Ad EpheſiosCII

¶ Id eſt. quiarſ ꝙ adeo altꝰ eſt j. F in quo omnes ſenſus eccleſie ſpirituales ſcꝫ dona gratie.⁊ʸ ipſum deditˣ caput ſuper omnēque in celo ⁊ in terra duꝫ confitetur hunc eſſeper quem facti ſunt F vnita ei natura ⁊ grāeccleſiam quę eſt corpus ipſius. ⁊F implens eum vt habeat omnia membra fqꝛab ipſo ſunt.plenitudo eius qui omnia in omnibus adimpletur.C C. II.T uos conui§ olim ante fideꝫ ſ nec ſcientesmala veſtra f § dimittendo queuificauit cum eſſetis mortui deliiubenturᶠ Fagendo prohibitactis ⁊ᶠ peccatis veſtris. in quibus¶ Scilicetⁱ ante fidem f de alio ad aliud declinantes. conuerſationem que vos allicitaliquādoʳ ambulaſtis ſcd̓m ſęcūſ et f ¶ Id eſt. qui habꝫptātē in hoc aere caligīoſo nunc cū hominibus īmundo. ⁊ quia ita vicini nobis ſūt ſpiritus inuiſibiles. magis ſunt timendi.lum mundi huius. ſcd̓mᶠ principēpoteſtatis aeris huius ſpiritus.ſ prīceps. ſadhuc. iō erepti ſint grati ereptori.quantum deus ſinitᶠ ſqui diffidūtqui nunc operatur in filiosʸ diffide eternis. vel de quibus. id eſt. quoruꝫ ſalute diffidimuspeccatisf 5 iudei ⁊ gentesdentię. In quibus ⁊ʳ nos omnesI agentes vitam noſtramfF agentes.aliquando cōuerſati ſumus in de§ concupiſcentiis que ex carne f Euiāactuſiderijs carnis noſtręᶠ faciētes vo5 ea in quibus caro delectatur f ¶ Id eſt. ea inquibus caro non delectatur ſed anima cogitat. vtheretice prauitates ¶ Et voluntateꝫſ vel mentiuꝫluntatem carnis ⁊ʳ cogitationum§ nos iudeif ¶ Id eſt. per patres jͣ. §debitoresper originale peccatum Feterne pene.⁊ eramusᶠ natura filijʳ irę. ſicut ⁊

.§ gentilesʳ Quāuis eſſetis mortui. deus coruiuificauit ſ nō alius. j § Quia ⁊ actualia ⁊ originalia dimittitcęteri. Deus autemʳ qui diues ēnon propter meritum noſtrumin mīa propter nimiam charitaf I iudeos vel gentesſ vel vostem ſuam qua dilexitᶠ nos: ⁊ cumNon modo poſtquam iuſti. ſed et cum.ſ vel eſſemuseramus mortui peccatis. conuiui§ ad ſiml̓. chriſti. ⁊ hoc per gratiam chriſti.ficauit nos in chriſto cuius gratiaf ſ ſicut nos iudei j§ cum chriſto I tanquamperfectum enunciat quod futurum eſt ſiam ſpe.eſtisʸ ſaluati: ʳ ⁊ꝭˣ conreſuſcitauit ⁊ſ vt iudicesˣ ſ per hoc ꝙ eſtis in chriſto ſ in fiʳde chriſticonſedere fecit in cęleſtibusʳ ī chriI 5 ita hic in ſpe fecit vt in re compleret in die iudicii. vel ideo vt poſteriſ noſtrisſto iheſu: ſ vt oſtenderet in ſęculisf ſ dona gratie abundantisſuperuenientibus ſabundantes diquod oculus non vidit. nec auris audiuit. vttantum detur quantum mens inueſtigare non poteſt ſdatas ſ non meritis ſ eius f § plusqͣꝫ digni. vel ſuper intellectus noſtroſ quod plenecapere nequimus ſexiſtentes.uitias gr̄ę ſuę īſ bonitateʸ ſuperf in bonitate ſ preeuute. id eſt. gratuita dei voluntatenos in chriſto iheſu.Gratia enīf 5 quia cooperatur fides bone dei voluntati velgratieId eſt. fides.eſtis ſaluati per fidem: ⁊ hoc non¶ Id eſt. vi nature vr̄e f Pure non partim ex operibus tuis.ex vobis. Dei enimʳ donum eſt. nōſ nemo5 extollatur d̓operibus.ex operibus: vt ne quisˣ glorieturIpſius enim ſumuſ factura creatiper chriſtumin chriſto iheſu ī operibus bonis:ſ antequam ad ea ſurgere poſſetis. f F non vtcon fiſi gratie dei ocioſi ſimus.quę pręparauit deus. vt in illis

pumanitate. quę per pedes ſignificatur. qꝛ ſicut pes ē inferior ꝑs corporisita in chriſto inferior natura ē hūanitas etiā quā angeli adorant.¶ Et ipſum. Poſtqͣꝫ ꝯmemorauit dignitatē chriſti. ad nos redit oſtenpena eius dignitatem. ad nos pertinere. Quaſi ita exaltauit deus chriſtuꝫEt hec exaltatio eius ad nos pertinet. quia ipſe talis eſt caput ⁊ noscorpus vt ei participemus¶ Caput. Augꝰ.Scd̓m deitatē qꝛ oēsab ipſo facti. Etiā ẜmhumanitatē qͣ ei cōiūgitur eccleſia natura ⁊gratia. Nā de plēitudine eiꝰ oēs accepimꝰ.Plenitudo eius. Ambro. Qꝛ adiplet ꝑ eos. tn̄ ens oīain oībus h̓ ⁊ in futuro.¶ Idē. Cū ingreſſi adcōfeſſioneꝫ flectūt genu chriſto. adīpletur:qꝛ recedētes videntureuacuare eum.¶ Oīa ē in oībusqꝛ mēbra nihil ei cōferunt. ſꝫ ipſe oīa mēbriſqꝛ eiꝰ ꝟtute ſunt quodſunt.¶ Et vos cū eſſetis mortui. Cōmemorat pͥora vt in hoīshumiliētur. ⁊ certū ſit.ꝙ ſi inimicis hͨ dataſūt. magis amicis dabuntur. q̨̄ apl̓s optatqͣi dicat. Caput ē oīseccleſię ⁊ vr̄m. qꝛ voscōuiuificauit. cū i. quāuis eētis mortui. l̓ nosqͥ credidimꝰ habemusſpē hęreditatis. ⁊ vosſcꝫ credidiſtis. Deusaūt conuiuificauit veliheſum ſuſcitauit ⁊cͣ.Principē. Scꝫid ē. beelzebub. qui eſtprīceps malignoꝝ ſpirituum. vel intrāſitiueprincipē ſpiritumPrīcipē erroris dicit ſpm̄ aeris in qͦ dn̄atur.¶ Aeris huius.Laliginoſus aer infernus eſt demonuꝫ.2¶ Spūs. Id eſt. ſpirituum ponitur eī gtūs ſingularis ꝓ plurali.¶ In filios diffidentię. Quid? niſi oꝑa ſua mala ⁊ in primis maxime qꝛ ipſam diffidentiā ⁊ infidelitatē quā ſint inimici fidei ꝑ quam ſcit eospoſſe mundari. Augꝭ. Iniquam ergo obſtinatōem. cū deꝰ plerūqꝫ facere d̓rnō inſtigādo ⁊ inſpirādo ſꝫ deſerēdo facit. vt illi .i. ſpūs maligni oꝑentur īfilijs diffidentię. quod deus iuſte permittit.¶ Et eramꝰ natura. Ac ſi dicat. Cum hęc prędicta fuerunt in nobisnon deſperet gentilis quin par iudeis fiat.¶ Filii irę. Augꝭ. Cum ira dei naſcuntur mortales. quia peccante adaꝫvicium pro natura inoleuit. Tenebatur enim iuſta dānatione genus hūauum. ⁊ erant omnes natura filij irę. De qua ira dicit dominus. Qui nō credit in filium non habet vitam. ſꝫ ira dei manet ſuper eum. Non ait venit. ſꝫmanet. Cū hac quippe ira omnis homo naſcitur. Ipſa eſt illa ira cum quaomnes nati ſumꝰ cui naſcēdo hęſimꝰ. Ira de propagine iniquitatis de maſſa peccati. Augꝭ. in li. retract. Natura hoīs vere ac ꝓprie d̓r. qual̓ ſine vicioab initio primū condita eſt. Trāſlato aūt verbo vtimur. vt naturā dicametia qͣlis naſcit̉ hō. Scd̓m quā locutōeꝫ d̓r hic. Erāꝰ natura filij irę. Augꝭ

in encherid̓. In hac ira cum eſſent homines tanto grauius ⁊ pernicioſius.quanto maiora vel plura inſuper addiderāt. neceſſarius erat mediator ⁊ recōciliator. qui hanc iram ſingularis ſacrificij oblatione placaret.¶ Cōuiuificauit nos. Uel nos iudeos ſil̓r ⁊ vos gētiles. ⁊ hͦ eſt cuiuſgra vos gentes eſtis ſaluatę. Et vtroſqꝫ cōreſuſcitauit.Cōſedere fecitin cęleſt. Nō inanitſꝫ fideliter iaꝫ cōputatfactum. qd̓ futurū eſſenon dubitat. Certe eīin cęleſtibus chriſtꝰ iāſedet. nondum autemnos. Sed ſpe certa tenemus.¶ Superuenienle abu. diui. Augꝰ.In futuro eī ſęculo apparebit donū dei ī remuneratiōe credentiūqd̓ oculꝰ nō vidit. necauris audiuit. Et hęſunt abūdātes diuitięvt tantum detur quātū mēs inueſtigare nōpoteſt.Et hoc non exv̓obis ⁊cͣ. Augꝭ. Neforte dicas ꝓmerui etideo accepi. Nō putes te ꝓmerendo accepiſſe. Gr̄a pręceſſit meritum tuū. non gr̄a exmerito ſꝫ meritū ex gr̄aNam ſi gr̄a ex meritoemiſti nō gratis accepiſti. Oīa merita pręcedit gr̄a. vt dona deicōſeqͣntur merita meaEt ne quis aliter intelligat ꝓpter arrogātes⁊ ſuā iuſticiam cōſtituere volētes planiꝰ aperit ſubdēs. Ipſiꝰ eī A¶ Ue quis glorietur. Augꝭ. ad bonif.Nō hoc ideo dicit. qꝛoꝑa bōͣ pia cogitatōefacta fruſtrētur: cū deꝰreddat cuiqꝫ ẜm opera eius. ſitqꝫ gloria deioꝑanti bonuꝫ. ſꝫ quiaoꝑa ex gratia. non exoꝑbꝰ gr̄a. Bonū igit̉eſt hoī. vt de viribꝰ arbitrij ſui nō pręſumatquia ille qui putauit ſine eius adiutorio ſe poſſe cuſtodire qd̓ dedit. profectus in longinqua ⁊ viuens prodige cuncta conſumpſit. ⁊ miſeria attritus.⁊ in ſe reuerſus dixit. Surgam ⁊ ibo ad patrem meum. quā cogitatōeꝫ bonam non haberet. niſi ⁊ ipſam illi in occulto pr̄ miſericordiſſimꝰ inſpiraſſet.¶ Ipſiꝰ enī ſumus. Nemo debet gloriari. quia nos creati in fide ⁊ inoperibus ſumus factura. id eſt. opus eius. vel ſumus creati per facturam. i.operationem. ⁊ ita nec de operibus per fidem gloriandum eſt. cum fides etomnia ex gratia.¶ Creati. Augꝰ. Non ea creatione qua homines facti ſumus. Sed ea d̓qua ille dicebat qui iam vtiqꝫ homo erat. Cor mundum crea in me deꝰ ⁊cͣ.¶ Creati ⁊cͣ. Aug. Hęc eſt gr̄a Que pręparauit. h̓ ē p̨̄deſtinatio. qꝛprędeſtinatio eſt gratię p̨̄paratio. gr̄a eſt ipſa donatio q̨̄ eſt ⁊ ipſius p̨̄deſtinationis effectus. quę prędeſtinatio ſine pręſcientia eē non poteſt. Poteſtaūt eſſe ſine prędeſtinatione p̨̄ſcientia. prędeſtinatione quippe deus ea pręſciuit. quę fuerat ipſe facturus. pręſcire autem potens eſt etiam quę ipſe nōfacit. ſicut quęcunqꝫ peccata. Quia etſi ſunt quędam. quę ita peccata ſuntvt ſint etiam pęnę peccatorum. Unde dictum eſt. Tradidit eos deus in reprobum ſenſum ⁊cͣ. Non ibi peccatum dei eſt. ſed iudicium. Prędeſtītio