Druckschrift 
Biblia latina : Mit der Glosse des Walafridus Strabo u.a. und Interlinearglosse des Anselmus Laudunensis
Einzelbild herunterladen
 

filij ſui. ⁊ eduxit eos de vr chaldeorum: vt irent in terram chanaaꝫſvel charram.Ueneruntqꝫ vſqꝫ aran. ⁊ habitauerunt ibi. Et facti ſunt dies thare ducentorūquinqꝫ annorum. ⁊mortuus eſt in aran. C. XII.IAugu. viuēte patre. ſpater.Ixit aūt doYſchriſtū.minus ad abram. Egredere deſterreno homine j. Fiudaica. ſviciorū.ſterra tua. ⁊ decognatione tua ⁊Idyaboli ſobliuiſcere po. tu. ⁊. d. p. t.jgentium.d̓ domoʳ patris tui: ⁊ veni in īterIſper apoſtolos noticiaꝫ tui dando. .j. ſprima benedictio temporalis altitudinis.ram quāmōſtrauero tibi. Facif Spopulus quē nō cognoui ſer. michi.amqꝫ te inſgentem magnaꝫ. ⁊ benedicam tibi. ⁊ magnificabo nomen tuum: eriſqꝫ benedictus. Benedicam benedicentibus tibi. etmaledicam maledicentibus tibi:I Fin chriſto qui de te. j. Secunda benedictio ſpiritualis amplitudinis.atqꝫ in ter benedicent̉ vniuerſęIgentes. y Stra. firma mente vt nunqͣꝫ redeat. iā em̄ corpore exierat.cognationes terrę. Egreſſus eſtitaqꝫ abram ſicut p̨̄ceperat ei dominus. ⁊ iuit cū eo loth. Septu-

agintaquinqꝫ annoꝝ erat abramAug. viuente patre.cum egrederetur de aran. Culitqꝫ ſarai vxorem ſuam. ⁊ loth filiūfratris ſui. Uniuerſamqꝫ ſubſtantiam quā poſſederant: ⁊ animasquas fecerāt in aran. ⁊ egreſſi ſūtvt irent in terram chanaan. Cūqꝫveniſſent in eā. ꝑtranſiuit abramIciuitas q̄ corrupte dicitur ſychar: ⁊ interpretatur humerus.terram vſqꝫ ad locum ſychem. ⁊que nūc mare ſalis. vel mortuum dicitur ⁊ lacus aſphalti. ⁊ ſalinarum vallis.vſqꝫ ad conuallem illuſtrē. Chananęus aūt tunc erat in terra. Apqui renūciās ydolatrie. altare dn̄o edificauitparuitqꝫ dominꝰ abram. et dixitei: Semini tuo dabo terrā hanc.contempto igne chaldeorum.Qui ędificauit ibi altare dn̄o quiapparuerat ei: ⁊ inuocauit nomēeiꝰ. Et inde tranſgrediēs ad mon§ ciuitas in tribu beniamin. que prius luza. i.amigdalus vocabatur.tem qui erat cōtra orientēᶠ betheltetendit ibi tabernaculuꝫ ſuū. aboccidente habens bethel. et abf ſciuitas in tribu iuda.orienteʸ hayn. Edificauit quoqꝫſqꝛ cultor vnius dei.ibi altare dn̄o. ⁊ inuocauit nomēeiꝰ. Perrexitqꝫ abram vadens et

mortuus in aran. prius dicitur ꝙ cū eſſet thare. lxx. annoꝝ. genuit abram⁊ poſtea cum om̄ibus ſuis manſit in charram ⁊ mortuus eſt. Et dictū eſtabrę vt exiret de charram: ⁊ exiuit cū eſſet. lxxv. annoꝝ. Sꝫ ꝑ recapitulationem oſtendit̉ viuo patre dn̄m precepiſſe ⁊ abram de charram exiſſe cuꝫeſſet. lxxv. annoꝝ. ⁊ pater. c. lxv. Si dies vitę eius. cc. v. anni fuerūt. Utideo ſcriptū ſit: fuerūt anni vitę thare. cc. v. anni in charram. qꝛ ibi impleuit annos totius vitę. Soluit̉ ergo quęſtio ꝑ recapitulationē quę inſolubilis eſt. ſi poſt mortēthare diceremꝰ dn̄mdixiſſe abrę. vt exiretde terra. qꝛ non erat.lxxv. annoꝝ. cuꝫ pater iam mortuꝰ eſſet.qui cum anno ętatislxx. ge. vt poſt mortēpatris eſſet. c. xxxv.annoꝝ. ſi om̄es annipatris. cc. v. fuerunt.Sed qꝛ quidā volūtannos abrę computari ex quo liberatuseſt de igne chaldeoꝝſecundū hebręoꝝ traditionē. poteſt dici qꝛſcriptura q̨̄ ait. cū eētthare annoꝝ. lxx. genuit abram ⁊ nachor⁊ aram. non intelligivoluit ꝙ. lxx. annotres genuerit. ſed qn̄generare cępit: memorauit. fieri aūt poteſtvt poſteriorē abramgenuerit: ſed priuilegio dignitatis priornominatꝰ ſit. ſicut factum eſt ibi. Iacobdilexi. eſau odio ha.⁊ in paralipomenon.Iudas ordine quartus prior nominatuseſt. a quo iudęi dictiꝓpter regiam tribū.Egredere de. t. ⁊cͣAugꝭ. Conſiderādaeſt narratio ſtephani de hac re. cui magis haꝝ expoſitionūnō repugnet? ⁊ illudquidē contigit: ut nōſicut videt̉ narrari ingen̄. poſt mortē tharelocutꝰ ſit deus abraęat exiret de terra ⁊ decognatōe ſua. Sedcū eſſet in meſopotamia. priuſqͣꝫ habitaret in charra iam egreſſus de terra chaldeoꝝ. vt in illoitinere intelligatur ei locutus deꝰ. Sꝫ qꝛ ſtephanus poſtea ſic narrat: tūcabraaꝫ egreſſus de terra chaldęoꝝ habitauit in charra. ⁊ inde poſtqͣꝫ mortuus eſt pater eius collocauit euꝫ in terra hac. nō paruas affert anguſtiashuic expoſitioni q̨̄ fit ꝑ recapitulatōeꝫ. Videt̉ em̄ habuiſſe imꝑium domini qui ei locutus fuerat in itinere meſopotamię egreſſo de terra chaldęorū⁊ eunti in aran. ⁊ poſt mortem patris ſui impleſſe. cū dicit̉ habitauit ī charra. ⁊ inde poſtqͣꝫ mortuus eſt pater eius collocauit eū in terra hac. Ac perhoc manet q̨̄ſtio ſi. lxxv. annoꝝ fuit. quando egreſſus eſt de charra. Quomodo poſſit hoc eſſe veꝝ; niſi forte ꝙ ait ſtephanus: tūc egreſſus abraꝫ deterra chaldeoꝝ habitauit in charra. ſic accipiat̉: tūc egreſſus eſt poſtqͣꝫ locutus eſt dominus. iam em̄ erat in meſopotamia (ſicut ſupradictū eſt) qn̄audiuit illud a dn̄o. Sed ꝑ regulā recapitulationis contexere voluit ſtephanus ⁊ ſimul dicere vnde egreſſus; ⁊ vbi habitauit? cū ait: Tūc abramegreſſus eſt de terra chaldeoꝝ. ⁊ habitauit in charra. In medio aūt .i. int̓egreſſum de terra chaldęorū. ⁊ habitationem in charra locutus eſt ei deꝰ.Ꝙ vero adiungit ſtephanus: ⁊ inde poſtqͣꝫ mortuus eſt pater eius: collo

cauit eū deus in terra hac. Notandū qꝛ non dixit. ⁊ poſtqͣꝫ mortuꝰ eſt pater eius egreſſus eſt de charra: ſed inde collocauit eū deus in terra hac. vtpoſt habitationē in charra collocaret̉ in terra chanaan. non poſt mortempatris egreſſus. ſed collocatus in terra chanaan. Ut ſit ordo verborū. habitauit in charra. ⁊ inde collocauit eū in terra hac poſtqͣꝫ mortuus eſt pater eius. tunc .ſ. locatus eſt. quādo illic nepotem ſuſcepit. cuiꝰ omne ſemenfuerat regnaturū: ex promiſſo dei hęreditate donata. ex ipſo em̄ natus eſthyſmael de agar. etalij de cethura. et exyſaacͣ eſau: ad quosnon ꝑtinet hęreditaſEx iacob autem filioYſaac quotquot nati ſunt .i. vniuerſū ſemen eiꝰ ad illam hęreditatem pertinuit.Sic igit̉ locatus eſtin terra illa abram:qn̄ ibi vixit vſqꝫ adnatiuitatē iacob. Strabus. Notādum ꝙ iā egreſſus fuerat de terra ſua: ſedtunc egreſſus fueratcorꝑe nō mente ⁊ voluntate. habebat em̄animū forſitan reuertendi. qn̄ dictū eſt ei.Egredere ⁊cͣ. Iſ. Reliquit terrāxp̄s cognationem iudęorū. ⁊ magnificatꝰeſt in populis gentiūNobis quoqꝫ exeundum eſt de terra nr̄a.i. de facultatibus. ⁊opibus terrenis. ⁊ cognatione .i. conuerſatione viciorū q̨̄ nobiſa natiuitate cohęrentia. qͣſi affinitate conſanguinitatis ſūt cōiuncta. ⁊ d̓ domo patris. id ē. de memoriamundi. vt ei renunciantes: poſſimꝰ cū populo dei dilatari. etin terram ꝓmiſſioniscęleſtis cū tempus venerit introduci.Faciaqꝫ te in. gͦ.Iſi. Duo ꝓmittunt̉abrę. ꝙ .ſ. terrā chanaan ſemen eiꝰ poſſidebit cū dicit̉ ⁊ veniin terrā quā mon. ti.Aliud autē longe pręſtantius nō de carnali. ſed de ſpirituali ſemine quopater futurus eſt. nō tm̄ gentis iudaicę. ſed omniū gentiū fidem ſequentium ſuam. qd̓ ita ꝓmittit̉. Et benedicent̉ in te omnes gentes terrę.Septuagintaquinqꝫ. a. Hier̄. Si thare pr̄ abraę in regione chaldęa. lxx. annorū genuit abram. ⁊ in charrā ducēteſimoquinto anno mortuus eſt. quomodo poſt mortē thare abram exiens de charra. lxxv. annorum memorat̉? cū a natiuitate eiꝰ vſqꝫ ad mortē patris. c. xxxv. anni fuiſſedoceant̉ Vera eſt igit̉ hebręorū traditio ꝙ egreſſus ſit thare cū filijs ſuiſde igne chaldęorū. ⁊ ꝙ abram vallatus babilonio incendio: qꝛ illud adorare nolebat: liberatus ſit auxilio dei. ⁊ ex illo tꝑe reputet̉ ei tempus ętatisex quo confeſſus eſt deū. ſpernēs ydola chaldęorū. Poteſt aūt fieri. vt qꝛſcriptura reliquit incertū: ante paucos annos thare de chaldęa ꝓfectꝰ veniret in aran qͣꝫ morte obiret. vel ſtatim poſt perſecutionem: ⁊ ibi diutiusmoratus ſit.Bethel. Rab̓. Interp̨̄tat̉ domꝰ dei: q̨̄ poſt bethauen vocata eſt. id eſt.domus ydoli.Hayn. Oculꝰ vel fons interp̨̄tatur. Patriarcha ergo tendēs ad terrā