¶ Geneſis.C.X.

Icalice paſſionis. ſpaſſus. ſcrucifixus.vbi infirmitas mortalitatis apparuit.ſinebriatꝰ ē: ⁊ nudatus iacuit inFalli in domo .i. in gente ſua .ſ. iudaica.Itabernaculo ſuo. Qd̓ cū vidiſſetfſ qꝛ neci chriſti conſenſit ſiſrahel ſcd̓m carnēmedius frater .i. populus iudeorum. qui necprimatū apoſtolorū tenuit: nec vltimus in gentibus credidit. ſmortalitatē patris nudatā.ſcha pater chanaan verēda pr̄isſper literam legis ⁊ prophetie.ſui eſſe nudata: nūciauit duobꝰduo filii. maximus ⁊ minimus. duo populiſunt.fratribus ſuis. At vero ſem et iaIſacramentum tranſacte paſſionis.phetᶠ pallium impoſuerūt humeris ſuis. ⁊ incedentes retrorſum:ſ velamēto honorantes. vnde ſint nati ſciētesoperuerunt vereda patris ſui: faIſ qꝛ in necē chriſti nō conſenſerunt.cieſqꝫ eorum auerſę erant: ⁊ pr̄isvirilia non viderunt. Euigilansf ſprophetico ſpiritu.aut noe ex vino. cū didiciſſet quęfecerat ei filius ſuus minor. ait:Splebs iudaica que dū chriſtū crucifixit penaꝫin filios tranſmiſit dicens. ſanguis eius ſuꝑ noſ⁊ ſuper filios noſtros.Maledictuſ chanaan puer: Seruus ſeruorum erit fratribus ſuisFex quo iudei.Dixitqꝫ: Benedictus deus ſemſit chanaan ſeruus eius. Dilatetr. Iex quo gentes. conuenientibus in eccleſia iudeis ⁊ gentibus. Feccleſiis. quas ꝯſtruxerunt apoſtoli prophetarū filii.deus ſiaphet. ⁊ habitet inᶠ taberx ſcriniarius diuinorū librorū.naculis ſem: Sitqꝫ chanaan ſeruus eius. Uixit aūt noe poſt diluuium. ccc. l. annis: ⁊ impleti ſuntomnes dies eius nongentorum

quinquaginta annorum. ⁊ mortuus eſt.VC.L.E ſunt generationes filiorum noe Sem cham⁊ iaphet. Natiqꝫ ſūt eis filij poſtgalathe.diluuium. Filij iaphet Gomer ⁊ſſcite qui ⁊ maſſagete putantur Fmedi.iones qui ⁊ greci. a quibus ioniū mare. etquinta lingua eorū ionica dicitur. Fhiberesvel hiſpani.magog ⁊ madai. iauan ⁊qᶠ tuI capa doces quorū metropolis hodie mathaca dicitur. a quo thraces.bal. ⁊ʳ moſoch ⁊ thiras. Porroquos greci regmos vocant pāflagoneset friges.filij gomer. ſaſenec ⁊ riphat ⁊ʳ tof Fa quo heliſei .i. greci qui ⁊ eolides.gorma. Filij aūt iauan. ſheliſa. etf Fcilices. quorū ciuitas tharſus paulo apoſtolo nobilis. Fa quo cicii. quorū hodie ciuitaſcicium dicitur Ihi ſunt rhodii.Itharſis. cethim. ⁊ᶠ dodanim.Ab his diuiſę ſunt inſulę gentiūf Ihic ꝑ prolepſim .i. preoccupatione. necdumenim lingue diuiſe.in regionibus ſuis: vnuſquiſqꝫſecundū linguas ⁊ familias ſuasin nationibꝰ ſuis. Filij aūt chamſhec eſt ethiopia. Fegiptus Ilibia: vn̄fluuius mauritanie: phut et om̄is regio phutenſis dicitur.ſchus. ⁊ meſraim. etᶠ phuth. etFa quo chananei. Fa quo ſabei ſparsethiopie occidentalis Igetuli in parte remotioris africe deſerto adherenteschanaā. Filij chꝰ. ſaba. ⁊ʳ euilafFa quo ſabatheni: qui nunc aſtabari ſecundūhięronimum.⁊ſ ſabatha. ⁊ regma ⁊ ſabathaca

virtus ⁊ dei ſapientia. quia qd̓ ſtultum eſt dei: ſapientiꝰ eſt hominibꝰ.Alc. Poſt diluuiū noe inebriatus eſt: quia forte neſciebat vino poſſeīnebriari. nec em̄ ante diluuiū legunt̉ homines vino vſi. Ideo de nōe ſpecialiter dicitur. ꝙ plantauerit vineā. Nudatio femoris ſequit̉ ebrietatemſicut libido ſatietatem.Quod cū uidiſſet ⁊cͣ. Iſi. Iudei chriſti mortem videntes ſubſannauerunt. Sem vero ⁊ iaphet duo populi ex p̨̄putio ⁊ circūciſione credentesauerſi operuerūt. necviderunt. quodā velamēto paſſionē xp̄itegimus .i. ſacramento honoramus. eiuſqꝫ myſterij rationemreddentes. a iudęoꝝdetractione oꝑimus.Veſtimentum em̄ ſignificat ſacramentū:dorſa memoriam p̨̄teritorum. Paſſio em̄eſt trāſacta: nō expectatur futura. Chamvidit: qꝛ in nece dn̄iconſenſit. Foris nunciauit: qꝛ ꝑ eū eſt manifeſtuꝫ: qd̓ erat in ꝓpheta ſecretuꝫ. Ideofit ſeruus ſeruoꝝ fratrum ſuoꝝ: qꝛ gens illa chriſtianoꝝ ſcrinaria. baiulat legem etꝓphetas in teſtimonium eccleſię: vt honoremus ꝑ ſacramentūqd̓ illa littera nūciat.Quod cū ⁊cͣ. Hęretici ī maledicta medietate reputant̉: qꝛnec in pariete qui excircūciſione credidit.agnoſcuntur. de quoapoſtoli. Nec in illoqui ex p̨̄putio. ex quogentes in vnitatē fidei tanqͣꝫ in pacē an̄guli concurrentes.¶ Atuero ſem ⁊cͣ.Greg in moꝝ. Auerſari dicimur qd̓ re ꝓbamus. Quid eſt ergo ꝙ filij verēda patris ſuperiectis dorſopallijs auerſi veniendo operuerūt? niſi qͥabonis ſubditis ſic p̨̄poſitoꝝ ſuoruꝫ maladiſplicent: vt ab alijſnota occultent. operimentum auerſi deferunt. qꝛ diiudicanteſfactum. ⁊ venerantes magiſtrū nolunt videre qd̓ tegunt̉.Maledictus. c. Gregꝭ. in moꝝ. li. xxvi. Nō p̨̄mittit deus multa peccata: ſed ita iudiciū in noſtra correctione incipit: vt in reproboꝝ damnatiōequieſcat. Incipit em̄ iudiciū a domo dei. Quis ergo finis eoꝝ qui nō crediderunt? qui temporalia flagella nō ſentiunt. qꝛ inęternū peribunt quoꝝnequitia cham peccante figurata eſt. Cui dicitur: Maledictus chanaanpuer ⁊cͣ. Patre peccante. filius ſententiā accepit. qꝛ reproboꝝ nequitia h̓diu proficit: ſed perit in poſterum.Genedictus deus ſem. Cum deus ſit omniū gentium. quaſi ꝓpriovocabulo etiā in ipſis gentibꝰ dicit̉ deus iſrael. qd̓ eſt ex benedictione iaphet. qꝛ in populo gentiū orbem terrę occupauit eccleſia. qd̓ p̨̄nunciabaturcū diceretur: dilatet deus iaphet.Chanaan. Strab̓. A quo chananei. qui hac maledictione prophetant̉expellendi de loco habitationis.

¶ Dilatet deus. i. ⁊cͣ. Hieꝝ. De ſem hebręi. de iaphet gentiles. Quiaigitur lata eſt multitudo credentiū. a latitudine quę laphet dicitur. latitudo nominatur. ꝙ aūt ait habitet in tabernaculis ſem. de nobis ꝓphetaturqui in eruditione ⁊ ſcientia ſcripturaꝝ. eiecto iſrael verſamur.¶ Iſ. Dilatet deꝰ ⁊cͣ. Sem maior natu. ipſe eſt iudaicus populus. ex quopatriarchę ⁊ ꝓphetę ⁊ apoſtoli. Iaphet pater gentiū eſt. qui latitudo interprętatur. Di. atatus eſt em̄ gentilis populus. qui cum ꝓphetis ⁊ apoſtolishęreditatem accipit.Et in tabernacul̓ ſemtranſijt habitatio iaphet. hoc eſt in domolegis ⁊ prophetarumeccleſiam iuſtificari.Minor eſt enim temporis ętate: ſed maior eſt lege gr̄ę Chaꝫvero qd̓ interprętatur callidꝰ. tanqꝫ medius eſt ab vtroqꝫ diſcretus: nec in primitijs iſraelitarum. necin plenitudine gentium. ſignificat non ſolum iudęos: ſed etiāhęreticos callidos. n̄ſpiritu ſapientię. ſedimpatientię: quo ſolent primo feruere. etſanctos perturbare.Significat etiaꝫ omnes falſos chriſtianoſ: qui paſſionē chriſti annunciant. profitendo: ſed inhonorātmale viuendo. a fructibꝰ eorum cognoſcetis eos. Non in ſe: ſꝫin filio ſuo maledictus eſt: tanqͣꝫ in fructu .i. in opere. Chanaan nanqꝫ interp̨̄tatur motus eorum .i.opus eorum.L.C.Hę ſūt ge. Benedictis duobus filijsnoe. ⁊ medio maledicto: generationes eorum texuntur. ex quibus ſeptua gintaduęgenerationes ſūt ortę. Quindecim de iaphet. triginta de chāvigintiſepteꝫ de ſemAd quas miſit dominus. lxx. duos diſcipulos.Sem. Alc. vt eſtimant aſiam. cham africam. iaphet europam ſortitus eſt.Iaphet. Minoris filij. de quo nati ſunt ſeptem filij. qui tenuerunt ſeptentrionalem regionem a thauro ⁊ amano. montibus cilicię ⁊ ſirię. vſqꝫad fluuium thanaim. In europa vero vſqꝫ ad gadira. Nomina vero locis et gentibus relinquentes. ex quibus plurima mutata. cętera permanent.¶ Gomer. Hi ſūt galathę ſecundum ioſephum qui latinę gallogrecidicuntur.¶ Tubal. Hiberes qui ⁊ hiſpani. a quibꝰ cęltiberia. licet quidam italicos ſuſpicentur.Chanaan. Hic obtinuit terram. quā iudei poſtea poſſiderunt. eiectis chananeis.Regma et ſabathacha ⁊cͣ. Hieroꝝ. Paulatim antiqua nominaperdiderunt. ⁊ quę nunc pro veteribus habeant: ignoratur.

b 3