PrologusIn marcum
Incipit prologus beati Hieronimi in marcum euangeliſtam.Arcus euageliſta dei electus.et petri in baptiſmate filiuſ atqꝫ in diuino ſermone diſcipulus. ſacerdotium in iſrael agens. ſcd̓m carnemleuita. ꝯuerſus ad fidem chriſti. euangeliū in ytalia ſcripſit. on̄denſin eo quid ⁊ generi ſuo deberet etConfirmationem.chriſto. Nam initium principii inQue eſt de iohanne baptiſta qui eſt de generemarci qꝛ de tribu leuitica. ⁊ ita oſtendit marcusquid debeat generi ſuovoce propheticę exclamatōnis in§. i. dignitatis.ſtituens. ordinem leuiticę electioId eſt. ſolanis on̄dit: vt prędicans prędeſtigratia dei creatum.natum iohannē filium zacharię in¶ Id eſt. ad hoc emiſſum ut eſſet vox ⁊ angelꝰ annunciās que notātur in illis duabus autoritatibus vox clamātis. ⁊ ecce ego mitto a.voce angeli annunciātis emiſſumnon ſolum verbum carnem factū:¶ Eccleſiam.ſed et corpus domini in omnia ꝑ¶ Id eſt. predicationem filii dei¶ Quod oſtendit ibi ante faciem tuam. ⁊ ante teſ. hominē. ⁊ hoc eſt quod chriſto debet.ohānis Id eſt. cariſinatum impletum donis.verbum diuinę vocis animatumhoc ibi qui preparabit viam tuam. ⁊ ibi. Parate viam domī rectas facite ſemitas. ⁊ hoc itemdebet chriſto.initio euangelicę prędicatōnis oſtenderet. vt qui hęc legens ſciretvel legere.Scꝫ iohanni cui principiū carnis in virtute domini ⁊ operatione.cui initiū carnis in domino. ⁊ ihūSe eſſe h.aduenientis habitaculuꝫ caro deut in ſe inueniret illa caro ſfilium deberet agnoſcere. ſatqꝫ in ſe verbūSid eſt. in adā ⁊ eua ⁊ dyaboloIohannisvocis quod in conſonantibus per
Filla caro Fid eſt. recuperet in thriſto.diderat inueniret. Deniqꝫ ⁊ perfecti euangelii opus intrans. ⁊ a baptiſmo domini prędicare deuꝫ inchoans. non laborauit natiuitaf Fid eſt. in mattheo pluralis pro ſingulari. velqꝛ plures ante eum ſcripſerūt.tem carnis quamʸ in prioribus viderat dicere. Sed totius expriI Non numeruꝫ ieiunii: ſꝫ i .n. quod quaſi ſubmens expoſitione deſertiʸ ieiuniūeſt numero pro myſterio numeri.numeri. temptatōne dyaboli. congregationem beſtiarum. ⁊ miniſterium protulit angelorū. ⁊ inſtituens nos ad intelligendum ſinguf Fid eſt. matthei dicta deſtituerꝫ.la in breui compingens. ne autoritatem factę rei demeret. et perfiſid eſt pretermiſſum ab eo ſupplerꝫ.ciendi operis plenitudinem nō negaret. Deniqꝫ amputaſſe ſibi poſtfidem polliceꝫ dicitur: vt ſacerdotio reprobus haberet̉. Sed tantūFfidelibus volētibus ipſum paſtorem.ꝯſentiens fidei prędeſtinata potuit electio. vt nec ſic in opere verbiperderet qd̓ prius meruerat in genere. Nam alexandrię epūs fuit.Cuius per ſingula opus fuit ſcireeuangelii in ſe dicta diſponere. etdiſciplinā in ſe legis agnoſcere. etdiuinaꝫ in carne domini intelligeut prius faciamus opera bona pꝰ doceamusre naturam. Quę in nos primuꝫoportet requiri: dehinc inquiſitavolumus agnoſci. hn̄tes mercedēbn̄ exhortatōis. ſtm̄.exhortationis: quoniam qui plantat ⁊ qui rigat vnum ſunt. qui aūtin crementum pręſtat deus eſt.
¶ Aperoni mulsQuattuor ſunt qualitates de quibꝰ ſanctaeuangelia ꝯtexuntur.Pręcepta. mandatateſtimonia. exempla.In pręceptis iuſticia.in mandatis caritas.in teſtimonijs fides. inexēplis perfectō. Pręcepta. hmōi. In viaꝫgentium ne abieritis.hoc eſt. diuertere a malo. Mandata vt hoc.Mandatū nouuꝫ dovobis vt diligatis inuicem. hoc ē facere bonum et caritatem implere. Teſtimoīa quęin ore duoꝝ vel triumteſtium: vt hoc. Iohānes teſtimoniū perhibet de me: ſed habeoteſtimonium maiuſ iohanne. eſt enim pater. qui teſtimoniū ꝑhibet de me. Exemplavt hoc. Diſcite a me:qꝛ mitis ſum ⁊ humil̓corde. ⁊ eſtote perfectiſicut ⁊ pater veſter ⁊cͣ.⁊ alibi. Exempluꝫ enīdedi vobis v. ⁊ v. i. f.De his enim dauidPręceptum dn̄i lucidum ill̓. Hyſtoriā maxime pręcepta ꝯtinēt.Et alibi. latū mādatūtuū nimiſ. qꝛ qͥ diligitꝓximū totā legē impleuit. Item teſtimoniatua intellexi. ⁊ alibi.Teſtimoniū dn̄i fidele. qꝛ plꝰ fide animi qͣꝫoculis carnis teſtimoniū indiget. Quarto.iudicia dn̄i v. i. i. ſ. i.Ut ſic .ſ. ſint iudicioꝝnoſtroꝝ exempla iuſtificata. ſicut in iudicijsdei ꝯꝑata hēmꝰ. Vn̄idē alibi A iudicijſ .n.tuis timui In quo enīiudicio iudicauerimꝰiudicabitur de nobis.In his quattuor qualitatibus ſunt. timor.fides. ſpes. caritas. Timore nanqꝫ incipimꝰ.fide ſeruamus quę incipimus. ſpe erigimur.caritate ꝯſummamur. Finis enim pręcepti eſt charitas. Hi ſunt quattuormenſes quos chriſtus ante meſſem prędixit dicens: Nonne quattuor merſes ſunt vſqꝫ ad menſeꝫ? Ut ⁊ nos per pręcepta dn̄i atqꝫ mandata ac teſtmonia ⁊ exempla maturos poſt iudiciū metamus fructus cum gaudio. quin lacrimis timoris ſemina pęnitētię iactauimꝰ in terra nr̄os portantes charitatis manipuloſ cū gaudio metamus in cęlo.¶ Hiero. Marcus euāgiliſta dei. petri diſcipulus. leuiticuſ genere. et ſacerdos. in ytalia hoc ſcripſit euangeliū. primꝰ alexandrię epūs. cuiꝰ per ſingula opꝰ euangelij dicta ſcire. ⁊ in ſe diſponere. ⁊ diſciplinā in ſe legis agnoſcere. ⁊ diuinā dn̄i in carne intelligere naturam. Qui ſeminat pꝰ matthęt̉qui fremit vt leo. qui volat vt aquila. qui diſcit vt homo. qui immolat vſacerdos. qui irrigat vt flumen. qui floreſcit vt ager. qui feruet vt vinum
Chriſtus enī de quoloquitur. vt homo naſcendo. vitulus moriēdo. leo reſurgendo aquila aſcendendo.¶ Hie. Marcū pene intactum. maioresnoſtri prętereūt. quiapene eadem quę matthęus narrat licet quibuſdam diſtinctis teſtimonijs. vt alteriusala alam alterius tangat animalis. et rotarotam eadem via ſequatur. et verſis adinuicem vultibꝰ ſe ſe animalia ꝯtueantur. Inprimo canone marcuſcum matthęo lucaqꝫcomitatur et iohanneIn ſcd̓o cuꝫ matthęo⁊ luca. In quarto cuꝫmatthęo et iohanne.In ſexto canone comitatur ſemper cum matthęo. Ut duo anuliin vno vecte. id eſt. inquadragintanouemcapitulis. In octauocanone cuꝫ luca comitatur in tredecim capitulis. In ꝓprijs veroquę maxime vtcunqꝫexplanare diſpono decem ⁊ octo incedit ſpaciatim capitulis. queſimul omnia ducentatrigintatria ſunt capitula.¶ Marcuſ: excelſuſmandato. Lucaſ: iſteconſurgens vel ipſe eleuās.¶ B. Marcus petridiſcipulus rogatu romanoꝝ euangeliumſcripſit: vt quod petrverbo prędicauerat.conſeruaretur inperpetuum litterarum memoria.¶ Primo expulſiodęmoniſ in ſynagogaab homīe. Scd̓o: liberatio ſocrꝰ ſymonis afebre. Tercō: leproſuꝫmūdauit Quarto: paraliticū curauit. Quīto: in ſynagoga manūaridam curauit. Sexto: dęmoniacum a legione poſſeſſum: liberauit. Septimo: fluxum ſanguinis tactus a muliere reſtrinxit. Octauo: filiam yairi in domo ſuſcitauit.Nono: quinqꝫ panibus quinqꝫ milia hominum ſatiauit. Decimo a filiaſyropheniſſę dęmonium expulit. Vndecimo: ſurdi ⁊ muti hoīs aures ⁊ linguam aperuit. Duodecimo: cęcū extra vicū bethſaide illuminauit. Tredecimo quattuor milia ſeptē panibꝰ ſaturauit. Quartodecimo hoīeꝫ a ſurdoet muto ſpū qd̓ diſcipuli nequibant liberauit.