¶ Geneſis.
F quantū ad corpus. j. §. i. ſpiritum contemplatiue virtutis dedit. I vita rationali animauit.hominē de limo terrę. Et inſpi-
f § totū quidē corpus animauit. ſed hec pars ſēſibus ornata eſt ad intuēda ſuꝑiora ꝑ q̄ rationali aīe naturaliter inditu ē. vt ſapiat q̄ ſurſū ſūt.rauitᶠ in faciem eius ſpiraculum
moriturum ſi nō peccaſſet. Sed quomō ſine morte mortalis? Aut quomōſi corpus animale: non mortalis? Unde putant eū non corporis mortem:ſed animę peccato meruiſſe. credentes ꝓpter corpus animale exiturum fuiſſe de hoc corpore. ad requiem quā nunc habent ſancti: ⁊ in fine ſęculi idemcorpus immortale recepturum. Contra qḋ apoſtolus. Corpꝰ qḋ mortuuꝫeſt ꝓpter peccatum. ⁊ ſic non moreretur etiā corpore. ſi non peccaſſet. animale tamē poſſet eſſe ante peccatum: ⁊ poſt vitam in paradiſo iuſticię. cū deusvellet. fieri ſpirituale. Sed aiunt: Quomodo renouamur: ſi non recipimꝰqd̓ perdidit homo primus? Recipimus qd̓ ammo do. ⁊ nō recipimus: Nōenim immortalitatem ſpiritualis corporis recipimꝰ: quā nondū habuit homo: ſed iuſticiam. a qua ꝑ peccatū lapſus eſt homo. Renouabimur a vetuſtate peccati: non in corpus animale in quo fuit: ſed in melius .i. ſpirituale.Renouamur mente ſecundū imaginē dei. quę peccando eſt perdita. Renouabimur carne: cum hͦ corruptibile ⁊ mortale induet incorruptionem ⁊immortalitatem. in quā mutandus erat adaꝫ. niſi mortem corporis animalis peccando meruiſſet. Non ait apoſtolus. corpus mortale ꝓpter peccatūſed mortuum. Illud em̄ ante peccatum mortale ⁊ immortale: quia poteratmori ⁊ nō mori. Aliud eſt aūt non poſſe mori: aliud poſſe non mori. Quodam modo creatus eſt homo immortalis: qd̓ erat ei de ligno vitę. non decondicione naturę. Mortalis erat condicione corporis animalis: Immortalis. beneficio conditoris. Non em̄ immortale qd̓ mori omnino nō poſſiterit niſi ſpirituale. Ideo factū eſt per peccatū. nō mortale qd̓ erat: ſed mortuum. qd̓ non fieret: niſi peccaſſet. animale eſt enim hoc corpus. ſicut primihominis. Sed iam deterius: habet em̄ neceſſitatem moriendi.Aug. Stola pͥma aut iuſticia ē. de qͣ lapſus ē. vel ſi corꝑalē īmortalitatēſigͣt hanc amiſit. cū peccando ad eā ꝑuenire non potuit. Sic ergo adā corpus animale habuit: non modo ante paradiſum. ſed ⁊ in paradiſo. qͣꝫuisin interiori homine fuerit ſpiritualis. qd̓ amiſit peccando. ⁊ meruit corporis mortem: qui non peccando mereretur in corpus ſpirituale mutationē.¶ Aug. Formauit ⁊cͣ. Uidendū eſt vtrum recapitulatio ſit. vt dicaturquomodo homo factus ſit: quē ſexta diefactum legimus? Antunc cū fecit om̄ia ſii contemſali ati̓mul. ⁊ hominem ī hiſfecit. vt acceſſa tēporis etiā hͦ modo fieretquo in hac perſpicuaforma vitam gerit? ſicut fęnum factum anteqͣꝫ exoriret̉. accedente tempore ⁊ fontis irrigationeexortum eſt: vt ſuper terram eſſet.Aug. Secundum recapitulationem prius videamus: Forte factꝰ eſthomo diē ſexto. ſicut ipſe dies prius factus: ſicut firmamentū. terra ⁊ marequę non ſunt dicenda ante in primordijs iā facta latuiſſe: ⁊ poſt in hāc faciem qua mundus eſt inſtructus acceſſu temporum tanqͣꝫ exorta claruiſſe.Nec ſidera in elementis prius facta ⁊ recōdita acceſſu temporis in has formas emicuiſſe: ſed ſenario perfectionis creata ſimul om̄ia. cum factꝰ eſt dies. Sic forte ſexta die hac viſibili forma de limo factus eſt homo: ſꝫ tuncnon cōmemoratū eſt. qd̓ nunc recapitulando inſinuat̉. Sed hoc ſcripturęcongruere non videt̉: Scriptum eſt em̄ cum adhuc ſexta diei opera narrarentur: Faciamus. h. a. i. ⁊ .ſ. n. Iam ergo de limo homo factus erat: ⁊ mulier ex eiꝰ latere. non em̄ ſexta die factus maſculus: ⁊ poſt acceſſu temporisfęmina. Inquit enim. Maſculū ⁊. f. c. e. Quomodo ergo iam in paradiſohomine conſtituto (ſicut ſequit̉) facta eſt mulier? Sed forte hoc prętermiſſum ſcriptura recolit: Nam ſecundū hoc ſexto die paradiſus plantatꝰ eſt.vbi locatus homo. ſoporatus eſt: vt formaret̉ eua. qua formata. euigilauit: nomenqꝫ impoſuit. Verba vero hominis cū animantibꝰ vel cum mulieri nomen impoſuit: vel cum dixit: ꝓpter hoc relinquet. h. p. ⁊ m. nō niſitemporali mora fieri potuerunt. Non ergo hęc facta ſunt. ſicut creata ſūtomnia ſimul. Aut igitur nō om̄ia oꝑa ſex dieꝝ ſimul. ſed per moras temporum facta ſunt. Aut ſi ſimul facta ſunt. ſecundū illud. Qui viuit in ęternum creauit om̄ia ſimul: non eſt dubium ꝙ homo de limo terrę formatuseſt: eiqꝫ formata vxor ex latere: non ad conditionem qua ſimul facta ſuntom̄ia pertinere: ſed ad eam quę fit per tempora. qua deus nunc vſqꝫ oꝑat̉Qd̓ his verbis innuit̉. plantauit deus paradiſum in eden ⁊ eiecit adhucde terra omne lignū ⁊cͣ. Cum em̄ dicit adhuc. aꝑit. ꝙ aliter nunc eijcit: aliter tunc. cū forte tercio die ꝓduxit terra herbam virentem ⁊cͣ. tunc .ſ. potentialiter ⁊ cauſaliter: ſicut creantur om̄ia ſimul. nunc viſibiliter temporis acceſſu. Niſi dicat̉. nō omne genus ligni tercio die factum: ſed aliqd̓ dilatūqd̓ ſexta die formaret̉ cū factus eſt homo ⁊ in paradiſo poſitus. Sed fruſtra per ſingulos dies diſtincta ſunt oꝑa om̄ia. ſi remaneret permixtio vlla. Maſculus ergo ⁊ fęmina aliter ſexta die. aliter nunc creati: nec em̄ tūc.⁊ non poſtea. aut poſtea. ⁊ nō tunc: nec alij poſtea. ſed ijdem ipſi aliter tūc
aliter poſtea .ſ. viſibiliter. non tamen de parentibꝰ. ſed ille de limo. illa decoſta. tunc autem inuiſibiliter potentionaliter ⁊ cauſaliter: quomodo fiūtfutura non facta.¶ Beda. Formauit ⁊cͣ. Factura hominis. qui ſexta die factus eſt. latius deſcribit̉: ꝙ factus ſit corpore .ſ. ⁊ anima. ⁊ corpus de limo. anima verode nichilo deo inſpirante creata eſt ⁊ fęmina de latere dormientis. Sꝫ necarnaliter putemus deū corporeis manibꝰ formaſſe corpus: vel faucibꝰ inſpiraſſe animā vel vitam. Qd̓ em̄ dictum eſt. Manus tuę. d. f. ⁊. plaſ. metropica locutio eſt. Spiritus em̄ eſt deus: nec liniamentis menbroꝝ compoſitus. Formauit ergo de limo homineꝫ .i. verbo ſuo de limo fieri iuſſit.Inſpirauit in faciem eius ſpi. vi. Subſtantiam .ſ. animę ⁊ ſpiritus in quaviueret. creauit:Aug. Quęrit̉ vtrū deus repente hominem in ętate virili fecerit? an perficiendo ⁊ ętates augendo. ſicut nūc format in matris vtero? Sed quidqͥdhorū fecerit. hoc fecit: qd̓ deū omnipotentē ⁊ ſapientem decuit. Ita enimtempoꝝ leges generibꝰ qualitatibuſqꝫ reꝝ diſtribuit: vt voluntas ſua ſuper om̄ia ſit. Potentia em̄ ſua numeros creaturę dedit: non ipſam eis alligauit. nec expectati ſūt dies. vt virga moyſi verteret̉ in draconem. Nectalia contra naturaꝫ fiunt. niſi nobis. quibꝰ aliter naturę curſus innotuit.deo aūt eſt natura qd̓ fecit. Sic adam in ętate virili continuo factus eſt:quē tamē fecit ſecundū cauſalem rationem in qua prius factus eſt. alioqͥnem̄ eum in ſex dieꝝ oꝑibus nō fecerat. Neqꝫ em̄ contra diſpoſitionē ſuaꝫfaceret: erat em̄ in prima cauſaꝝ conditione. ſic hominē fieri poſſe: ſed nonibi erat neceſſe. Hoc em̄ non erat in condicione creaturę: ſed in beneplacito creatoris: cuiꝰ voluntas neceſſitas eſt. Nos aūt in rebꝰ temporaliter exortis. ſcimus quid cuiuſqꝫ natura ſit: qd̓ experimento accipimus. ſed vtrūfuturū ſit; ignoramus. In natura iuuenis eſt vt ſeneſcat: ſed vtrum in deivoluntate ſit? neſcimus. hoc enim neceſſario futuruꝫ eſt: qd̓ vult ⁊ pręſcit.Multa vero ſecundū inferiores cauſas futura ſunt: ſed in pręſcientiā deifutura non ſunt. Si autem ibi aliter ſunt: potius futura ſunt: ſicut ibiſunt: vbi pręſcit. quinō poteſt falli. Futura em̄ ſenectꝰ eſt in iuy C t 43 0p1 9 monit. ſA hac 90 5uene. Sed futura nōſibus ornata eſt ad intuēdaeſt: ſi ante moriturusli aīe naturaliter inditu ē. vtrauit in faciem eiuseſt. Nam ſcd̓m quaſdā īferiores futuroꝝcauſas moriturꝰ eratezechias: cui deꝰ addidit. xv. ānos. qd̓ ante oīa ſe factuꝝ eſſe p̄ſciebat. Nō ergo fecit qd̓ futurum non erat. Hoc enim magis futuꝝ erat: qd̓ pręſciebat. Secundū ergoinferiores cauſas iam finierat vitam. ſed ſecundū dei voluntatem ⁊ preſcientiam. qui ab ęterno nouerat qd̓ facturus erat: tunc finiturus erat quando finiuit. Etſi em̄ oranti conceſſum eſt: ⁊ iam orando merituꝝ ille pręſciebat: ⁊ ideo neceſſario futuꝝ erat.Et inſpirauit ⁊cͣ. Augꝭ. Sine dubitatione flauit vel ſufflauit dicendūeſt. non ꝙ faucibꝰ ſufflauerit. vel hominis animā de ſua ſubſtantia formauerit vel creauerit: ſed flauit .i. flatū hominis .ſ. animam fecit. Flare em̄ eſtflatum facere. flatum facere. eſt animā facere. Vnde omnē flatum ego feciQuęritur aūt vtrū animā ex nichilo fecerit? an ex re quę iam facta erat. ſꝫanima non erat? Si em̄ dicimus deū aliquid ex nichilo nō creare. poſtqͣꝫom̄ia ſimul creauit: non credimus adhuc ex nichilo animas creare. Sꝫ ſifuit materies vnde anima fieret. vel adhuc animę fiunt: quid eſt ipſa? qd̓nomen. quā ſpeciē. quē vſum in rebus conditis tenet? viuit an̄ non? Si viuit. quid agit? Quid in vniuerſitate agit vel efficit. Beatam vitam gerit. an miſerā. an neutraꝫ? Viuificat aliquid. an non? Si nulla vita eratquomodo erat future vitę incorporea nec viua materia? aut falſū eſt: autlatet nimis. Si viuebat. nec beatę. nec miſere: quomodo rationalis erat?Si tunc rationalis facta eſt. cū ex illa materia natura humana anime facta eſt: irrationalis vita materia erat anime rationalis .i. humanę. Quidergo a pecoris anima diſtabat? Dicendū eſt ergo deū in illis primis operibus quę ſimul om̄ia creauit: animā etiā humanam creaſſe: quā ſuo tempore corpori inſpiraret. Qd̓ em̄ dictum eſt ad imaginē ſuā. in anima: maſculū ⁊ fęmina in corpore intelligit̉. Credatur ergo hominem ita factū ſexta die vt corporis humani ratio cauſalis in elementis mundi. anima vero iam ipſa crearetur. ſicut prius creatus eſt dies: donec eam ſuo temporeformato corpori inſereret. Sed ſi iam facta erat anima: vbi ei melius eſſetqͣꝫ ibi? Quare ergo innocenter viuens carni inſerta eſt: in qua creatoreꝫoffenderet. ⁊ merito periret? Sed forſitan ad corpus regendū voluit inclinari: vbi ⁊ iuſte ⁊ inique viuere poſſet. ⁊ qd̓ elegit. hoc habuit. vel de iuſticia premiū: vel de iniqͥtate ſuppliciū. Cur ergo nō credat̉ ꝙ dei nutū adcorpus venerit? vbi ſi obedire vellet. vitam ęternam acciperet: pęnam ſicontemneret.
Nota
Mora-