Iquaſi medietatem qua deo ſubes. ⁊ creatureprees. ne corrumpas. ſproprii arbitrii qd̓ inmedio poſitum eſt ad cognoſcendū bonū ⁊ ma.de quo qui relicta dei gratia guſtauerit mortemorietur priuatus vita beata.Ide ligno autī ſciētię boni ⁊ maline comedas. In quocūqꝫ die cof Iſimachus melius mortalis eris. ſ priuatusbeata vita.mederis ex eo morte morieris.

5Auguſ. forte temporalibus vocibus. vl̓ ratioipſa memorata eſt. que in verbo dei principaliter exat.Dixit quoqꝫ dominꝰ deꝰ: Nō eſtbonum eſſe hominem ſolum. Faſ qꝛ in homine ſuſcepto eccleſia copulata ē deoFfeminā ad procreandos filios.ciamus ei adiutorium ſimile ſibi.

Si enim venenoſam herbam ꝓhibitus tetigeris. pęna ſequit̉: ⁊ ſi nemo ꝓhibuiſſet. ſimiliter ſequeret̉. Si vero ꝓhibetur res tangi. quę non tangēti.ſed ꝓhibenti obeſt: ſicut aliena pecunia. Ideo ꝓhibitio eſt peccatū: qꝛ prohibenti eſt damnoſum. Sꝫ cū tangit̉. qd̓ nec tangenti obeſt ſi nō ꝓhibet̉:niec cuilibet ſi tangat̉: quare ꝓhibet̉? niſi vt ꝑ ſe bonum obedientię. ⁊ malūinobedientię monſtret̉. A peccante aūt tm̄ appetitū eſt: nō eſſe ſub dominatione dei: quādo admiſſum eſt a quo debebat ſola iuſſio dominantis dehortari. vt dei volūtas humanę p̄poneretur: dn̄s iubet: qd̓ iubet ſeruꝰ faciat. Magna eſt vtilitas homini ꝙ deo ſeruit: quiiubendo vtile facit.Grandi ruinę patetvolūtas ꝓpria: ſi deivoluntati ſe extollendo pręponat. hoc exꝑtus homo. didicit qͥdſit inter bonū obediētię ⁊ malum inobedientię.Aug. Quęritur ſi viro ſoli. vel etiam fęminę p̨̄cepit hͦ? Scriptum eſt:Pręcepit dominus adę dicens: Nō dicitur p̨̄cepit eis. Et ſubditur: Exomni ligno paradiſi comede. nō comedite. de ligno aūt ſcientię boni ⁊ m.ne comedas: nō dixit ne comedatis. Poſtea pluraliter alloquit̉: In quacunqꝫ die. c. ex eo. m. m. forte qꝛ facturus erat mulierē: ſic pręcepit. vt ꝑ virum ad mulierē ꝑueniret. Un̄ apl̓s. Si quid diſcere voluerint: domi viros ſuos interrogent.Pręcepitqꝫ ei dicēs Ex omni ⁊cͣ. Si querit̉ quomodo iſta locutus ſit? nō ꝓprie a nobis poteſt comp̄hendi. Certū eſt em̄ aūt ꝑ ſuā ſubſtātiam loqui: aut ꝑ creaturā ſubditā ſibi. Sꝫ ꝑ ſuā ſubſtantiā nō loquiturniſi ad creandas om̄s creaturas. ⁊ ad ſpirituales illuminādas. cū iam poſſunt caꝑe locutionē quę eſt in verbo dei. His autē qui capere nō poſſunt:ꝑ creaturā loquit̉. aut ꝑ ſpiritualē ſicut in extaſi. vl̓ in ſomnis. ſimilitudīecorporaliū reꝝ. aut etiā ꝑ corporalē: dum ſenſibꝰ corporis apparet aliquaſpecie vel inſonante voce. Si ergo adaꝫ poterat capere locutionē dei. quāꝑ ſubſtantiā ſuā p̨̄bet angelis: mentem eius ad horā mouit miro modo etineffabili. Si aūt adhuc neceſſaria erat ſāctioris creaturę auctoritas. quacognoſceret iuſſionē dei: ſicut nobis ꝓphetę ⁊ angeli. Locutus eſt ei deusꝑ aliquā creaturā vocibꝰ quas intelligeret. Poſtea vero audierūt voceꝫdei in paradiſo deambulantis: non ꝑ ipſam ſubſtantiam: ſed per ſubditam ſibi creaturam.¶ Aug. Quęrit̉ quomodo loqui potuerūt. vel loquentē intelligere. quinō didicerāt inter loquentes creſcendo. vel magiſterio? Sed eos deus tales fecerat. qui poſſent loqui ⁊ diſcere ab alijs.Aug. De xp̄o dicit̉. Priuſqͣꝫ ſciat puer bonū aut malū. contemnet maliciaꝫ. vt eligat bonū: quomodo qd̓ neſcit. aut ꝯtemnit: aut eligit? hęc duoaliter ſciunt̉ ꝑ prudentiā boni. aliter ꝑ experientiā mali. per prudentiā boni malū ſcitur ⁊ nō ſentitur. tenet em̄ bonū ne ſentiat̉ malū. Per exꝑientiam mali ſcitur bonū: quid em̄ amiſerit. ſentit: cui amiſſo bono male fueritPuer ergo anteqͣꝫ ſciret ꝑ experientiā bonū quo careret. aut malū. qd̓ bonō amiſſo ſentiret. contempſit malū: vt diligeret bonum .i. noluit amittereqd̓ habebat: ne ſentiret amittendo. qd̓ amittere nō debebat.De ligno. a. ſ. b. et. m. Augꝭ. Lignū ex eo qd̓ ſecutū eſt nomē accepit;Malū em̄ niſi exꝑimento nō ſentiremꝰ: qꝛ nullū eſſet niſi feciſſemꝰ. qꝛ malum natura nō eſt: ſed amiſſio boni ſic vocata eſt. Si aūt obediētes eſſentnec contra p̨̄ceptū peccaſſent: lignū tn̄ ſcientie. b. ⁊ m. diceret̉. qꝛ hͦ accideret: ſi vſurparet̉. Sꝫ inquiunt quomodo intelligeret homo lignū eſſe ſciētię boni ⁊ m. qui vſum mali neſciebat omnino. Sed ex contrarijs contraria noſcuntur: vt ex plenitudine. inanitas. ⁊ auditū ex ſilentio iudicamusſic ex vita quę inerat. potuit cognoſci priuatio vitę. quę mors modo vocatur. Vita aūt dulcis erat: quā amittere deuitabat. nec peccatū ꝑſuaderet̉niſi ꝙ ex illo nō eſſent morituri priꝰ diceret̉ .i. qd̓ amabāt nō amiſſuri.¶ In quocūqꝫ enim. d. ⁊cͣ. Non ait ſi comederis mortalis eris: ſedmorte morieris. Mortuus eſt em̄ homo in anima. cum peccauit. qꝛ receſſitab illo deus. qui eſt vita animę. quā ſecuta eſt mors corporis. diſcedenteab illo anima quę eſt vita corporis. quę adę euenit. cū pręſentē vitam finiuit. Poteſt ita intelligi. ꝙ qn̄ peccauerūt: ſtatim morte illa puniti ſunt. dequa dicit̉: Infęlix ego homo. quis me liberabit de corpore mortis huiꝰ? etalibi. corpus mortuū eſt ꝓpter peccatū. non ait mortale. ſed mortuū. qͣꝫuismortale: qꝛ morituꝝ. non credendum eſt ante peccatū ita fuiſſe illa corporaſed licet animalia nondū ſpiritualia: nō tn̄ mortua. quę ſcilicet neceſſe eſſet

mori. qd̓ in die p̨̄uaricationis factū eſt.¶ Morte. m. Duplex mors ſignificat̉. Animę. deo diſcedente. qui eſteius vita. Vel corporis quā in fine vitę accepit. Sed ſtatim neceſſitatemmoriendi incurrit.Dixit quoqꝫ. d. d. ⁊cͣ. Augꝭ. Vel forte in mente ipſiꝰ hoīs dixit. ſicut loquitur quibuſdaꝫ ſanctis in ipſis. vn̄ audiam quid loquatur in me. d. d.aut aliqͣ ipſi homini ꝑ angelū fc̄a eſt reuelatio. aut in ſōnis. aut in extaſi.aut aliter ſicut ꝓph̓iſUel ꝑ corꝑalem creaturā vox ſonuit: ſic̄de nube. hic eſt filiusmeꝰ dilectus. Sed ſimodū neſcimus: deūtn̄ dixiſſe nō dubitamus. Si auteꝫ vocecorꝑali. vel tꝑaliterexpręſſa ſimilitudinecorporis dixit: nō perſubſtātiā ſuā. ſꝫ ꝑ ſb̓ditā creaturā. Sicutviſus eſt albo capiteſicut lana. ⁊ inferiusſicut auricalcum. Intelligamꝰ ergo quid dixerit: quia adiutorium homini ſimile fuiſſe faciendū ęterna veritas habet. ⁊ in illa audit qui poteſt cognoſcere: quid quare creatuꝫ ſit. Erat aūt faciendū adiutoriū ꝓpter filioscreandos. ſicut adiutorium ſemini. terra eſt: vt virgultū ex vtroqꝫ naſcat̉.Unde creſcite ⁊ multiplicamini ⁊ r. t. ⁊cͣ. Hęc ratio ꝯiunctionis nec poſtpeccatū pęnāqꝫ defecit. ſecundū quā terra hominibꝰ plena eſt. Emiſſi quidem de paradiſo ꝯuenerunt ⁊ genuerunt. Sed potuerunt in paradiſo eiseſſe nuptię honorabiles ⁊ thorus immaculatus ſine ardore libidinis. ſinelabore pariendi. non vt morientibꝰ patribꝰ ſuccederēt filij: ſꝫ in aliquo formę ſtatu manentibꝰ. ⁊ de ligno vitę vigorē ſumentibꝰ. ⁊ filij ad eundē producerent̉ ſtatū: donec impleto numero ſine morte animalia corꝑa in aliāqualitatē tranſirēt. in qua om̄ino regenti ſpiritui deſeruirēt: ⁊ ſolo ſpirituviuificante. ſine corporeis alimētis viuerēt. Cur ergo nō cōierūt in paradiſo? qꝛ muliere creata: mox tranſgreſſio facta eſt: ⁊ eiecti ſunt de paradiſo.Quantū em̄ fuerit inter eos factoſ ⁊ natū cayn: ſcriptura nō exprimit. Bl̓qꝛ deus nondum iuſſerat vt cōirent. ⁊ poterat diuina expectari autoritas:vbi ꝯcupiſcentia nō angebat. Deꝰ aūt non iuſſerat: qꝛ caſū eoꝝ p̨̄ſciebat.vnde ergo humanuꝫ mortale ꝓpagandū erat. Si aūt parētes filijs cedere oportebat: vt ꝑ ſucceſſiones certus numerꝰ expleret̉. potuerūt genitis filijs: ꝑfectaqꝫ hūani officij iuſticia. ad meliora trāſferri. nō ꝑ mortē. ſed peraliquā mutationē. aut ꝑ illā ſummā: qua receptis corporibꝰ fierent ſancti.ſicut angeli in cęlis. aut ꝑ aliquā inferiorē: q̨̄ haberēt meliorē ſtatū qͣꝫ habet hͦ corpꝰ. Vel q̨̄ priꝰ facta ſūt. viri ex limo terrę. mulieris ex viri carne.Nō em̄ putandū eſt. heliā eſſe ſicut ſancti erūt accepta retributione. Velſicut homines. qui adhuc viuūt. Si quis aūt putat. ꝙ helias hoc mererinō poſſit: ſi vxorē duxiſſet. ⁊ filios ꝓcreaſſet. Credit̉ em̄ nō habuiſſe: quiaſcriptura nō dixit. qͣꝫuis ⁊ de celibatu nō dixerit aliqͥd. Enoch genitis filijs deo placens. nō mortuꝰ: ſed tranſlatus eſt. Similiter adam ⁊ eua trāſferri poſſent. Nā ſi enoch ⁊ helias in adam mortui. ⁊ geſtantes in carne ꝓpaginem mortis. vnde credunt̉ ad hanc vitā vt moriant̉ redituri. nūc tn̄in alia vita ſunt. vbi ante reſurrectionē carnis. anteqͣꝫ corpꝰ animale fiatſpirituale: nec morbo. nec ſenectute deficient. qͣꝫto magis primis hominibus daretur. ſi non peccaſſent: vt in meliorē ſtatū filijs genitis cederēt. vnade finito ſęculo cū om̄i poſteritate in angelicā formā. non ꝑ mortē ſed perdei virtutem mutarent̉: facta eſt ergo mulier generandi cauſa: quę nō eſtſubtrahenda. Apud deū em̄ excellit virginitas. qꝛ cū ad implendū numerum ſanctoꝝ largiſſima ſuppetat copia: libido ſibi nō vendicat. qd̓ iam ſuſcipiendę prolis neceſſitudo nō poſtulat. Infirmitas quoqꝫ prona in ruinam turpitudinis: excipitur honeſtate nuptiali. ⁊ qd̓ ſanis eſt officiū: egrotis eſt remediū Incontinentia quidē malū eſt: ſed nō ideo cōnubiū nō bonum: quo incontinentes copulantur. nec ꝓpter illud malū culpabile eſt hͦbonum: ſed ꝓpter hoc bonum veniale illud malū. Bonum em̄ nuptiaruꝫnō poteſt eſſe peccatū. hoc eſt fides. ꝓles. ſacramentū. Fides. ne ꝓpter vinculū coniugale cū altero vl̓ altera coeatur Proles. ut amāter ſuſcipiaturnutriatur: religioſe educetur. Sacramētum. vt coniugiū nō ſeꝑetur: ⁊ dimiſſus vel dimiſſa nec cauſa prolis alteri coniūgatur. Hęc eſt regula nuptiarum. qua naturę fęcunditas decoratur: incōtinentię prauitas regitur.Aug. Qui ſentiunt ad gignendos filios in paradiſo miſceri nō licereforte putant omne cōnubium peccatū eſſe. qd̓ qui nō faciunt. ſed fęcunditatem carnis ꝓpter ſucceſſionem mortalitatis diuinitus datam ſentiunt:primos homines concūbere potuiſſe non conſentiunt niſi poſt peccatum.

.1a ꝟ.tracta. Lue7 IA

br