¶ Geneſis.C. XVIII.

naculi. Erant autem ambo ſenesf quibus deficientibus mulier parere deſinit.vt cōmendetur miraculū ſi ſterilis pariat.prouectęqꝫ ętatis. ⁊ deſierat ſaręMenſtrua. ſdiſceptando de oraculo.fieriſ muliebria. Quę riſit occulf Naturalem conſequitur rationem.tę dicens: Poſtqͣꝫ cōſenui. ⁊ dominus meꝰ vetulus eſt. voluptati operam dabo; Dixit autē dn̄sſdiſceptando.ad abraaꝫ: Quareᶠ riſit ſara vxorf5 Quaſi quare plus acquieuit nature qͣꝫ diuine potentie.tua; dicens: Nunquid parituraſū anus? Nunqͥd deo eſt quicqͣꝫ¶ Quaſi ſicut dixi fiet.difficile; Iuxta condictū reuerAnni futuri. qꝛ preterito tꝑe vmbre ſuccedet qui ſignabatur in vmbra. Fantropoſpatar ad te hoc eodē tempore vitatos. ſicut cetera.comite. ⁊ habebit ſara filiuꝫ. Neſ qꝛ .ſ. timuitgauit ſara dicens: Nō riſi timoreAdhuc femineā incredulitatē increpat.perterrita. Dominus aūt non eſtinquit ita: ſed riſiſti. Cuꝫ ergo ſurfſqꝛ cū abraam tractauerant de futura miſertcordia. iam cōtra ſodomā iudiciū intentatur.rexiſſent viri inde.ſdirexerūt ocuEuentū futurorū ignorās. ſed dn̄s ſicut vultpios ſcire premia iuſtorū. ſic nō ignorare ſupplilos contra ſodoma. ⁊ abraam ſicia impiorum.mul gradiebatur deducens eosDixitqꝫ dominꝰ: Num celare potero abraam quę geſturus ſum;cum futurus ſit in gentē magnaꝫac robuſtiſſimam. ⁊ benedicendęſint in illo om̄es nationes terrę.Quaſi ideo notifico ei iudicia mea. vt ſequacibus ſuis nota faciat.Scio em̄ ꝙ pręcepturus ſit filijs5Nō ſolum premia. ſed etiā obedientiā iuſticie5Eo fine.ſuiſ ⁊ domui ſuę poſt ſe. vtᶠ cuſtofiliorū eius ꝓmiſit deus abrae. vt circa eos etiāꝓmiſſa compleantur. ſprecepta. ¶ Recedant a malo.diantᶠ viaꝫ domini. ⁊ faciāt iuſti

ciam ⁊ iudicium. vt adducat dominus propter abraam omnia q̨̄locutuſ eſt ad eū. Dixit itaqꝫ dn̄sEuidentia publicati flagitii que accuſatoreClamor ſodomoꝝ ⁊ gōmorreorūnon eget.multiplicatus eſt. ⁊ peccatū eorūConſuetudine. quaſi ſuperpoſito lapide.vt a precipitatione iudicii cōpeſceret maleaggrauatū eſt nimiſ. Deſcendaſodome. prius voluit ꝓbare qͣꝫ iudicare.⁊ videbo: vtrum clamore qui venit ad me opere compleuerint. anfſ qꝛ dn̄s in angelis loquitur. nūc in eiꝰ ꝑſonanunc in angelorū ſtilus alternatur.non eſt ita? vt ſciaꝫ. Cōuerterūtqꝫ ſe angeli inde. ⁊ abierunt ſodomam. Abraaꝫ vero adhuc ſtabatcoram domino. ⁊ appropinquāſait: Nunquid perdes iuſtū cum¶ Per iuſticiā paucorū vult impetrare miſericordiam multorū. Aliqui remiſſione digniqꝛ quinquageſimus remiſſonis annus eſt.impio? Si fuerint quīquagintaiuſti in ciuitate peribunt ſimul. etnon parces loco illi propter quīquaginta iuſtos. ſi fuerint in eo;Abſit a te vt rem hāc facias. ⁊ occidas iuſtum cum impio. fiatqꝫvt innocēs pereat.iuſtus ſicut impius. Non eſt hocIuſte diſponis.tuum quiᶠ iudicas omnē terramOrando hec dicit. nō inuehendo.nequaqͣꝫ facies iudicium hoc. Dixitqꝫ dominus ad eum: Si inuenero ſodomis quinquaginta iuſtos in medio ciuitatis. dimittaꝫomni loco propter eos. Reſpondit abraam dicens: Quia ſemelcępi: loquar ad dominum meum

Ęrant aūt am ⁊cͣ. Senioꝝ ętas. minor eſt qͣꝫ ſenū. ⁊ ſi ſenes appellent̓ſeniores. Unde ſi ſecundū medicos ſenior vir de muliere ſeniore filios facere non poteſt: etiā ſi adhuc muliebria fluant. ſecundum hͦ abraam mirat̉dei potentiā de ꝓmiſſione filij. ⁊ hoc miraculū poſuiſſe apl̓m acciꝑe poſſumus. Emortuū em̄ corpus nō om̄ino ad generationē erat: ſi mulier iuuenilis ętatis fuiſſet. Sꝫ de ꝓuecta ętate generare nō poterat. de cethura em̄poſtea generauit: qꝛiuuencula fuit. Tradunt eniꝫ medici. qꝛſenex de fęmina ꝓuectioris ętatis (⁊ ſi muliebria contingāt ei)generare non poſſit:de iuuencula aūt poſſit. Rurſus mulier ꝓuectę ętatis ⁊ ſi adhuc muliebria cōtingant ei. de ſeniore parere nō poteſt: de iuuene poteſt. Miraculum ergo fuit. qꝛ vterqꝫ ſenex ⁊ ꝓuectę ętatis. ⁊ deſierāt muliebria ſarę.Uoluptati o. d.Gregꝭ. morali. Curęcarnis. cū ſępe dicit̉.vt de ſe minime p̨̄ſumat: ⁊ totam ſe in diuinę ſpei fiduciā trāſferat. deſpicit. ⁊ ceſſāte ſtudio adeſſe ſibivitę ſubſidia diffiditUn̄ ſara promiſſiones dei audiēs. ridetſed ridens corripiturcorrepta ꝓtinus fęcūdatur. ⁊ q̄ iuuentutevigens fęcundari nōpotuit: annis fractaſenilibꝰ cōcepit. quiacū cura carnis ſui cōfidentiā habere deſiſtit: cōtra ſpem ex diuina ꝓmiſſione accipit qd̓ habiturā ſe exhumana ratione dubitauit. Un̄ bene. qͥgenerat̉ riſus diciturqꝛ dū ſuꝑnę ſpei fiduciaꝫ ꝯcipit: qͥd mens.noſtra aliud qͣꝫ gaudium parit.Num celare po.Bene dn̄s abraę ſecreta ſua committit.quē voluntatis ſuę ⁊ſecretoꝝ fidelē executorem cognouit. de qͦī carne naſciturꝰ eratin quo om̄s theſauriſapientię ⁊ ſciētię abſconditi. Promittitquoqꝫ abraę nō ſolūpręmia. ſed obedientię filioꝝ eius iuſticiā⁊ circa eos promiſſacompleri. Rurſumqꝫ promittitur yſaac in gentem magnam futurus. ⁊ ꝙin eo benedicentur om̄s gentes terrę. Quibꝰ verbis duo illi promittunturGens iudeoꝝ ſecundū carnem. ⁊ om̄s gentes ꝑ fidem.Clamor ſodomorū ⁊cͣ. Augꝭ. Si hęc verba nō dubitantis. ſed iraſcentis ⁊ minantis accipiamꝰ: nulla eſt quęſtio. Humano em̄ more ad homines loquit̉ deus. ⁊ ira eius ſine perturbatione eſt: quia immutabilis eſt

Sępe aūt ſic minando dicimus. Videamus ſi nō tibi facio. ⁊ ſi nō potero tibi facere. vel ſciam .i. experiar vtrū nō poſſiꝫ. Sed perturbatio nō cadit in deum. Mos aūt humanę locutionis eſt. cui deus ſe coaptat: vt humanę infirmitati conueniat.¶ Grego. Moꝝ. Peccatū vero cū voce. culpa eſt in actione. Peccatūvero cū clamore. culpa cū libertate. Deſcendaꝫ ⁊ videbo ⁊cͣ. Mala hoīmnō ante credamꝰ. qͣꝫprobemus. Et ecce ꝑangelos ad cognoſcēda mala deſcendit. ⁊tanto crimine inuolutos inueniens. quaſipatientiā p̨̄termiſit. ⁊eos igne iudicij anteiudicij dieꝫ p̨̄uenit. qͥcū tranquillitatē iudicat. vt maiora crimina tarde credant̉.⁊ veraciter agnita citius puniantur.¶ Si fuerint. l. ⁊ͣIſi. Quinquagenarius numerus a quovſqꝫ ad. x. deſcenditpęnitentiā ſignificat.Un̄ ⁊ quinquageſimus pſal. pęnitentialis eſt. Si ergo ꝯuerterent̉ ſaluarent̉ Sꝫcū deus aſpicit delinquentes nolle ad pęnitentiam cōuerti. ilico ardorē immoderate luxurię igne gehennę cōpeſcit. vſqꝫ adx. iuſtos nō perire ſodomam dixit: qꝛ ſi inquolibet per. x. pręceptorū cuſtodiā chriſti nomē inueniatur:non peribit. Denarijem̄ numeri figura etcrucē xp̄i ſignificat.Loquar ad d. ⁊cͣGregꝭ. mora. Sāctiquāto magis diuinitatis interna proſpiciunt: tanto magis ſenichil eſſe perſpiciūt.Nuſqͣꝫ legit̉ abraamſe cinerē ⁊ pulueremprofeſſum eſſe: niſi cūmeruit dei locutionēhabere. ⁊ ait: Loqͣrad d. m. cum ſim puluis ⁊cͣ. Fortaſſe eniꝫaliqͥd ſe eſſe crederetſi verā eſſentiā q̨̄ ſuꝑip̄m eſt non ſenſiſſet.Unde ⁊ dauid exclamat. Memento dn̄eqm̄ puluis ſumꝰ ⁊cͣ.Gre. mora. Quoſdam ꝑ tumorem cenſus nō eleuat: ſed permiſericordię opera.Quidam dum ſe terrenis abundare conſpiciunt. veras diuitias nō requirunt. ⁊ eternum regͣnum nō amant: qꝛ temporalia ſufficere putant. Nō eſtergo cenſus in crimine. ſed affectus. cuncta em̄ quę deus ꝯdidit bona ſuntSed qui bonis male vtitur: hic agit vt ꝑ edacitatis ingluuiem eo quo viuere debuit pane: moriat̉. Pauꝑ ad requiem lazarus venerat: ſuperbuꝫdiuitem cruciabant tormenta. Diues abraam fuerat: qui lazarum ī ſinu