Ad Epheſios

§ vbi ſtando perſeueraturꝭ ſvt deꝰ premiū Foccultum iudicium, quare illi dat illi nonlongitudo ⁊ᶠ ſublimitas ⁊ᶠ profunf. ſ poſſitis ex parte vt imitemini. que ſuperemifiet̉ ⁊ plene ſciri non poteſt. vel charitas ſcientieſupereminet alij charitati. quia quanto melius ītelligitur. tanto plus diligiturduꝫ. Scire etiam ſupereminentēf qua vos dilexit ⁊ que veſtram ſuperatſcientię ſcharitatem chriſti: vt imper has ſtientias ſ eundo fſ hic virtutumpoſt beatitudinispleamini in omnemᶠ plenitudineꝫ§ ego hoc vobis oro. ei autem ſit gloriaqui poteſt faceredei. Ei autem qui potens eſt om§ complere in nobisnia facere ſuperabundanter qͣꝫ peſ quia plus intelligimus qͣꝫ petamꝰtimus aut intelligimus ſcd̓m virſ poteſt hoc in vobis ſicut iam fecit in nobis apoſtolis. f F ei ipſi. id eſt. ſoli non homini quinihil ex ſetuteꝫ quę operatur in nobis:ᶠ ipſif § pro his que fecit in eccleſia ⁊ in chriſto.gloriaſin eccleſia ⁊ in chriſto ihef5 omnia ſecula continentisſu in omnes generationesᶠ ſęculiſęculorum amen.¶ C. IIII.

quia deus poteſt omnia facerevel vt ei ſit a vobis gloriaSſecro ita qꝫf5 cui conpatiendum eſt ſ propter dominuꝫvos fratres ego vinctus in domif ſ de bono in melius. vt conueniat mee predicationi ambulatio veſtrano: vt digne ambuletis vocatio§ ita .ſ. ſ interiori etne qua vocati eſtis. Cum omni huexteriori vt tractabiles ſitisſ admilitate ⁊ manſuetudine: cum pauerſorum j. Si a fratre oritur moleſtia. velalter alterius onera portatetientia ſupportantes inuicem in§ non ficte. vel pro terreno aliquo f Studioſicauti attentijͣ. vt ſacroſanctum quod vnuꝫcharitate. Solliciti ſeruareᶠ vnicorpus ſitis opere ſpirituſſancti. vel vnitatem eccleſiaſticam quam facit ſpirituſſanctus fſ degētes quia pax iſta eſt nutrimentum ſpiritualisvnitatis.tatem ſpiritus in vin culo pacis.¶ Sub miniſtratione ¶ Subueniendo proximof voluntate ſ quo viuit corpꝰUnum corpusᶠ ⁊ vnus ſpiritus:ſ eſſe debetis. ſicut ad idem vocati. f ad vnamrem ſperatam. que eſt effectus vocationisſic̄ vocati eſtisᶠ ī vna ſpe vocatōis

ſi bene operaris etiam vſqꝫ ad inimicos Et hilariter tribuis. habes latitudinem. Etſi in his vſqꝫ in finem perſeueras. habes longitudinem. Sed ſiomnia hęc non propter mercedem ſupernam facis. altitudinem non habeſ⁊ ita iam nec latitudo nec longitudo. Nam habere altitudinem eſt cogitare deum. amare deum. ⁊ gratis amare ipſum adiutorem. ipſum coronatorem. poſtremo ipſum pręmium deputare. non aliud ab ipſo qͣꝫ ipſum expectare. Si amas: gratis ama. ſi vere amas. ipſe ſit merces quem amas. Etquid profundū.Charitatis. Id ē. poſſitiſ intelligere occultūdei iudiciū. quare iſtidat. non illi. de profūdo enim iudiciorū deique ſcrutari ⁊ cōtēplari nequimus proceditomne quod poſſumusQuod poſſum videovnde poſſum non video. niſi quia noui eēa deo. Quare autemilli ⁊ non illi det. multum eſt a me abyſſuseſt ⁊ profunduꝫ. Nūcergo ipſa charitas inbonis operibus exercetur ad ſubueniendumalijs. ⁊ vſqꝫ ad inimicos porrigitur. ⁊ hęclatitudo eſt. Nunc lōganimitate adu̓ſa tolerat. ⁊ in eo qd̓ veraciter tenuit perſeuerat. ⁊hęc longitudo ē. Hocautem totum propteradipiſcendam patriāęternam facit. quę illipromittitur in excelſo⁊ hęc altitudo eſt. Exiſtit vero ex occulto illa charitas. ⁊ hęc eſtprofundum.¶ Quę ſit latitudo. Auguſtinus. In operibus charitatis quę extenditur vſqꝫ ad inimicos diligendos ſicut chriſtus. qui orauit pro inimicis.quod oſtenſum in cruce ſua fuit. quę in latum tenſa eſt a dextera in ſiniſtrāvbi manus fixę per quas opera ſignantur quę in hilaritate decet eſſe. Etquę longitudo. Charitatis. ꝙ ſcilicet vſqꝫ ad finem duret. vnde cumdilexiſſet ſuos in finem dilexit eos. Quod ſignatum eſt per longitudinemcrucis a ſurſum vſqꝫ deorſum. Et quę ſit ſublimitas. Id eſt. quo tendat charitas. ſcilicet. ad ęternam beatitudīem. quę notatur per partem crucis ſupra poſitam. Et quid ſit ꝓfundū. Charitatis. Quod totum portat vt pars crucis in terra fixa in abdito quę non videtur. id eſt. miſericordia dei quę occulto dei iudicio prouenit. per quam charitas in nobis eſt.lōga. lata ⁊ alta. Vel ꝓfundū charitatis ſunt eccleſiaſtica ſacramēta. quęſunt profunda ⁊ inueſtigabilia. ⁊ ſunt fundamentum charitatis ſine quibꝰnon valet.¶ Quę ſit latitudo. Quod ſit myſterium crucis. Auguſtinus. Scienduꝫqꝛ in his verbis figura ⁊ myſterium crucis oſtenditur. Qui enim quia voluit mortuus eſt. ⁊ quomodo voluit mortuus eſt. Non fruſtra ergo mortistale genus elegit. in quo latitudinis huius ⁊ lōgitudinis ⁊ altitudinis magiſter tibi exiſteret. qui dixerat: Tolle crucem tuam ⁊ ſequęre me. Tolliturcrux. cuꝫ ſpiritu facta carnis mortificantur. Quamdiū ergo euacuatur corpus peccati. qͣꝫdiu exterior homo corrumpitur. ⁊ interior renouatur de diein diem. tempus eſt crucis. In cuius ergo poteſtate erat mori vel non mori⁊ ſic vel non ſic mori. non fruſtra crucem elegit. vbi te huic mundo crucifigeret. Nam latitudo in cruce eſt tranſuerſum lignum vbi figuntur manusquod ad bona opera pertinet. quia ibi manus extenduntur. Longitudo ēab ea parte ligni. quę ab ipſo tranſuerſo ad terraꝫ tendit. ⁊ ab ipſo vſqꝫ adterram cōſpicua eſt. ibi corpus crucifigitur ⁊ quodammodo ſtat. quę ſtatioperſeuerantiam ſignificat. Altitudo autem in illo ligno eſt. quod ab eodētranſuerſo ſurſum caput ꝟſus eminet. per quod ſignatur ſupernorum expectatio. Profundum vero eſt in ea parte ligni quę non apparet quę fixaterrę occultatur. Unde totum illud ſurgit. Quod profunditatem ſignificat gratuitę gratię. in qͣ multoꝝ ingenia ꝯterūtur id veſtigare conātia.

¶ Ambro. Ut poſſitis comprehen. Quę ſit latitudo ⁊cͣ. Id eſt. ini menſum ⁊ ineſtimabilem cognoſcere deum omnia excedētem maieſtate virtutiſſuę. Cum auteꝫ hoc dicit ſignat ꝙ ſicut ī ſphera vbi hęc omnia ęqualia. i.quę ſit immenſitas dei. omnia excedens ⁊ implens. nō in eis clauſa ſed omnia intra ſe continens poſt immenſitatem patris. Uult etiam eos ſcire charitatem chriſti eſſe ſuper ſcientias hominum. ꝙ deus homo. ꝙ iuſtus ꝓ impijs moritur ⁊cͣ. Ut impleamini. qꝛ tunc nihil deeſt chriſtiano. cum patreꝫ⁊ filium ſic cognoſcit.Aliter non eſt integraprofeſſio deitatis.¶ Profundum.Voluntas dei. cuiuscauſę non inueſtigant̉Unde. o. alt̓. d. ſ. ⁊ .ſ.d. Altitudo cōe nomēeſt excelſo ⁊ profundoSed cū in excelſo d̓r.ſublimitatis eminētiaꝯmendatur. Cū aūt īꝓfundo. difficultas inueſtigatōis ⁊ cognitōnis¶ In omnem plenitudinem. Nō vtſint plenus deꝰ ſicut qͥdā errātes voluerūt.Sed vt perfecte ſintpleni deo.¶ Vel Potens ēoīa facere. Scd̓mvirtutem quę oꝑaturin qua ſunt q̨̄daꝫ q̨̄ nemo peteret vel intelligeret vt deus homo ꝓhoībꝰ moreretur. ⁊ huiuſmodi alia.¶ C.IIII.¶ Obſecro. Hactenus oſtendit gratięattribuenda. hinc demoribus monet. priusomnes cōiter. poſt per ſingulos ordines.¶ Sed in charitate. Augꝰ ad eudoxium. Ipſa eſt enim actio recti itineris. quę oculos ſemper habet ad deum. Talis actio nec frāgitur negotōnec turbulenta eſt. nec marcida. nec audax. nec fugax. nec pr. ceps. nec iacēs¶ In vinculo pacis. Id eſt. pacem ſeruantes. Hęc autem pax eſt. .ſbona noſtra inuicem diligamus. ſi peccata quę ſine damno tritici. aut cunſpe ſalutis corrigendorum eradicari non poſſunt vſqꝫ ad meſſem vltimamtoleramus.Unum corpus. Debetis ſeruare vnitatem. ita ꝙ ſitis vnum corpſubſeruiendo proximo. ⁊ vnus ſpiritus cum deo idem volendo. vel vnusſpiritus cum fratribus. cum quibus idem velle ⁊ idem nolle debetis vel itadebetis ſeruare vnitatem ſpiritus. quia vnum corpus debetis eſſe multorum adunatione membrorum. ⁊ poteſtis. quia vnus ſpiritus habitat invobis.¶ UUnum corpus. Aug. Propter ſocietatem quam ſpirituſſanctus facitnon ſine patre ⁊ filio. Eccleſia vtiqꝫ accepit hoc donum. vt in ſpirituſancto fiat remiſſio peccatoꝝ. quaꝫ remiſſiōeꝫ etſi trinitas faciat. proprie tamēad ſpiritumſanctum intelligitur pertinere. Ipſe eſt enim ſpiritus adoptionis filiorum. Ipſe eſt patris ⁊ filij amor. ⁊ connexio. ad ipſum ergo pertinetſocietas. qua efficimur vnum corpus vnici filij dei. Sicut enim vnum corpus hominis multis conſtat membris. ⁊ vegetat omnia membra vna anima faciens in oculo vt videat. in aure vt audiat. ⁊ ſic in cęteris. Ita ſpirituſſanctus membra corporis chriſti qd̓ eſt eccleſia continet ⁊ vegetat. Etſicut humani corporis membrum pręciſum formam quidem qua cognoſcitur retinet. ſed nequaqͣꝫ ſpūs ſequitur. quo pręter vnitatem viuat. Sic qucunqꝫ a prędictę pacis vnitate diuiſus eſt. ſacramentum quidem tanqͣꝫ fomam retinet. ſed ſpiritu pręter vnitatem non viuit. Fruſtra ergo foris deforma gloriatur: niſi intus ſpiritu vegetetur. Hi in quos primum venit linguis omnium ſunt locuti. quia per linguas conſociatio fit humani generis⁊ ſic in omnibus gentibus futura membrorum chriſti ſocietas figuratur.Ille habet ſpiritum. qui in vnitate eccleſię conſiſtit. qui loquitur linguisomnium.