Druckschrift 
Biblia latina : Mit der Glosse des Walafridus Strabo u.a. und Interlinearglosse des Anselmus Laudunensis
Einzelbild herunterladen
 

Geneſis.C.III.

de qua ſumptus es. quia puluises ⁊ in puluerē reuerteris. Et voſ. i. vitācauit adam nomē vxoris ſuę euafF reddidit cauſam quare vocauerit eā vitam.§ animalitas conuerſa ad rationē mater eſt viuorum .i. bonorū operum. recte lactorumquibus ꝯtraria ſunt peccata q̄ dicuntur mortuaIeo ꝙ mater eſſet cunctorū viuef anteqͣꝫ de paradiſo eiiceret.tium. Fecit quoqꝫ dominus deꝰfſ quibus ſignificatur mors que poſt peccatuꝫdebebatur nature quia mortales ex mortalibus.adę ⁊ vxori ſuęᶠ tunicaſ pelliceaſfſnon ſunt verba inſultantis dei. ſed alios deterrentis a ſuꝑbia. yronia. Iquaſi nec illudqd̓ volebat aſſecutus eſt. ⁊ ꝑdidit qd̓ factus eſt.⁊ induit eos. ⁊ ait: Ecce adam fafItrinitatis mentio inculcatur.ctus eſt quaſi vnus exᶠnobis ſcif ſhec verba ſunt dei. Fapoſiopeſis. que irato⁊ perturbato congruit.ens bonum ⁊ malū. Nunc ergo

§. i. ſi. ſimpleto numero electorum guſtaturierant de ligno vite: ⁊ ſic ad beatum ſtatū migraturi. ſed cuſtodia eſt adhibita: ne qui indigni facti ſunt attingāt vlterius.ne forte mittat manuꝫ ſuam: ⁊ ſuſ qd̓ erat ei pro ſacramento.mat de ligno vitę ⁊ comedat: ⁊ vihec dei actio eſt. Iquaſi excōicando: ſicut modo praui emittuntur ab eccleſia.uat ineternum. Emiſit eum deusſvt in hoc corꝑe laboraret ⁊ meritū redeūdiſibi collocaret.de paradiſo voluptatis: vt oꝑaretur terram de qua ſumptus eſtIquaſi excōmunicatum.Eiecitqꝫ adam: ⁊ collocauit anteFangelicam poteſtatē.plenitudinē ſcientie ⁊ charitatē.paradiſum voluptatisᶠ cherubinI penā temporalem vrentē. ſed tranſitoriam.quia in aduentu filii remouendus.⁊ flameū gladium atqꝫ verſatilēIquia reuerti non poſſumus niſi per hec.ad cuſtodiendā viā ligni vitę.

inferrent. cui poſt peccatum fuerunt ad laborem ⁊ afflictionē. ſicut ſerpentes. ⁊ quęcunqꝫ noxia ante erant innoxiā. Et notandū ꝙ adę extrinſecā pęna imponitur. maledicta. t. i. o. t. mulieri vero intrinſeca. cū dicitur: Multiplicabo. e. t. ⁊cͣ. quia ſeducta. ſeduxit virum.Puluis es ⁊cͣ. Grego. Homo ita conditus fuit: vt manente illo. decederent temꝑa: nec cū temporibꝰ trāſiret. Stabat ergo in momentis decurrentibꝰ: nec ad vitę terminum ꝑ dierum incrementa tendebat. quia ſemperſtanti inhęrebat. vbivetitū contigit. offenſo creatore: ire cępitcū tempore: Un̄ terra es: ⁊ in terrā ibis.Statu ſcꝫ immortalitatis amiſſo: curſuseum mortalitatis abſorbuit. ⁊ ad mortemtranſeundo didicit:ſtando quid fuit. cuius radicis amaritudinē quaſi in virgulto tenemus: quia eiꝰcurſum naſcendo ſortimur. vt ipſo momēto quo viuimus a vita tranſeamus. duminfantia ad puericiāpuericia ad adoleſcētiam. adoleſcētia adiuuentutem. iuuentꝰad ſenectutem. ſenectus tranſit ad mortēEt uo. n. v. ſ. e. ⁊cͣ.Augꝭ. Verba primihominis hęc fueruntqm̄ hęc ē mater oīmviuentiū. tanqͣꝫ reddat cauſam nominis a ſe impoſiti. cur .ſ. euā vocaueritMiſtice. Poſt peccatum ⁊ iudicis ſententiā vocauit adam vxoreꝫſuā euam: qꝛ ſit mater viuorū. cum mortem ⁊ mortales fętus parere meruerit. Sed illos fętus ſcriptura attendit: quos in dolore cum peperit. ad virum conuertitur: vt ei dominetur. Sic em̄ eſt vita ⁊ mater viuoꝝ. vita inpeccatis mors dicitur. Recte ergo pars animalis cum ꝑ rationē de verbovitę affectum recte viuendi conceꝑit: vita appellatur. ⁊ mater viuoꝝ .i. bonoꝝ. qͣꝫuis in dolore ⁊ gemitu malę conſuetudini reſiſtens. bonā conſuetudinem ad recta facta pepererit. quibꝰ contraria ſunt peccata: quę mortuaſolent appellari. Mors autē quę debetur naturę. poſt peccatum in tunicispelliceis figuratur. tandiū aūt in paradiſo fuerunt. qͣꝫuis ſub ſententia dānantis dei: donec ad tunicas pelliceas ventum eſt. huiꝰ vitę .ſ. mortalitatēBene aūt mors quā in corpore ſentimus: in pellibꝰ exprimitur. quę mortuis corporibꝰ detrahuntur.Fecit quoqꝫ. d. d. ⁊cͣ. Augꝭ. Hoc quoqꝫ ſignificatōis cauſa factū eſt.⁊ in factis quęritur. quid factum ſit: ⁊ quid ſignificet? ⁊ in dictis. quid dictum ſit: quid ue ſignificet? Stra. Ipſi fecerūt ſibi perizomata: vt peccatū ſuum abſconderent. deꝰvero tunicas pelliceas. quibus totum eoꝝ corpus induit. quia ⁊ in corporeet ī anima eos iuſte damnauit. Stulta vero quęſtio eſt: qualiter vel quooperante pelles ab animalibꝰ deductę ſint. quęrere qui em̄ de nichilo oīacondidit: quomodo ⁊ qualiter voluit hęc fecit.Et ait Ecce a. f. e. q. ⁊cͣ. Augꝭ. Hi. Propter trinitatē pluralis numerus ponitur: ſicut ⁊ ibi faciamus ho. ⁊cͣ. Replicatur igitur in caput ſuꝑbiad queꝫ venerit exitum: qd̓ a ſerpente eſt ſuggeſtū. eritis ſicut dij. nec ſuntverba inſultantis dei: ſed a ſuꝑbia deterrentis alios. videntes hominemnon eſſe factum qualem voluit: ſed amiſiſſe qd̓ factus ſit. Uidete ne forteſumat de ligno vitę ⁊cͣ. Superiora verba dei ſunt. hoc aūt factum eſt propter verba dei ſecutū. alienatus eſt a vita. nō ſolū quā cū angelis erat accepturus ſi perſtitiſſet: ſed ab illa quā in paradiſo habebat quaſi excōmunicatus a ligno vitę. qd̓ erat ei pro ſacramēto. ſicut in eccleſia ſolent homines a ſacramentis viſibilibꝰ eccleſię diſciplina remoueri.Aug. Mirum eſt ſi adam ſpiritualis erat mente qͣꝫuis non corpore: quomodo credidit ſerpenti. dum diceret deum lignum prohibuiſſe: quia ſciebat eos ſi comederent futuros vt deos propter ſcientiam bo. ⁊ ma. tanqͣꝫhoc ſolum: creator creaturę inuideret. Sed nullo modo credenduꝫ eſt. ſpirituali mente pręditum hoc credere potuiſſe. Vnde adam non eſt ſeductꝰ⁊cͣ. vt per mulierem ſcilicet vir pręuaricaretur. ſecundum illud in ſimilitu-

dinem pręuaricatōis adę. Seductus tamen non eſt. Vnde nō ait: Mulier ſeduxit me ⁊cͣ. Sed ipſa dedit michi: ⁊ comedi. Illa vero inquit: ſerpens ſeduxit ⁊cͣ. Ita ſalomon vir quidem tantę ſapientię non in ſimulacrorum cultu aliquid vtilitatis credidit eſſe: ſed mulieris amori reſiſterenon valuit. ⁊ qd̓ ſciebat non eſſe faciendum fecit: ne mortiferas deliciaſ cōtriſtaret. Si vxorem quę iam ſeducta manducauerat: noluit adam cōtriſtare. quā credebat a ſe alienatam tabeſcere. ⁊ ſine ſolatio interire. nō quidem carnis concupiſcentia: ſed amicabilibeniuolentia. qua ſępe deꝰ offenditur. neoffendat̉ amicꝰ. Alioergo modo deceptuseſt qͣꝫ mulier: quę falſum verū putauit. Miſti. Ecce adā.f. e. q. v. ⁊cͣ. Dupliciter intelligi poteſt.Quaſi vnus ex nobis. id eſt. deꝰ. quodpertinet ad inſultationem. ſicut dicitur:Unus ex ſenatoribꝰid eſt. ſenator. vel ꝙdeus eſſet. non natura. ſed creatoris ſuibn̄ficio: ſi ſub eo manere voluiſſet. Sciēſbo. ⁊ ma. quaſi poteſtatem dei pęna ſuadiſcet eſſe ineuitabilem: quam pati nolūit beatus ⁊ conſentiēſet habebit ſcientiā ꝑpęnā: quā deꝰ habetꝑ ſapientiā.Nunc ergo ne forte ⁊cͣ. Simile dicit apoſtolus. Ne forte det illis deus pęnitentiam ad cognoſcendam veritatem. Videtur auteꝫ homodimiſſus eſſe in labores huiꝰ vitę. vt aliquando porrigat manū ad arborem vitę. id eſt. ad crucem: per quā vita reꝑatur ęterna. Prohibitio quoqꝫ intelligi poteſt: vt iuſta pęna poſt peccatum intercluſus ſit ad ſapientiāaditus: donec dei miſericordia reuiuiſcat: qui mortuus fuerat. Emiſit eum ⁊cͣ. In locum ſibi congruum. ſicut pl̓mqꝫ malus cum inter bonos viuere cęperit. ſi in melius mutari noluerit: de bonoꝝ congregatione pellitur pondere prauę conſuetudinis ſuę. Eiecitqꝫ adam. Hiero. Lxx. Et eiecit. ⁊ habitare fecit contra paradiſum voluptatis. ⁊ ſtatuit cherubin ⁊ flameaꝫ rumpheā. quę. vertitur adcuſtodiendam ligni vitę viam. Alius ſenſus eſt in hebręo. Ait enim ⁊ eiecit dominus adam .ſ. ⁊ habitare fecit ante paradiſū voluptatis. cherubin⁊ flameum gla. ⁊cͣ. non ꝙ adam habitare fecerit contra paradiſum voluptatis. ſed illo eiecto ante fores paradiſi. cherubin ⁊ flameum poſuit gladium: ne quis poſſet intrare. Aug. Hiſtor̄. Et collocauit ⁊cͣ. Hoc per cęleſtes poteſtates etiam inparadiſo viſibili factum eſſe credendum eſt: vt per angelicum miniſteriūibi eſſet quędam ignea cuſtodia. non tamen fruſtra. ſed quia aliquid deparadiſo ſignificat ſpirituali. Strabus. Collocauit ⁊cͣ. Hoc eſt. per miniſterium angelorum igneam cuſtodiam conſtituit. Flameus gladius tribulationes ⁊ dolores. ⁊ labores huius vitę: quibus nos exercemur. Vel ſententia iuſtę damnationis. quę homini eſt data. qui ita damnatus eſt: vt chriſti paſſione redimipoſſet. Vnde gladius verſatilis dicitur: quia poteſt remoueri. Remotuseſt enim Enoch ⁊ helię. ⁊ quotidie remouetur fidelibus de hac vita ad ſupernam beatitudinem tranſeuntibus. nec dicit flamam ⁊ gladium: ſꝫ flameum gladium. qui enim ad paradiſum redeunt. neceſſe eſt vt igne ſpirituſſancti omnes concupiſcentias huius vitę exurant: ⁊ gladio verbi deiomnia noxia pręcidant.Iſid. Miſtice. Et collocauit ⁊cͣ. Cherubin plenitudo ſcientię. hęc eſtcharitas. quę plenitudo legis eſt diuinę. Gladius flameꝰ. penę temporales. quę verſatiles ſunt: quoniam tempora volubilia ſunt. Ad arborē igitur vitę. non reditur niſi per cherubin. id eſt. plenitudinem ſcientię .i. charitatem. ⁊ ꝑ gladium verſatilem .i. tolerantiā temporalem.