Martheus

I tempus.iude in diebus herodis regis: ecvbi erat caput regni. Ciuitas dei totoorbe refulget ī qua minuſ docti erudiuntur diuina lege.ce magi ab oriente venerūtꝭ hierofNe hoc de herode querere videantur.ſolimaꝫ dicentes: Ubi eſt quiʳ natus eſt rex iudeoꝝ; Uidimus enīSigna non fidelibus ſed infidelibus dataſunt ſ propriam: qꝛ hanc creauit ad oſtenſionem ſui.ſtellam eius in oriente. ⁊ venimꝰ¶ Quia deum intelligunt ſtella famulante.adorare eum. Audiens aūt herodes rex turbatus eſt. ⁊ omnis hieroſolima cuꝫ illo. Et congregansPontifices.Moraomnes principes ſacerdotū ⁊ ſcrilium latores preceptoꝝ f Palam quaſi exbono affectubas populiʸ ſciſcitabatur ab eisSic vocat eum qꝛ nouerat inungi regesiudeorum.vbi chriſtus naſceretur. At illi dixerunt ei. In bethleeꝫ iudę. SicMicheam.enim ſcriptum eſt per prophetam

jͣ. 5Ad tribum iude pertinebat.et tu bethlee terraʳ iuda: nequaꝙͣ¶ In hebreo in milibus. Arguuntur ſcribe obliuionis ꝙ non ipſis verbis prophete vſiſunt.minima es in principibus iuda.ex te enim exiet dux qui regat populum meum iſrael. Tunc herodes clam vocatis magis: diligenſ qꝛ locum didicerat: quando naſceretur explorat.ter didicit ab eis tempus ſtellęquę apparuit eis. Et mittens eoſCognito loco et tempore reſtat cognitioperſone.in bethleem dixitˣ. Ite et interrogate diligēter de puero: ⁊ cū inueneritiſ renunciate michi: vt ⁊ egoHoc ſubiūgendo ad renūciandū inuitat.ſ vt alacrius per eum redeāt. et ne iudei qꝛ rexeorū futurus erat occultent.ueniens adorem eum. Qui cum¶ Eſtimantes ſupple vera que dixerat.audiſſent regeꝫ abierunt. Et ecceſtella quam viderant in oriente

vt irrationabiles paſtos faciat ſocios angeloꝝ. Significat autem eccleſiam quę eſt domus in qua panis viuus comeditur.¶ In diebus herodis. Hoc non ponit tm̄ pro tempore: ſed vt videatur impletum. Non deficiet princeps de iuda ⁊cͣ.¶ In diebus herodis regis. Finito ſcilicet regno iudeoꝝ. quando iamherodes alienigena in gente iudęorum regnum ſibi occupauerat: impleta prophetia quę dicit: Cum venerit ſanctus ſanctorum ceſſabit vnctioveſtra.¶ Ecce magi. Magi n̄ malefici: ſed phyloſophi chaldeorumqui de ſingulis phyloſophantur. Et fuerunt vt dicitur de genere balaam. ⁊ ſucceſſores doctrinaꝝ eiusIn iſtis fides gentiūvt primitię deo cōſecratur. Hi prędicātnatiuitateꝫ locum neſciunt. Iudęi locuminſinuant: tēpus aduentus non cognoſcunt.¶ Uenerunt magꝭnon poſt annum: qꝛtunc non inuenireturin pręſepio: ſed in ę.gypto. ſed. xiij. dieFuerunt autē de terra perſarum vbi ⁊ ſaba fluuius a quo regio nominatur. iuxtaquam ⁊ arabia ē. vbimagi fuerunt reges.Qui ⁊ſi tria munera obtuliſſe dicuntur: non ideo nonplures qͣꝫ tres fuiſſeprobantur. ſed vt pereos gētes quę ex tribꝰ filijs noe nati ſuntvēturę ad fidem p̨̄figurent̉. vel tot fuerūt principes qͥ multos duxerunt inſuo comitatu¶ Ideo magi apud hieroſolimam precipue natum regem quęrunt: quiaper balaam de iſrael naſcituꝝ audierunt. Noua enim ſtella nouum hominem indicabat. Stella chriſtꝰ quem ſequi debemus: qui niſi in cordibꝰoriatur rex iudeoꝝ in oriente non quęritur¶ Ubi eſt qui natus ⁊cͣ. Confuſio iudęoꝝ eſt vbi chriſti natiuitatēa gentibꝰ diſcunt. ⁊ ſi non credunt: inexcuſabiles ſunt¶ Uidimus enī ſtellam. Ie. Hęc ſtella dūicę natiuitatis nuncianunqͣꝫ prius apparuit: ſed eam tunc puer creauit. ⁊ magis pręuiam deputauit: quę mox peracto officio eſſe deſijt.¶ Chriſtum nōdū loquentem muta ſtella prędicat. poſtea loquētem loquentes apoſtoli nunciauerunt.Iudęis tanqͣꝫ rōne vtentibꝰ ſubſtantia rōnalis .i. angelus ortum chriſti nunciauit. Magos vero primitias gentiū nondum rōne vtentiuꝫ irrationalis .i. ſtella perduxit.¶Paſtoribꝰ angeli. magꝭ ſtella. vtriſqꝫ tn̄ loquitur lingͣ cęlorū: qꝛ iā ceſſabat lingua prophetarum¶ Utrum ſtella orta ſit in oriente. an ipſi ibi poſiti natam ad occidentemviderint ambiguū eſt. Potuit enim naſci in oriente ⁊ eos in hieruſalemperducere. Sed dum humanum quaſi ex lege quęrunt auxilium. diuinodeſeruntur. Per ſtellam intellexerunt eum in iudęa natum. ⁊ ideo hieruſalem veniunt. vbi locum diſcentes tunc aggreſſi iter primum hn̄t ſtellaꝫpręuiam quā recognoſcunt¶ Alleg. Stella eſt illuminatio fidei quę ad chriſtum ducit. Dum diuertunt ad iudęos eam amittunt: qꝛ dū a malis conſiliū quęrunt. veramilluminationem perdunt.¶ Audiens autem herodes. Rex dicitur: vt ex collatione eiꝰ quiquęrit̉ hic intelligatur extraneus: qꝛ iam defecerat proprius.¶ Audiens aūt herodes aliuꝫ regem iudeoꝝ qͣꝫ ſe quęri. volebat enī cumeēt alienigena legitīꝰ rex videri: ⁊ iō codices qͥbꝰ genealogia texit̉ cremauit

¶ Turbatus. Uel qꝛ exicium regni ſui timet. vel propter iram romanoꝝ ſi hoc pateret̉: qͥ decreuerāt ne quiſ rex vel dn̄s ſine eoꝝ cōſilio diceret̉¶ Nato rege cęli rex terrę turbatus eſt: qꝛ nimirum terrena altitudo confunditur cum cęleſtis celſitudo prędicatur¶ Cum illo. Propter fauorem: qꝛ ſepe populus plus eis iniuſte fauetquos crudeles ſuſtinet. Vnde ſalomon. Rex in iuſtus oēs miniſtros impios habet.¶ Et congregāſomneſ principeſſacer. Nota diligētiam inquirentis: vtſi inuenerit faciat qd̓poſt ſe velle oſtendit.ſin autē: excuſatus ſitromanis. Explorabat etiā ſi rex eoꝝ triſtes vl̓ lętos faciat iudęos.¶ Ubi chriſtus.Aiudęis quęrit locūa magis tempus: vtde vtroqꝫ fiat certus¶ In bethleemiudę ⁊cͣ. Locum natiuitatis exprimuntquem teſtimonio ſcripturę didicerunt: vtipſa eoꝝ ſcientia illisfieret ad teſtimoniuꝫdamnationis: nobisad adiutorium fidei.¶ Ex hoc patet qꝛ n̄ex ignorantia: ſed excordis duricia credere noluerunt.¶ Et tu bethleemHoc ſic ponit vt abeis dictum eſt. quia⁊ſi non verba: veritatem ſenſus quodam/modo ponunt.¶ In hebręo ſic eſtEt tu bethleem effrata parua es in milibꝰ iuda. ex te michi egredietur quiſit dominator in iſrael. ⁊ egreſſus eius ab initio a diebus ęternitatis. Eteſt ſenſus. Etſi ſis paruus viculus comparata ciuitatibus iude vbi tantamilia. tamen non es minima: quia ex te egredietur magnus chriſtus. quinon tm̄ de dauid: quia egreſſus eius ex mea conſtat ſubſtantia. natusa diebus ęternitatis: quia in principio erat verbum.¶ Antiquitus effrata poſtea bethleem. Miſtice eſt dicta effrata. furoreꝫvidit. quod pręmonſtrat inſaniam herodis qui ibi pueros occidit. Veleffrata frugifera: quę colit agrum vitę. Merito in eo loco chriſtus naſcitur. qui totius eccleſię typum gerit. ⁊ ex nomine innuit chriſtum pabulum vitę cunctis.¶ Cer. iu. In hebreo effrata. Bethleem ē domus panis. effrata ſpeculūQuę ſunt domus iſtę niſi fidelium mentes panē angelorum manducantes. ⁊ quantum in hac vita mortali conceditur gloriam domini ſpeculantes? In quibus chriſtus iam per fidem natus. de gentilitate velut de longinquo venientibus per falſorum doctorum demonſtrationem aliquando queritur. ⁊ inuentus adoratur.¶ Clam uocatis magis. Remotis ſacerdotibus et ſcribis. Timebat enim ne iudei quaſi ex dei oraculo promiſſum occultarent: ſi ſe velleeum perimere ſentirent. Ideo etiam promiſit ſe adorare: ne quis ſentiretdolum eius: ſed ſine ſuſpitione ob gratiam fauoris ei renunciarent.¶ Adorem eum. Herodes deuotionem promittit: ſed gladium acuit. maliciam cordis depingens colore humilitatis.¶ Finxit ſe vultū et verbis adorare eum quem inuida mente cogitabatoccidere. Cuius perſonam repręſentant ypocritę qui dum ficte deum qurunt. nunqͣꝫ merentur inuenire¶ Ecce ſtella. Ingreſſi iudęam deſeruntur indicio ſtellę vt cogantuex lege inquirere. Vel diuino deſeruntur auxilio qui quęrunt humanuroNec debebat ſignuꝫ infidelibus datum apparere domeſticis legis et p̄ mphetaruꝫ: quia ſi moyſen et prophetas non audiunt. neqꝫ ſi quis ex. m. ⁊cͣ¶ Non tenuit ethereas vias. Sed multum domui vicinia. aliter non