¶ Geneſis.C. II.

ſ non ſimul in tempore. ſed in preſcientia.ſcreauit eos. Bn̄dixitqꝫ illis deꝰf ſ fecunditatem ſexus accipite. I ſpiritualisintelligentie gradibus.et ait: Treſcite ⁊ multiplicamini.Iſ nuptie replent terram. virginitas celum..jͣ. Ineceſſariis vſibus.⁊ replete terram: ⁊ ſubijcite eaꝫ.ſvt ratio dominetur om̄i carnali ꝑturbationiEtᶠ dominamini piſcibus mariſ.quaſi inſenſibili animanti.⁊ volatilibꝰ cęli: ⁊ vniuerſis animantibus quę mouent̉ ſuꝑ terrā.Dixitqꝫ Ecce dedi vobis omnemſvt de oblationibus ſubditorū viuāt prelati.Iherbam afferentem ſemen ſuperterram: ⁊ vniuerſa ligna quę habent in ſemet ipſis ſementē generis ſui: vt ſint vobis in eſcam. et

cunctis animantibus terrę. Om̄iqꝫ volucri terrę. ⁊ vniuerſis quemouentur in terra. ⁊ in quibꝰ eſtanima viuens: vt habeant ad ve5. i. in eſum ſibr conceſſa cognouit homo.ſnon cōmendat hominē ſpecialiter ſicut ceteſcendum. Etᶠ factū eſt ita. Uiditra: quē ab ordine receſſurum preſciebat.qꝫ deus cuncta quę fecerat: ⁊ erat̉valde bona. Et factuꝫ eſt veſperef Auguſtinus. ſexta diſtinctio.⁊ mane diesʸ ſextus.1C..II.ſ cauſaliter quidē ⁊ potētialiter. quorū numeros profectus ⁊ defectus tempus poſt viſibiliter explicaret. ſperfectione ſenarii. ſſex diebus ꝑfecta eſt rerū ꝯditio. Sex etatibus ꝑficiturꝯitur perfecti ſuthominum reparatio.cęli ⁊ terra. et om̄is ornatꝰ eorū.

operatur iuſticiam. hic accipit poteſtatem piſcium maris. ⁊ volatilium cęlipecorum. ferarum. atqꝫ repentium: quia ſpiritualis ſimilis deo factus. omnia iudicat: ⁊ ipſe a nemine iudicatur. Maſculum ⁊ fęminam. c. e. qꝛ ſicutviro mulier: ſic ſpirituali ⁊ perfecto viro minus perfectus obedire debet. dicitur enim eis. Creſcite ⁊ multiplicamini ⁊ r. t. In ſpiritualibus ſcilicet donis. vt ratio dominetur carni. quaſi inſenſato animanti: ⁊ perturbationibus eius. Per herbam ſeminalem ⁊ lignum fructuoſum in eſcam hominibus datum. intelligimus oblationes ſāctorum. Vnde paulus. Seminauimusſpiritualia vobiſ: magnum eſt ſi carnaliaveſtra metamus.Et dominaminip. m. Qd̓ prius qͣſiꝯſulendo dixerat deeis: nunc dicit imperans: vt habeant ſcꝫdominiuꝫ omniū creaturaruꝫ in inferioreparte mundi. qd̓ perſingula exequitur.Et dominaminip. m. Beda. Quęritur qua vtilitate homo dominatum intercętera animantia percepit; ⁊ ad quos vſuſquę ne ſolacia ſunt hͨcreata homini. ſi nonpeccaret? Nō em̄ adeſcam. ſed herbe tm̄. ⁊arboꝝ fructus primoꝯceſſa ſunt. Sed forte quia peccaturum pręſciebat deus hominem ⁊ ſic futurum mortaleꝫ. quēcreauerat immortalem. ea primordialiter inſtituit: quibus ſe iam mortalis poſſet tueri. habens ſcilicet ex his alimentum. ⁊ indumentum: ⁊ laborisadiumentum. Poſtqͣꝫ autem conditori ſubiectus eſſe noluit: iure dominium perdidit. In teſtimoniū vero prime creationis legimus aues viris ſanctis ſeruiſſe ⁊ rictus beſtiaꝝ. ⁊ ſerpentū venenum ceſſiſſe.Ecce dędi. u. o. h. Bed̓. Patet ꝙ ante peccatū hominis terra nichilnoxiū protulit. non herbam venenatam: non arborem ſterilem. Omnis em̄herba ⁊ ligna data ſunt hominibus. ⁊ volatilibus. ⁊ animantibus terrę ineſcam. Vnde patet ꝙ tunc animalia animalium eſu nō viuebant: ſed cōcorditer herbis ⁊ fructibus veſcebantur.Et factum eſt ita. Augꝭ. Notandum ꝙ vbi datur poteſtas hominiherbas ⁊ fructus edendi. ſubinfertur: ⁊ factum eſt ita. in quo ſignificatur.quia hoc dicente deo. hęc ſibi in eſum conceſſa cognouit homo: non ꝙ ſtatim ederit. Si enim ad omnia ſupradicta referimus ꝙ ait ⁊ factum eſt ita.conſequens erit. vt dicamus eos iam multiplicatos ſexta die: qd̓ poſt multos factum eſt annos.Uiditqꝫ deus. c. q. f. ⁊cͣ. Augꝭ. Quęritur cū ſingillatiꝫ cętera bona dicantur: cur homo ad imaginem dei factus cum cęteris hoc dicatur? Sedforte pręſciebat deus eum peccaturum: nec in perfectione imaginis manſurum. Qui enim ſingillatim bonus eſt. magis cū omnibus: ſed nō conuertitur. Cautum eſt ergo vt diceretur qd̓ in pręſenti verum eſſet: ⁊ pręſcientiāfuturi ſignificaret. deus autem ſic om̄ia ordinauit: vt ſiqua ſingillatim fuerint delinquendo deformia. ſemper tamē cum eis vniuerſitas ſit formoſa¶ Et factum eſt. v. et. m. Miſtice. Iſi. Mane ſexti diei fit prędicatōcuangelij per chriſtum. Finito vero quinto. incipit ſextus: in quo veterishominis apparet ſenectus. Hac enim ętate vehemēter attritum eſt illud regnum: quando templum deiectum eſt ⁊ ſacrificia ceſſauerunt. ⁊ nūc gensilla quantū ad vires regni. quaſi vitam extremam trahit. In hac tamenętate tanqͣꝫ in veteris hominis ſenectute. naſcitur nouus homo: qui ſpiritualiter viuit. Sexto enim die dictum eſt. producat terra animā viuentem⁊cͣ. quia in quinto die dictum erat. Producant aquę. non animam viuāſed reptilia animarum viuarum. Quomodo enim corpora ſunt reptilia:ſic corporali circumciſioni ⁊ ſacrificijs tanqͣꝫ in mari gentium populus illeſeruiebat. Iſtam vero animam viuam dicit: quia vita iam incipit ęternadeſiderari. Serpentes vero ⁊ pecora quę terra producit: gentes ſignificāteuangelio ſtabiliter credituras. de quibus dicitur petro: M acta ⁊ māduca. ⁊ cum illa immunda diceret. audiuit: Quę deus mundauit: tu immun

da ne dixeris. Tunc fit homo ad imaginem ⁊ ſimilitudinem dei: ſic inſexta ętate naſcitur chriſtus. de quo dicitur: ⁊ homo eſt. ⁊ quis cognoſciteum? Et ſicut in illa die maſculus ⁊ fęmina. ſic in iſta ętate chriſtus ⁊ eccleſia. In illa die pręponitur homo pecoribus ⁊ ſerpentibus ⁊ volatilibus ceęli: ⁊ in hac ętate chriſtus regit animas ſibi obtemperantes. quę partim degentibus. partim de iudeis venerūt: vt ab eo domitę manſueſcerent. carnali ſcilicet concupiſcentię dediti: ſicut pecora. vel tenebroſa curioſitate obtenebrati: quaſi ſerpētes. vel ſuꝑbia elati: quaſi aues. In illa die paſcitur homo⁊ animalia quę cū ipſo ſunt. herbis ſeminalibus. lignis fructiferis. ⁊ viridibus herbis. In iſta quoqꝫ ętate homo ſpiritualiſquicunqꝫ bonus miniſter eſt chriſti. ⁊ euꝫpro poſſe imitatur: cūipſo populo ſpiritualiter paſcitur ſcripturę alimentis ⁊ diuinęlegis. partim ad concupiſcendam fęcunditatem rationum atqꝫſermonum: tanqͣꝫ herbis ſeminalibꝰ. partīad vtilitatem moruꝫ⁊ humanę conuerſationis: tanquā lignisfructiferis. partim ad⁊ t.eivigorem fidei. ſpei⁊ charitatis in vitamęternam tanquā herbis viridibꝰ .i. vigētibus. quę nullo ęſtu tribulationū areſcāt. Sꝫ ſpūalisſic paſcit̉: vt ml̓ta intelligat. Carnalis aūt .i. paruulꝰ in xp̄o tanqͣꝫ pecꝰ deivt credat. ⁊ ſi non intelligat. eoſdē tn̄ cibos omnes habent. Huius ętatisveſpera eſt de qua dominus ait: putas venien̄s filius hominis inueniet fidem ſuper terram? Poſt illam veſperam fiet mane: cuꝫ chriſtus veniet inclaritate: tunc requieſcent cum chriſto ab omnibus operibus ſuis. quibusdicit̉: eſtote ꝑfecti. ſicut ⁊ pater veſter cęleſtis ꝑfectꝰ eſt. Hi em̄ faciūt opera valde bona: poſt quę requieſcent in die ſeptimo. qui veſperā nō habet.Moraliter. Sexto die producit terra animam viuam .i. homo de ſtabilitate ſuę mentis. vbi habet fructꝰ ſpirituales .i. bonas cogitationes. oēsmotus animi ſui regit: vt ſit in illo anima viua .i. rationi ⁊ iuſticię ſeruiēsnon terrenitati ⁊ peccato. Ita fit homo ad imaginem ⁊ ſimilitudinem deimaſculus ⁊ fęmina .i. intellectus ⁊ actio. quorum cōpulatione ſpiritualis fętus terram impleat .i. carnem ſubijciat. ⁊ cętera quę iam in hominis perfectione dicta ſunt. In iſtis tanqͣꝫ diebus veſpera eſt ipſa perfectio ſingulorum operum. ⁊ mane inchoatio ſequentium.l C.II.¶ Igitur perfecti ſ. c. et. t. Alc. Nullomodo dici poteſt: quomodofecit deꝰ cęlū ⁊ terrā. Sed hęc expoſitio per ordinē dieꝝ indicat tanqͣꝫ hyſtoriā factaꝝ reꝝ. ſed maxime obſeruat p̨̄dicationem futuroꝝ. Si quē mouet ꝙ in ętatibꝰ ſęculi duę prime denis generationibus explicant̉. tres ſequentes ſingulę. xiiij. ſexta vero nullo numero generationū diffinit̉: facileeſt videre etiā in vnoquoqꝫ homine infantiā ⁊ puericiam quinqꝫ ſenſibuscorporis inhęrere. Quinarius aūt duplicatꝰ (qꝛ duplex eſt ſexus humanꝰUnde generationes tales fiunt) denariū facit. Ab adoleſcentia vero vbiratio pręualere incipit in homine. accedit quinqꝫ ſenſibus cognitio ⁊ actioquibus vita regitur ⁊ adminiſtrat̉. vt ſit ſeptenarius. qui duplicatus propter duplicē ſexū. xiiii. generationibꝰ eminet: quas habent tres ętates adoleſcētis .ſ. iuuenis ⁊ ſenioris. Senectus vero nullo annoꝝ termino finiturſed poſt illas quinqꝫ ętates quantū quiſqꝫ vixerit. ſenectuti deputat̉. Inhac quoqꝫ ętate ſęculi nō apparent generationes. vt etiā occultus ſit vltimus dies: quē dominus vtiliter latere monſtrauit.¶ Igitur perfecti. ⁊cͣ. All̓. Poſt illoꝝ quaſi ſex dieꝝ oꝑa valde bona. ſperet homo requiē perpetuam: ⁊ intelligat quid ſit requieuit deus dieſeptimo ab operibus ſuis. quia ⁊ ipſe in nobis hec bona operat̉: qui iubetvt operemur. ⁊ recte quieſcere dicitur: quia poſt hęc omnia opera requicꝫnobis pręſtabit. Quomodo pater familias domum ędificat cum ſeruientibus facere imperat. ⁊ poſt ab operibus requieſcere: cuꝫ perfecta fabrica iubet quieſcere.