Geneſis.
carnem pręputij ſui. ⁊ hiſmael filif FNō pertingens .ſ. ad expletionē legis ⁊ euāgelii. que quaternarii numero figuratur.us eiusᶠ tredecim annos impleuerat tempore circūciſionis ſuę.Ęadem die circūciſus eſt abraam⁊ hiſmael filius eius. ⁊ om̄s viridomus illius. tā vernaculi qͣꝫ empticij. ⁊ alienigenę pariter circunciſi ſunt.C. XVI II.Pparuit aūtapparet deus humilibus.ei dominuſ inᶠ conualle mambręf ſfide ꝑ quā intratur in eccleſiā. que eſt tabernaculū: qꝛ in ea deo militatur.ſedenti in oſtio tabernaculi ſui inaffectu boni deſiderii.ipſo feruore diei. Cunqꝫ eleuaſſetf ſqꝛ ita affectis. manifeſtatur fides trinitatis.oculos. ſapparuerunt ei tres viriſtantes prope eum. Quos cumf Studio hoſpitalitatis hoc in exemplū relinquens nobis.vidiſſet. ſcucurrit in occurſū eoꝝf Initio fidei. jſvnū. qui tres viderat.de ſoſtio tabernaculi ſui ⁊ adoraIdeū in angelis ſentiens. mauult dn̄o loqui qͣꝫangelis.uit in terra. ⁊ dixit: Domine ſi inf Iin beneplacito. j. Ne tranſitorie fruarueni gratiā in oculis tuiſ. ne trāſviſione tua.eas ſeruum tuū: ſed afferam pauxillum aquę. ⁊ lauētur pedes veſtri. ⁊ requieſcite ſub arbore. Ponamqꝫ buccellā panis: ⁊ confortetur cor veſtrum: poſtea trāſibi-
ſvt hec officia vobis exhiberem.tis. Idcirco enim declinaſtis adfNe charitatis vitare viderentur officia.ſeruū veſtꝝ Qui dixerūt: Fac vtNe ſenex miniſtrare videretur tepide.locutꝰ es. Feſtinauit abraam inf Fvt mulier infidelis. ꝑ virū fidelē ſaluetur.tabernaculū ad ſaraꝫ. Dixitqꝫ ei:fIquaſi dicatur eccleſie congregare de om̄ibuſpartibus. Fair. phoras Idem miſteriū hic ⁊in euangelio vbi mulier tria ſata fermentat.Accelera. ⁊ᶠ tria ſata ſimilę cōmif ſ qꝛ ſancti ſpiritus igne decocti. ſunt deo cibꝰacceptabilis. j. ¶ In pane vnitas credentiumſignificatur. qꝛ panis ex multis granis ꝯficitur.ſce. ⁊ facꝭ ſubcinericeos panes.ſvt eccleſia ex gentibus congregaretur. recurrēdum erat ad antiquos patres.Ipſe vero ad armentum cucurritIchriſtum de patriarchis natum. vn̄ placebitdeo ſuper vitulum nouellū ⁊cͣ.⁊ tulit inde vitulum tenerrimum¶ Excellentem in genere humano. Cōmiſit ordini prophetarū annunciandū.⁊ſ optimuꝫ. deditqꝫ puero. QuiStudioſe predixit paſſione cōſummandū.feſtinauit ⁊ʳ coxit illum. Tulitqꝫf Euāgelicā pinguedinē vel doctrinā ſpotum paruulorū. veterē .ſ. legem Fxp̄m paſſuꝫſbutirum. ⁊ lac. ⁊ vitulum quef ſHiſ ſacramentis aluntur miniſtri chriſti.coxerat. ⁊ᶠ poſuit coram eis. Ip̄eτ ſ qꝛ ſacramentū erucis intuebat̉ Cruce.vero ſtabat iuxta eos ſub arbore. Cūqꝫ comediſſent. dixerūt adeum: Ubi eſt ſara vxor tua; Illeſ qꝛ in eccleſia mulieri non ꝑmittitur docerelatet ſara. Quaſi nō eſt mulieris in publicūprodire.reſpondit: Ecce in tabernaculoI Prius refecti vt homines in vnitate deitatis. cuius beneficio erant implēda ventura pꝫeſt. Cui dixit: Reuertens veniadicunt.ad te tempore iſto vita comite. etHic ſara ſinagogā ſignificat. que in vmbraſacramentorum ſe abſcondens chriſtum veniſſehabebit filiū ſara vxor tua Quonon credit. fſ qꝛ nondū fidem adhibuit.audito: ſara riſit poſt oſtiū taber-
Hie. Stra. Quęri ſolet quomodo fęminę ſaluabant̉ q̨̄ nō circūcidebant̉. Fide .ſ. ⁊ hoſtiaꝝ oblatōe: ſicut ante circūciſionem viri ſancti mūdabantur. Vnde fide purificans corda eorum.C..XVIII.Apparuit aūt ei. d. Iſi. Abraam triplicem figurā gerit. Primam ſaluatoris. qui relicta cognatione: venit in munduꝫ. Alterā patris: qꝛ filiumvnicū immolauit. Terciā (q̨̄ in hoc loco apparet) ſanctoꝝ: qui aduentumxp̄i cū gaudio ſuſceperūt. Cabernaculū abraę. hirl̓m ſignificat. vbi ꝓ tempore ꝓphetę ⁊ apoſtoli habitauerūt. ⁊ xp̄sadueniens. a credentibꝰ exceptꝰ: ab incredulis in ligno ſuſpenſus eſt.¶ Tres uiri. All.Tres viri xp̄i ꝓnunciant aduentū. quemduo angeli comitantur. Moyſes ſecūdūquoſdā ⁊ helias. vnꝰlegiſlator. qui in legeaduentū dn̄i indicauit. Alter qui in fineventurꝰ eſt ſecunduꝫaduentū chriſti nunciaturus. ⁊ euāgeliūeiꝰ p̨̄dicaturus. Vūtrāſfigurato dominoin monte cū eo videntur.Tres vidit ⁊ vnūadorauit. ſaluatoreꝫſcilicet oſtendens: cuius aduentum p̄ſtolabat̉. Un̄ abraā vidit diē meum. ⁊ gauiſus eſt. Pręuidit em̄myſteriū futuri ſacramenti. Vnde pedeseoꝝ lauit: vt in finemundi. purificatōemlauacri futurā monſtraret. Pedes enimnouiſſima ſignificāt.Quos cū uidiſ.Gregꝭ. Moꝝ. Abraam tribus angelis occurrit. quia vir ⁊ dn̄sdomꝰ .ſ. ſpiritualis intellectuſ. debet in cognitōe trinitatiſ clauſtra carnis excedere:⁊ quaſi habitatōnisinfimę ianuam exire.Cura carnis quā ſara ſigͣat. foris ad iactantiā nō appareatſed poſt tergū viri. .i.ſub diſcretione ſpūsſolis neceſſarijs intēta. neſciat procaciterdetegi: ſed verecūdę moderarī.Grego. Abraam nō potuiſſet angelos videre. hoſpitio ſuſcipere. ⁊ ciboſadhibere: niſi corpus ex aere aſſumpſiſſent. Nō em̄ apparerent. non cibosſumerent. niſi ſolidū corpus ex cęleſti elemento haberent. nec miꝝ qd̓ modo angeli. modo dn̄s vocantur. qꝛ angeli vocātur qui exterius miniſtrāt:⁊ dominus oſtenditur. qui interius imperat.Sꝫ affera Ad hoſpitalitatis officia reuertit̉ q̨̄ etiā angelis exhiberi poſſunt. cū ex elementis corporeā formā aſſumūt qd̓ abraā intelligēs. deitatēin vnitate adorabat. ⁊ diſpenſatōi angelice in forma viſibili miniſtrabatTria ſata. Hęc in typum eccleſię dicunt̉. q̨̄ de tribꝰ mundi partibus invnitatē fidei ꝯgregata ē. ⁊ quaſi panis ſine fermēto igne ſpūs decocta eſtSata. Stra. Satum genꝰ eſt menſurę. tria ſata. tres filios noe ſignificāt. ex quibꝰ omne genus diſſeminatū eſt. Significatur ergo eccleſia vel
euangelica doctrina. per totum mundum diſſeminanda. ⁊ in tribꝰ mundipartibus. aſia. africa. ⁊ europa. multiplicanda.Tria ſata. De quibus ſara ſubcinericeos panes facit: tres filios ſignificant noe. ex quibꝰ om̄e genus hominū natum eſt: qui diuinę trinitati credentes aqua baptiſmatis. ꝑ ſarā .i. eccleſiā conſperſi ſunt. ⁊ in vnū panemcorporis xp̄i redacti. Hęc ſunt tria ſata farinę. q̨̄ mulier in euāgelio fermētauit Azimi ſunt panes: qꝛ ſine fermēto malicię ⁊ languore nequitię. ⁊ feruore ꝑuerſę doctrinęoportet eſſe credentiūvnitatem.Subcinericeos.Subcinericij ſunt utꝑ pęnitentiā delictorum ſpūſſancti vapore d̓cocti. eſca deo acceptabilis efficiant̉.¶ Uitulū tenerrimum. Vitulus tener ⁊ ſaginatus xp̄icorpꝰ eſt. qd̓ ꝓ ſalutemundi ad arborē crucis immolatum eſt.Hic eſt vitulus quiꝓdigo filio occidit̉.Butirū et lac ⁊cͣ.Cū carne vituli appoſuit: qꝛ lac veteremlegem ſignat. UndeLac potū dedi vobiſnō eſcā ⁊cͣ. Tradiderat em̄ illis legis mādatum. quaſi lac deuberibꝰ duaꝝ tabularum exp̄ſſum. hoc eſtteſtamentum fidei. qꝛnondū poterāt euangelicę doctrinę ſolidam eſcā ſumere.Butirū vberri mū⁊ pinguiſſimū euāgelicū eſt teſtimoniū qd̓velut oleū fidelibusin ſignū datur. Vitulū cum lacte ⁊ butiro appoſuit: quia neccorpus dn̄i ſine lactelegis. nec hͨͦ ſine euangelio eſſe poteſt.Sub arbore autēſederunt in dominicępaſſionis ſignū. cuiꝰp̨̄dicatores ſunt.Ecce in tabernaculo ⁊cͣ. Strabus.Abraam foris cū angelis. Sara in tabernaculo eſt. qꝛ fortiuꝫ⁊ doctoꝝ eſt aperte p̨̄dicare. exemplis īſtruere. Infirmoꝝ ⁊ inſipientiū diſcere ⁊ ſubditos eſſe.Habebit ſara .ſ. Promittit deus ſarę ſterili filiū dicens. Circa hͦ tempus veniam. nō tempus ſed qualitatē ſui aduentus ſignificans: qn̄ ꝑ filium repromiſſū fidelis populus erat naſciturus. Vnde. letare ſterilis quenō parturis ⁊cͣ.Quo audito ⁊cͣ. Augꝭ. Arguit̉ ſara qꝛ riſit. ⁊ non abraam: cū ſimiliterriſerit. qꝛ illius riſus admirationis fuit: huiꝰ dubitationis. qd̓ diiudicarepotuit qui corda nouit. Negat ſara ſe riſiſſe: cum deū nō poſſit latere. ſedforte homines putabat. abraā vero deū intelligebat. ſed humanitatis officia prębendo. quę tantum infirmę carni neceſſaria ſunt. mirum niſi homines prius arbitratus eſt. ſed in quibus deum loqui intelligeret. quibuſdāſignis diuinę maieſtatis apparentibus. ſicut in hominibus deum apparuiſſe ſępe ſcriptura teſtatur. ſed poſtea angelos fuiſſe cognouerūt.