Ad Epheſios

Ad EpheſiosCIII

f¶ Qui interpretantur ſcripturas Fnouis.ſāctis apoſtolis eius ⁊ʸ prophetisſ per ſpirituꝫ ſ hoc ē miſteriū ſcꝫ ſī futuro.in ſpiritu: eſſe gentes cohęredes§ modo in eccleſia cuꝫ iudeis f § quia ad eos vtad iudeos⁊ concorporales. ⁊ʳ cōparticipes§ facte abrae de hereditate. ⁊ concorporatione.T hoc totum per incarnationē chriſti. ⁊ per meam predicationem. non enim prodeſt incarnationiſi prediceturpromiſſionis eiusʸ in chriſto iheſ euangeliiſu per ęuangelium cuius factꝰ ſumf Scd̓m gratuitum donum eius. jͣ. ſ non meismeritis ꝙ perſecutor ſit apoſtolus. hoc enimeſt vt quodlibet miraculum.miniſterꝭ ſcd̓m donumʳ gratię deiquę data eſt mihi ſcd̓m operatioinquamneꝫ virtutis eius. Mihi enim omjͣ. § non poteſtate. ſed pro prioribus humilior.nium ſanctorumˣ minimo data eſt§ tam magna inter gentesgratia hęc in gentibus ęuangelizaf Que prorſus intelligi non poſſuntvel īeſtimabiles multa donare inueſtigabilesʳ diuitias chriſtiper predicationem ⁊ miracula ſde hac re queqͣꝫ mirabilis. ex quāta dilectōe ſſ he ſunt diuitieinueſtigabiles. adimpletio arcane redēptōnis⁊ illuminare omneſ. quęꝭʸ ſit diſpef F celati ab omnium ſeculorum creaturis ⁊ exiſtentis in ſola noticia dei qui fecit.j. F nō in ſcl̓isſatio ſacramentiʸ abſcōditi a ſęcufſ ſic abſconditi a ſeculis. vt tamen innoteſcat.lis in deo qui omnia creauit: vt īdiuerſis ordinibus angelorumnoteſcat principatibus ⁊ poteſtaque ſunt in celo vbi ⁊ nos erimus ſ q̄dona dei recipit.tibus in cęleſtibusʳ per eccleſiamde reparatōne hominummultiformis ſapientia dei ſcd̓m p̄5 Conplenfinitionem ſęculorum. quam fecit

dam. vel fecit. id eſt. cōpleuitin chriſto iheſu domino noſtro.quia per chriſtum impleuit deus pater ſ xp̄of contra tribulatiōes. vel future hereditatis certitudinem.In quo habemusᶠ fiduciam ⁊ acin re ipſa ad patreꝫˣ ſ merito ꝯfidētie habiteceſſum: ſin confidentia per fidem¶ Id eſt. quia habetis acceſſum ⁊ alia bona queſupra dicta ſunt§ a fide ⁊eius. Propter quod peto ne debono opere I propter tribulationes meas.que ſunt.ficiatis in tribulationibus meis§probandis. jͣ. ¶ Si ſtatis in eis ⁊ non deficiatispro vobis: quę eſt gloria veſtra.Et ſne ſcꝫ deficiatis a fide hūilio. jͣ. § ſenſuꝫmentis. vel exteriora corꝑis genuaHuiꝰ rei gratia flector genua meavt merito eius obtineamusad patrēᶠ domini noſtri iheſu chri¶ Ex cuius diſpenſatione ſunt nobis patres.⁊ in celis angeli nobis prouidentes. in terra p̄lati§ deo patreſti. Ex quo omnis paternitas in cęad pafreꝫ flectogenua mea.lis ⁊ in terra nominatur: vt det voIcopiam f § maieſtatis ſue ſ cōbis ſcd̓m diuitias glorię ſuę virſtantiam qua ſitis roborati in interiore hominequi ab hoſtibus non poteſt attingi. ⁊ hoc per ſpiritum ſanctum ¶ Inde erit non deficeretutem corroborari per ſpūm eiusſ et prius detin interiori homine habitare perſunt enim aliquando fortes heretici in quibuschriſtus non habitat § vnde ſecuri de auxiliofideꝫ chriſtū in cordibus veſtrisI ordo vt in charitatef ſa ſimilitud̓. arborum.§a ſimilitudine domus. quia in eis ſpirituſſāctus habitatin charitateʳ radicati ⁊ˣ fundati.ſ perfecte intelligereſ ſicutvt poſſitisᶠ compręhendere cū omoēs ſanctiᶠ ſ quanta eſſe debetj. ſcharitatis.nibus ſanctis: ſ quę ſit latitudo ⁊

¶ Et prophetis. Prophetę quidem priores p̨̄ſcierūt olim hoc de genribus ꝙ vocandę eēnt ⁊ futurę participes doni dei. ſed hoc latuit ꝙ ſine lege ſalus eis per fidem .ſ. chriſti.Per euā. fac. ſum mi. Ambro. Per prędicatōnem ſuam cognitūAponum dei. quod deus dat gentibus iuxta operationem virtutis ſuę. qͣſuſcitauit chriſtum. in quo omnes ſalui ſine opere legis.¶ Miniſter. Non enī eſt meum. ⁊ ita nullę i gratię reddendę ſꝫ deo.¶ Inueſtigabiles. Per ſuam naturam. ſed per gratiam ⁊reuelatōnem ſancti ſpiritꝰ inueſtigabiles ſūtfidelibus.¶ Abſconditi indno. Augꝰ. In mundo abſcōditę ſūt cauſę rationales omniumrerum quę naturaliterfiunt ſicut leui abſconditus fuit in lumbis abraę quando decimatus eſt. In deo cauſęeoꝝ. quę per gratiamfiunt. ſiue eoꝝ. q̨̄ ad hͦſignificanda mirabilit̓non naturaliter fiunt.quę miniſtrātibus angeliſ fc̄a ſūt Un̄ ſic dicit. abſconditi in deo.vt innoteſceret principibus. Non indigetdeus nuncijs vt inferiora hęc ab eis diſcat qͥſtabiliter nouit omniaHabet autē nunciospropter noſ ⁊ propteipſos. quia eis bonumeſt deo aſſiſtere. vt cūde inferioribus conſulant. ⁊ iuſſis eius obediant. Non latuit eoſmyſteriuꝫ regni cęloꝝquod oportuno tēpore reuelatum eſt pro ſalute noſtra quo liberati eis coniungimur. Illis ergo innotuit a ſęculis. quia omnis creatura non ante ſęcula.ſed a ſęculis. cum quibus cępit filius anteſcl̓a. Un̄ in perſona ſapientię an̄ ſęcula fūdauit me.¶ In deo. Habetenim deus in ſeipſo abſconditas quorundam factorum cauſas. quas rebꝰconditis non inſeruit. eaſqꝫ implet. non illo opere prouidētię. quo naturasſubſtituit vt ſint. Sed eo quo illas adminiſtrat vt voluerit. quas vt voluit condidit. Ibi eſt ⁊ gratia per quam ſalui fiunt peccatores. Non enimper naturam vicio deprauatam. ſꝫ per dei gratiam homo reſtauratur.¶ Ut innoteſcat. Datum eſt mihi ęuāgelizare ⁊ illuminare. Videtequantum eſt hoc. quia per hoc accreuit aliquid angelis qui multa ſecreta īhis didicerunt.¶ Principatibus et po. Dicit beatus hieronimus dignitates memoratas myſterium ad purum non intellexiſſe donec completa eſt paſſiochriſti. ⁊ apoſtolorum prędicatio per genteſ dilatata. Vnde in eſaia angeli admirantes dixerunt. Quis eſt iſte qui venit de edom. Et in pſalmo.Quis eſt iſte rex glorię.¶ In cęleſtibꝰ. Quia ibi primitus eccleſia fuit. quo poſt reſurrectionē⁊ lſta eccleſia congreganda eſt vt ſimus ęquales angelis dei.¶ Multiformis. In gręco multipharia. non ſolum varia. ſed multavarietate diſtincta. Quia immenſus eſt chriſtus. ſed concipitur. vagit inſans in pręſepio. ſed ab angelis laudatur in cęlo. Herodes perſequitur. ſed

magi adorant. Ignorant phariſęi. ſed ſtelſa demonſtrat. baptizatur a ſeruo. ſed vox tonantis patris auditur. Timet pati. ſed ſponte ad paſſionemvenit. Vult tranſferri calicem. ſed petrum qui calicem timebat accuſat.Scd̓m pręfinitōeꝫ ⁊cͣ. Quę enim in ſui natura ſimplex eſt. ſcd̓umea quę aguntur in ſęculo. quę deus pręfiniuit .i. pręordinauit eſt multiformis cum variatur multiformiter. Et ne videātur ſibi contradicere in prędictis ſententijs ſacrę paginę doctores. ita poteſt determinari qd̓ dictum eſtvt illis qui maioris dignitatis ſūt. ⁊ per quorum miniſterium illanunciata ſunt cognitafuerunt ex parte vtputa familiaribus ⁊ nuncijs illiſ. Sic qui minoris dignitatis ſunt incognita eſſent.Huius rei gratia. Vos peto. ⁊ deoſupplico vt gr̄a cooperetur vobis. Et hoc ēqd̓ addit. Huiꝰ r. g.In quo on̄dit eos hreproprię voluntatis arbitrium. Sed ne illudſufficere putent additFlecto ge. me.¶ Ad patrem. Tātum in gręco habeturꝘ aūt in latinis codicibus additum eſt domini noſtri iheſu chriſti. bene conuenit ꝙorabat. vt merito eiusobtineamus cui propͥe⁊ naturaliter eſt paternobis aūt adoptiue¶ Paternitas nominatur. Etſi nonvere eſt. vt deus qui ēpater omnium creatione. ⁊ fidelium recreatōne quos adoptauit infilios. Uel nominat̉.id eſt. nominabilis eſtAb illo enim qui ē pater omnium ⁊ angeli īcęlo. ⁊ hoīes in terraacceperunt vt pr̄es alios vocarent. Et notaꝙ chriſtus dei vnigēttus per naturā adoptōnis beneficio patrēſe eē ſignificat dicens.Fili dimittuntur tibipeccata tua. Similit̓⁊ ſpirituſſanctus. per quem iuſti adoptantur in filios. Homo aūt d̓r patervel natura. vel autoritate exempli. vel rōne beneficijPer fidem chriſtū in cord. Augꝰ. Fides tua de chriſto. chriſtuseſt in corde tuo.¶ In charitate radi. Oro etiaꝫ vt radicati .i. firmiter plantati. a ſimilitu. arbo. quę quanto plus terrę figitur. tanto plus creſcit. ⁊ vberius fructus reddit.¶ Cum oībus ſanctis. Augꝭ. Hęc eſt cōmunio cęleſtis rei. p. hi nonſua quęrunt. ſed quę chriſti ſunt .i. cōmoda priuata non ſectantur. ſꝫ in communione vbi ſalus omnium ē ꝯſulunt.¶ Uel. Quę ſit latitudo. Charitatis. quę vſqꝫ ad inimicos extendidebet. ⁊ cum hilaritate bene operari. quia qui triſtis dat: perdit quod datOpus ergo eſt latitudine charitatis ne pereat quidquid boni facis. Sedquia abundante iniquitate refrigeſcit charitas multorum. opus eſt longitudine. Vnde ſubdit. Et quę longitudo. Charitatis. Hęc eſt perſeuerandi longanimitas. vbi quodammodo perſeueratur. Vnde. Qui perſeuerauerit vſqꝫ in finem. hic ſaluus erit. Et quę ſublimitas. Charitatis. Hęc eſt ꝙ ſurſum cor dirigatur. vt deus in pręmium expectetur. Nam

a 4