pręfigurat. Hoc eſt enim adbreuiatum verbum: qd̓fecit dominus ſuper terram. et ſupplet imperfecta legisvnde. Non veni ſoluere legem: ſed adimplere. Cum autem hoc opus dicitur adeo dignum: ꝙ manibus regisgeſtari iubeatur: dignitatem euangelij aperit: quod ordinatum eſt in manu mediatoris. Cum ergo ſic ſeruiateuangelio: merito eſt faſciculus dilectus chriſto. non tantum pro ſe: quantum quia oſtendit rotam in medio rotęIntentio eſt recapitulare prędicta triplici fine. Ut artiꝰmemorię commēdent̉. Ut vtilitas prędictoꝝ inculceturQuod enim vtile eſt ſepe dicere nec pigrum eſſe debet.(vt ait apoſtolus) nec moleſtuꝫ audire. Et vt duricia iudeoruꝫ condemnetur: qui totiens dicta non intellexerūtModus agendi. Pręmittit quaſi prologū: quo oſtēditquis ſcripſerit. ⁊ quid ⁊cͣ. Poſt memorat graue delictūpro quo perierunt ī deſerto: vt hoc timore excitet ad audiendum. Poſt ſeꝑat ciuitates refugij. Poſt recapitulat dicta ⁊ facta bona: ⁊ mala ſupplet. Poſt iubet hunclibrum poni in arca. ⁊ .vij. anno legi omni iſraheli in ſcenophegia. Poſt ſubdit canticum. Audite celi ⁊cͣ. ī memoriam murmuris eoruꝫ ⁊ pęnę. obedientię ⁊ premij. Etpoſt benedictiones tribuum. Vltimo de morte moyſi. Hęc ſunt uerba ⁊cͣ. Pręmittit legiſlator titulūquaſi prologum: in quo oſtendit nomen autoris. ⁊ quidfecerit. ⁊ vbi ⁊ quando. Sicut paulo poſt in gloſa diſtīguetur. ⁊ terminatur: vt quibuſdam videtur: ibi. Quadrageſimo ⁊cͣ. vel inferius. ibi. Deus noſter ⁊cͣ. Sedad eorum euidentiam quę ī prologo: ⁊ eorum quę ſequūtur: tangenda eſt aliquantulum veritas hiſtorię. Ab exitu filiorum iſrahel de ęgipto vſqꝫquo peruenerunt adcampeſtria moab ſupra iordanem: fluxerunt. xlij. anni.in quibus diuerſis temporibus. xlij. manſiones feceruntQuando nubes leuabatur: caſtra mouebantur. ⁊ cumſtabat: figebantur. ⁊ manebant eodem loco quouſqꝫ iteruꝫ leuabatur nubes. Prima manſio fuit in rameſſe. vltima in campeſtribus moab. Arameſſe vſqꝫ ad monteꝫſyna. ſpacio. xlvij. dierum. xij. manſiones fecerunt. ⁊ hocprimo anno. ⁊ ibi fere per totum annum ſteterunt. Ibilex data eſt. ibi geneſis ſcriptus. exodus numeri ſcriptiſunt. ⁊ magna pars huius. Inde pedeꝫ mouentes annoſecundo ꝑuenerunt ī cadeſbarne. ⁊ in ſpacio illo fecerūt