Druckschrift 
Biblia latina : Mit der Glosse des Walafridus Strabo u.a. und Interlinearglosse des Anselmus Laudunensis
Einzelbild herunterladen
 

f ſ delectando vel ꝯſentiendo ſ facinus in corde ſꝑducit ad actū manifeſteꝯcupiſcētia cumʳ ꝯceperit: parit⁊ ſꝑ actum ⁊ in ꝯſuetudinem. praue vite perductum.peccatum. Peccatū cumᶠ ꝯſummatum fuerit: generat mortem.ſ ⁊ quia peccata nō ſunt a deo jͣ. Iexiſtimando ꝙ tēplamēta vicioꝝ a deo ꝓcedant I quibus nihil inutile ꝑſuaderē quaſi diceret a nobis diſſentire nō debetis.Nolite itaqꝫ errareᶠ fratres meiFmala n̄ a deo. potius bona Iquia prima gratia ⁊ eius augmentū a deo ē ſvt caſtitas. ⁊alie virtutes.dilectiſſimi. Omneʳ datum optiſ executio ipſarū virtutū. vel vita eterna queē perfecta.mum. ⁊ omneʸ donū ꝑfectum. deIquaſi radius ſolis a ſole.ſurſum ēſdeſcendens a patre luf ſin cuius nat̉a nulla mutabilitas. ſꝫ idētitaset non ſolū in natura. ſed etiam in diſtribut onedonorum: quia ſola dona lucis. et non tenebraserrorum immittit.minū. Apud quē nō eſt tranſmutatio. nec viciſſitudinis obumbraſꝑ aquā regentratōnis ī filios lucis ſprius filios tenebrarū Idoctrina euangelii.tio. volūtarieᶠ genuit nosᶠ verboſad hocveritatis: vt ſimus initiū aliquodI ſqd̓ a vobis habuiſtis ad vitia labi. a domīoſuꝑna gratia illuſtrari.creaturę eiusʳ. Scitis em̄ fratreſſet vt initiū creature ad qd̓ geniti eſtis in vobis ꝑſeueret.mei dilectiſſimi. Sit autē omnisIa doctoribus veritatis.homo velox ad audiendū. tarduſf Fne ante tēpus preſumat docere.autem ad loquendū. ⁊ tardus adF iracundus etſi apud homines. apud deū nōeſt iuſtus.ſquiairam. Ira em̄ iuſticiam dei nonIquia attenti debetis eſſe ad audiendū.operat̉. Propter qd̓ abijcientes

Fin exterioribus Faīe et corporis j.§ ſecūdum malos homines abundantes in diuitiis.omneꝫʸ īmundiciam ⁊ abundanFmalicia ꝓprie ad interioris hoīs prauitateꝫreſpicit contra iram Fcū magno honore ſet nō ſolo auditu ſuſcipite: ſed etiā oꝑe īplete. quia nō auditores legis iuſti ſūt. ſed factores.tia malicię. ī māſuetudineᶠ ſuſcipite inſitū verbuꝫ qd̓ poteſt ſaluaF elſi ī corꝑe tētationes. vel etiam mortem patimini Fopere.re ſanimas veſtras. Eſtote factoIſine oꝑibusres verbi ⁊ nō auditores tantumIſi ꝑ ſolum auditū ſaluādos vos putatisfallentes voſmetipſos. Quia ſiquis auditor ē verbi ⁊ nō factor.hic comꝑabitur viro conſiderantiſcorporali vbi ſola vmbra relucet.vultū natiuitatis ſuę in ſpeculo.Fquia nō rē. ſed ſolam vmbrā vidit. ſic et illequi habet verboꝝ vnbrā. nō corpus oꝑisConſiderauit em̄ ſe: ⁊ abijt. ⁊ ſtaſqui ſolo auditu putat ſe ſaluari: fallitur. ſedtim oblitus ē qualis fuerit. QuiFaudiendo verbum euangelii.autē ꝑſpexerit in lege ꝑfecte liberꝯtinuatione operis.tatis. ⁊ ꝑmanſerit non auditor obliuioſus factus. ſed factor operisnō in auditu .ſin futuro. et ſi hic miſer.hic beatus in facto ſuoˣ erit. Sinō ſolū ſitis factores verbi. ſed et linguam refrenate ſꝑ fidē quā habet et ꝑ opera fidei.quis autē putat ſe religioſum eſſe non refrenās linguam ſuā. ſedſnō intelligens ſe puniendū ꝓ peccato līgueſeduces cor ſuum. huiusʸ vanainutilis nō munda.ſin cordis intentione. Foperis executōeē religio. Religio munda ⁊ʳ īmaIqui nō fallit̓ in diſcernēdo ſicut homines. etqui filiis pie ꝯſulit et retribuit.culata apudᶠ deuꝫ ⁊ patrē hęc eſt

nec tn̄ omnino deſiſtit. ſed ſedet in occultis vt interficiat innocentē.Aug. Tribus modis tētatio agit̉. ſuggeſtione hoſtis. delectatione. veletiā ꝯſenſu nr̄ę fragilitatis. Ꝙ ſi ſuggeſtioni nō ꝯſentimus: tentatio nobisad victoriam ꝓuenit. Si ſuggeſtio illicit: delectando offendimus. ſed nondum mortē incurrimus. At ſi delectationē ꝯcepti facinoris in corde ſequit̉partus prauę actionis: iam nobis mortis reis victor hoſtis abſcedit.Diuerſa intentione tentat deus ⁊ diabolus. Diabolus tentat vt tentatum in triſticiā mittatin amaritudinem. inmurmurationeꝫ ꝯtradeum. ⁊ in deſperationem. Deus tentat vthomini ſuā infirmitatem agnoſcenti ⁊ cōfitenti in ſola ſpe diuīęmiſericordię conſtarefortitudinē oſtendat.Unde. Nam virtusin infirmitate cognoſcit̉ ſiue ꝑficitur. Et īpſalmo. Infirmata ētu vero ꝑfeciſti eam.In tentationibus triſticia repellit̉ gaudioIn ſucceſſibus auteꝫſuꝑbia timore deprimitur.Mortē generat.Sicut qui tētatus ſuperat. pręmia vitę: itaqui ꝯcupiſcentijs illectus ſuꝑatur: meritoruinaꝫ mortis īcurrit.Omne datū ⁊cͣ. Oſtenſo ꝙ vicia nōa deo nobis. ſed a nobis ſunt. ecōtra oſtendit. qͥa quidquid boni agimus. non a nobis. ſed a deo ē. vndepatrē luminū vocat.id ē. autorē omniumſpiritualiū donorum.Datum refert̉ ad naturā. donū ad gratiā⁊ datum ipſi homini.donum gratię ſolet aſcribi. Sed ⁊ bonumnaturę a deo eſt. Inbaptiſmo gratia datum optimū. Et ī datōne ſpirituſſancti donum ꝑfectum poteſt ītelligi.Non ē uiciſ. obLumen eius aliqͣ vmbra n̄ intercidit: vt aliqua mala īmittat. Sed ſemꝑ bona lucis dona. in nobis aliqn̄ ſunt donadei. quę ſuꝑuenientia obumbrāt peccata. qd̓ non in deo.Uoluntarie Omne bonū ē a deo. ⁊ non meritis veſtris ad hoc acceſſiſtis. ſed ſola gratia diuinę voluntatis.Ut ſimus initiū ⁊cͣ. Nec ꝑ hanc geniturā putemus nos eſſe qd̓ ipſeē. Sed quendā principatū in creaturis adoptione nobis conceſſit. Vndealius tranſlator. vt ſimus primitię creaturarum eius.Sit autem ⁊cͣ. Supra monuit ad tolerantiā tentationum: deinceps īſtruit moralibus pręceptis. Primo admonet aurē accōmodare docenti. ſero os aꝑire ad docendūquia ſtultū eſt. qd̓ nō didicit homo alijs p̨̄dicare. Qui ergo ſapientiā diligit: primo hanc a deo poſtulet. de hinc magiſtrū veritatis īquirat. ⁊ linguānon ſolū ab ocioſis ſermonibus coerceat: ſed etiā a veritate p̨̄dicanda quānuꝑ acceperat. vnde ſalomon. Tempus tacendi. tempus loquēdi. quia tutius veritas audit̉ qͣꝫ prędicatur.Tardus ad ira. Non temere ⁊ ſine cauſa iraſcat̉. vel ꝯtra ſubditos

peccantes. vel contra quoſlibet fratres. vel ꝯtra fęlicitatē malorū. quia maturitas ſapientię nō niſi trāquilla mente ꝑcipitur: Et qͥ iratus iudicat. etiāſi iuſticiā iudicat. tamen diuini examinis iuſticiā in qua ꝑturbatio nō cadit: non poteſt imitari.Propter quod. Monuit ad inquirendā doctrinā. ad quā ſuſcipiēdam: ⁊ vt in ea poſſint ꝓficere: hortat̉ ad mundiciā corporis ⁊ animę. Quinon declinat a malo: non poteſt bonum facere.Inſitū uerbum.Quod veſtris cordibus p̨̄dicando imponimus. vel verbū qd̓inſitum ⁊ ſeminatū ēin die redemptionisquando vos genuitdeus: nunc ꝑfectiꝰ ſuſcipite. ⁊ oꝑbꝰ īplete.qd̓ ī myſterio tenetisConſiderāti uul.nati. Allegꝭ. Quiꝓponit in animo ſuoꝯſiderare in ſcripturis qͣſi ī ſpeculo. vultum naͣ. qualiter homo ſit natus. qͣꝫ fragilis. vel quid futurꝰqͣꝫ breuis ęui in quantis miſerijs poſituſ. cōpunctioneꝫ magnā ⁊voluntatē pęnitendiꝯtraxit. ⁊ ſtatim aliqͣtentatione ſeductus:obliuiſcit̉ ꝯpūctōis. ⁊ad peccata redit. Cuius inconſtantię ꝯparatur: qui libēter verbum audit: ⁊ implerenegligit. ⁊ eſt ſimilitudo inter illuꝫ qui ſpōte ſua ſine doctore ſead ſcripturaſ ꝯplicuit⁊ illū qui ab alio ſcripturas audit: cū neuter impleuerit.Puer cū naſcit̉: vagit ꝑ quod indicaturdolor animę ꝙ inuita intrat ad miſerias carnis. quem dolorem poſtea obliuiſcitur: ꝯſueta illecebriscarnis.In lege perfe. li.Legem ꝑfectę libertatis: gratiā vocat euāgelij. quę ꝑfecte liberos facit a ſeruitute timoris. Qui legē tenenebant: in timore ſeruiebāt. Quiſquis eā tranſgrediebat̉: ſine miſeratōelapidabatur. hec lex neminē ad ꝑfectum ꝑduxit. quia ⁊ ſi cogebat timoreſeruire: non dabat gratiā vt ꝯpleretur amore. ⁊ a pęnis inferni nō poteratliberare. Sed charitas quę dat̉ in euangelio. mittit foras timorē: ⁊ ducitad vitam.Si quis putat ſe ⁊cͣ. Monuerat vt verbū dei nō ſolū audirent. ſedetiam implerent. Nunc vt vndiqꝫ munitos reddat addit. Nil valere hęcomīa: niſi etiā lingua refrenet̉ a detractionibus mēdacijs blaſfemijs. ſtultiloquijs. multiloquio. Quia corrūpunt bonos mores colloquia praua.Religio munda ⁊cͣ. Quia dixerat factorem operis beatum. nunc p̄facta maxime placeāt dicit. ſcilicet miſericordia ⁊ innocentia. Nam in eoꝙ pupillos ⁊ viduas viſitare iuſſit: cuncta quę erga ꝓximum agere debemus inſinuat. Ꝙ immaculatos a ſęculo iubet cuſtodire: Uniuerſa in quibus nos caſtos obſeruare decet oſtendit. In quibus ſunt ⁊ ea quę ſupraobſeruari monuit: Ut tardi ad loquendū: tardi ad iram.