CAd EpheſiosIII

.j. ¶ Id eſt. quia hec bona a d̓o habetis memoresē. vt magis grati ¶ Id eſt. qꝛ hoc habetiſ ſ vt ſciatis omnia eſſe a gratia deiambulemus. Propter quod meante conuerſionem. jͣ. § quales geniti. veteres peccatores degentes.mores eſtote. ꝙ aliqn̄ vos genI in carnalibus.tes eratis in carne. qui dicebamiimmundiciaſ ⁊ non vere ēni pręputiuꝫ. ab ea quę dicitur cirſ non in ſpū ſ non a deo ſ Etmemores eſtote ꝙ vos qui nunc tales.cunciſio in carne manufacta: quiF malo. f ſ promiſſione chriſti que fiebat iudeiseratis in illo tempore ſinechriſtofI quibus non contebantur iudeialienati aſ conuerſatione iſrahel.Etſi legeꝫ ⁊ prophetas recepiſtis Feratis ſ aduenticii¶ Id eſt. legis moyſi ⁊ prophetarumſ facte fi⁊ hoſpitesʸ teſtamentoruꝫ promiſliis abrae vt de eterna hereditate d̓i noticiaſionis ſpem non habentes: ⁊ ſineF eratis ſ tam malo in tꝑe gratiedeo in hoc mundo. Nunc autemſ perin chriſto iheſu vos qui aliquanf §. a deo ⁊ ab iſrahel non loco. ſed merito. jͣ. §uis eratis longe. tamenᵗ ſ deo ⁊ non carnalibꝰſed ſpiritualibus iudeisdo eratis longe: facti eſtisʸ ꝓpef¶ Id eſt. per chriſtum. ſed non quoquo modo.ſed in ſanguine chriſti. ¶ Inter nos iudeos ſcꝫin ſanguīeᶠ chriſti. Ipſe em̄ ē pax⁊ gentes ⁊ deuꝫ.f ſ vtrunqꝫ populum j. ſ in fide ⁊ moribꝰ 55 qꝛper hoc vniuitnoſtra qui fecitʳ vtraqꝫʳ vnum: et§ obſtaculum quod erat inter hos duos populoſf § quia n̄ on ſtabilis nec alicuius roboris. j. ¶ Et per hoc.medium parieteꝫ macerię ſoluēsaſſumpta vel immolata. jͣ. ſ expouit parietemquantum ad partem iudeoruminimiciciasᶠ in carne ſua. legemquantum ad ea que mandabat. id eſt carnalesobſeruantias non quantum ad veritatem quampreſignabat ſ ſ preceptis euangelii. que ex ratione ſuntmandatorumᶠ decretis euacuansprius diuiſos per legem coniungat in fide eiuſſ vel pſumvt duos condat in ſemetipſo. in¶ Ambro. ſe ſolo. aliunde non eſt nouitas§ vel um ſvelū ſ vel nē ſdeſtructis inimiciciisvno nouo homine faciens pacemſ poſitosF eccleſievt reconciliet ambos in vno corf 5 per hoc conciliat deo qꝛ pro peccato ſe obtulit ⁊ per euangelium illuminauit.poreʸ deo: per crucem interficienſſI per aſſumptam humanitatem apparensinimiciciaꝫ in ſemetipſo. Et venifſ Etſi non in ſua perſona. ſed in apoſtolis.j. ſ ad deum fieri per ſegentibusens ſęuangelizauit pacem vobiſf ſ a deo ſ Quia idolatre ⁊ ſine lege. 5 Et ideomagis gratr ſ iudeis qui vnum deum colebanquiſlonge fuiſtis. ⁊ pacem his qͥf ꝙ paceꝫ fecit. effectus indicat. quia ambo habemus facultatem accedendi.prope. ſquoniam per ipſum habe

5 ⁊ hoc fſ pereundem ſpiritum qui per chriſtum omnibus damus acceſſum ambo in vno ſpirif 5 Et quia gentes habent acceſſuꝫ. ergo iam a tēpore fidei.tu ad patreꝫ. Ergo iam non eſtisindigniores I extranei a deo F contrahoſpites.hoſpites ⁊ aduenę: ſed eſtis ciuesſ contra aduenasˣ ſ innixide bono in melius prouecti.ſanctorum. ⁊ domeſtici deiᶠ ſuperj. ſ chriſtum vel doctrinam. id eſt ſuper vetus ⁊nouum teſtamentum. quia quod apoſtoli predicauerunt prophete pred. xerunt. vnde. fundamentaęius in montibus ſanctis.ędificati ſuper ˣ fundamentum a§ exiſtentepoſtolorum ⁊ prophetarum ipſoquia conſūmatꝭ Quia duos coniungit. ſ qꝛfirmus ſuſtinetſummoʳ angulariˣ lapide chriſtoſ per quem tā de gentibꝰ qͣꝫ iudeiſiheſu: in quo omnis ędificatio cōI in fide. per augmentum vſqꝫquo ſit templum deij. § remotione viciorumſtructa creſcit in templumꝭ ſanctū§ operatione dominif ſ epheſii. vt alii. j. F ad ſimilitudinem aliorum edificaminiin domino. In quo ⁊ʸ vos coędivt ſitis habitaculumſ vel habitaculum.ficamini in tabernaculum dei inoperante.ſpiritu ſancto.¶ C.III.Uius rei gra¶ Qui tentus ſum modo rometia ego paulus vinctus§ pro chriſto iheſujͣ. Quia gentibus predicautverbum ſalutis.iheſu chriſti pro vobis gentibus¶ Pro vobis dico. ſi ſcitis me eſſe apoſtolum veſtrum. quod nemo ignorat. ⁊ cum pro apoſtolatuvinctus: tunc maxime pro vobisſi tamen audiſtis diſpenſationemgratię dei quę data eſt mihi in voIIdata eſt mihi diſpenſatio in vos. quia michiintimatum eſt diuinum occultum Id eſt. nōobſcure. ſed aperte.bis: quoniam ſcd̓m reuelationeꝫa deoI occultum deinotum factum eſt mihi ſacramenI ipſe pax noſtraj.§ in breuitate.tum ſicut ſupra ſcripſi in ī breuiEtſi breuiter tamen aperte Fattēti.prout poteſtis legentes intelligeQuid ſcilicet. jͣ. Fhabitam. j. in hoc occulto agnoſcendore prudentiam meam in miniſtej. § miſterium ſ ꝙ gentes ſaluande per chriſtumpreteritis .ſ. quibuſlibetrio chriſti quod alijs generationiI ita plene ſicut nuncbus non eſt agnitum filijs homi5 qͣꝫ plene §cum impleri videtur.num. ſicutiᶠ nunc reuelatum eſt

ergo dei in bono ē. eiꝰqꝫ effectus bonꝰ ē. Ille itaqꝫ oꝑatur hoīembonū ⁊ cuſtodit. qͥ īcōmutabilit̓ bonꝰ ē. ſꝑ qͣꝫab illo fieri ⁊ ꝑfici debęmus ei inhęrētesPropter qd̓.Ut ſciatis omīa eē agratia dei. Cōtuleratiudeos ⁊ gētes. ꝙ vtriqꝫ ſub peccato. nuncoſtendit gentes fuiſſe īdignioreſ ⁊ improperia iudęorum perpeſſasvt modo ęquales iudeis: magis ſint obnoxij gratię dei.¶ Aliqn̄ vos gentes. In quibuſdā codicibus reperitur ſcriptum eē qui: ibi vosegētes eratis ⁊ ſcd̓m hͦſuſpenſiue legitur vſqꝫ ibi. nunc autem inchriſto ⁊cͣ. eodeꝫ tamēmanente ſenſu.¶Hoſpites. Hoſpes. quaſi hoſtij pes.eo ꝙ cum ſuſcipiebatur in domum. ponebat dominus domus⁊ qui ſuſcipiebatur pedem ſuper hoſtium. ⁊datis dextris iurabatꝙ pacificus eēt ingreſſus¶ Qui fecit vtraqꝫ vnum. Ipſe enīeſt lapis angularis inquo duo populi. tanquam parietes de diuerſo angulo venientes ſibimet qͣi in pacisoſculo copulanturPariętē. Id eſtobſtaculum hinc ex lege. inde ex idolatria.Ambroſius. Maceriaeſt congeries lapidumſine cemento. vt fit circa ortos. Paries ergo macerię. qui faciledeſtrueretur venientegratia. quę ⁊ legem amouit. ⁊ corda gentiūab ydolatria conuertit. Medius vero eratvt neuter populus alteri concordaret. Stāte autem hoc pariete:erant inimicicię ira etinuidia inter eos quęabolita ſunt d̓ſtructopariete.¶ Faciens pacem ⁊cͣ. Facit paceminter ipſos. vt ambosconciliet deo patri.¶ In ſe. Non aliter qͣꝫ per crucem. id eſt. mortem interfecit inimicici anquę inter deum ⁊ homines. id eſt. peccata dimiſit. Omnibus enim profecmors ſaluatoris.¶ Conge fuiſtis. Auguſtinus. Si affectu amas deum prope es. S

odiſti longe es.Non eſtis hoſpites. Id eſt. indigniores in fide. ſicutolim recepti in lege.Et aduenę. Id eſtextranei a deo. Sedͥciues. Id eſt. eiuſdēiuris ⁊ dignitatis ī domo dei. Sanctorum. Non carnalisiſrael. Et domeſtici. Id eſt. familiares.Dei. Quibus arcana reuelat.¶ Ciues et domeſtici. Auguſtinꝰ Duas ciuitates faciuntduo amores. hieruſalē facit amor dei. Babiloniam amor ſęculiInterroget ſe quiſqꝫquid amet. ⁊ inuenietvnde ſit ciuis.In ipſo. Augꝰ.Ne apoſtoli vel prophetę in quibus fundata eſt ciuitas ſe tenerent in ſe. in chriſto totum innititur primofundamento. quod fūdamentum in ſummoeſt. non in imo. vt incorporali fabrica.¶ Creſcit. Nemotam perfectus qui nōpoſſit creſcere.¶ C. III.¶ Huius rei gratia. Oſtēſo ꝙ per chriſtum facta eſt pax ⁊ reconciliatio. hic ponitper quę ipſi coędificati. quia deus reuelauitſalutem ad gentes pertinere ⁊ miſit eis prędicare. ⁊ facit pati proeis. vt magis ſint deograti. ab vltimo autēincipit dicens.¶ Huius rei gratia.Id eſt. pro hac re grata mihi. vt vos coędificemini. vl̓ pro gratiadei implenda in hacre¶ Si tamen audiſtis. Id eſt. intellexiſtis gratiam. id eſt. apoſtolatum diſpenſatuꝫ a deo. qui ſcit quare me ad hoc officiumelegit. vel apoſtolatuꝫper quem diuerſis diuerſa penſamus. Ambroſiꝰ. Per hoc vulteos ſcire. quia dei iudicio a chriſto miſſus eſt prędicare gentibus myſteriūgratię dei.Sicut ſupra ſcripſi in breui. Scꝫ ipſe pax noſtra. Ibi nanqꝫmyſteriorum ſibi reuelatoꝝ ſummam pro modico ſermone perſtrinxit. Nōtā totū qḋ nouerat ꝓferens. qͣꝫ oſtendens ex modico.