Prologus in librum machabeorum.

¶ Incipit prologus beati Hieronimi preſbiteri in libros machabęorum.Achabeoruꝫ libriduo pręnotat pręlia inter hebręorum duces gentēqꝫ perſarumpugnā quoqꝫ ſabbatoꝝ: et nobiAles machabęi ducis triūphos.ex cuius noīe et libri ijdem ſunt nuncupatiHec quoqꝫ hiſtoria continet etiā inclita illa geſta machabęoꝝ fratrum: qui ſub anthiocho rege pro ſacris legibus dira tormentaperpeſſi ſunt. Quos mr̄ pia dū diuerſis ſuꝑpliciis vrgerent̉: non ſolum nō fleuit. ſed etgaudens hortabat̉ ad gloriā paſſionis.Item alius prologus.Achabeoruꝫ librillicet non habeant̉ in canone hebręoꝝ. tn̄ ab eccleſia inter diuinorū voluminū annotant̉ hiſtorias. Pręnotant aūt pręlia īterhebręorū duces. genteſqꝫ perſarū. pugnamquoqꝫ ſabbatoꝝ et nobiles machabęi triūphos. fedus quoqꝫ amiciciarū cū romanorū ducibus atqꝫ legationū. ¶ Machabęi ſeptem frēs ab vna matre machabęa nominegeniti. cuſtodientes legē. pr̄is traditionem.nō manducantes carne porcinā: ob hoc abanthiocho rege ſeuiſſimo ī anthiochia martirii gloria coro nati ſūt cū matre ſua atqꝫ ſepulti cū magna veneratione ibi quieſcunt.Epiſtola RabbaniOmino excellētiſſimo ⁊ in cultu chriſtianę religionis ſtrenuiſſimo Lodouico regi. Rabbanus uiliſſimus ſeruoꝝ dei in domino dominoꝝperpetuā optat ſalutem. Cum ſim promptus animo ad parēdū atqꝫ ẜuiendū ur̄ę uolūtati. quotidie cogito. quid honorificentię veſtrę gratum exhibeāut mei memoria ſedulo apud uos māeat. ⁊ deuotio mētis meę erga obſequium veſtrum appareat. Vnde grādis mihi qōnis anguſtia in aīo verſat̉ cogitādi quid potiſſimum reuerentię vr̄e offeram. qn̄ alij iuxta id qd̓ ſibicondecet ⁊ opulentia rerū uires illis miniſtrat. multiplicia mūera vob̓ deferūt. Ego aūt ita ꝑ me hoc nō efficerepoſſe ſentio. Sed tamen uacuus a munere penitus nonero. quia iuxta paupertatem uirium mearū ⁊ ingenij tenuitatem ea quę in meditatione ſanctarum ſcripturaꝝelaboraui offerre decerno. que licꝫ nō ſūt ꝯdigna prudētię veſtrę tn̄ credo non ſunt ubiqꝫ ſpernenda. Preteritoſiquidem anno trāſmiſi nob̓ tractatum in danielem ꝓphetam. quē nō ſolum ex dictis maioꝝ. quin etiā ex nr̄eparuitatis ſenſu confeceram. Nunc vero quia tēpus eſtillud quo romana eccleſia conſtituit libros legi machabęoꝝ in eccleſia. eorun dem librorū expoſitionem. quā ante annos aliquot rogantibus amicis ſenſu hyſtorico ſimul ⁊ allegorico dictauerā: excellētię veſtrę defero. ut ſialiqn̄ ſenſum miſticum in eis uos dinoſcere delectet. habeatis in promptu quo illū explicitū inuenire ualeatis.non dico ualde diſerte ⁊ oratione rhetorica. ſꝫ lucido ſermone ⁊ catholica fide. Uos quoqꝫ ſi quid in prędictoopere reperiatis vobis gratū ⁊ rite prolatū: eius gratię

hoc deputetis. a quo eſt omne bonum. Si quid autē minus recte: vel inconuenienter poſitum uobis ibi dem uideat̉: imperitię meę magis deputetis qͣꝫ malicię. qͥ qͣꝫdiuin hoc corpuſculo uixero in chriſti ſeruicio prout poſſibilitas fuerit laborare ꝯtēdo. Ipſius enī eſt miẜicordię utqui mihi in animo hoc dedit. velle ipſum me bono opere faciat conſūmare. De quo ꝓpheta ait. Prope eſt dn̄so mībus inuocantibus ſe in veritate. ⁊ non derelinquetomnes qui ſperant in ſe. Diuinitas dn̄i noſtri ieſu chriſti diu vos hic īcolumes. ⁊ legis dei veritatem amantesad multoꝝ ſalutem cuſtodiat. ⁊ poſt huius vitę curſumad veram ⁊ ęternam beatitudinem peruenire concedat.

¶ Item alia epiſtola rabbani.Euerentiſſimo etom̄i caritatis officio digniſſimo geroldoſacri palatij archidiacono: Rabbanꝰ uilis ſeruorum dei ẜuus in chriſto ſalutem¶ Vemini me ī palatō vangion̄. ciuitatisconſtitutum. tecum habere ſermonem de eminentia ſcripturarū ſanctarum: ⁊ de difficultate diuinarum hyſtoriarū. in quibus non ſolū per aliquāta loca ꝓpter uarietatem rerum ⁊ ſitum prouintiarum obſcurus eſt ſenſus.qͥnetiā per tropos figuraruꝫ occultus eſt intellectus. Etquia eodem temꝑe cōmentarios in libros regum nupera nobis editos venerabili abbati Huduino tradi deram. tu qui dem paruitateꝫ meam exhortatus es. quatenus in libros paralip̄. atqꝫ machabęorum cōmētariosiuxta veſtigia maioꝝ pari ſtudio conderē. feci quantuꝫpotui: ⁊ prioris libri expoſitionem Lodouico regi editādedi. ſequentis vero tue ſanctitati tradendam reſeruaui. ut petitō tua nō eſſꝫ vana. neqꝫ haberes me ſuggillādum: qͣſi tibi roganti nollem conferre. qd̓ alijs gratis cōtulerim. proinde qͥa iam confectū opus habes. vtere eoſicut decet ſeruū chriſti cuꝫ cōmunione multoꝝ. ⁊ quodſolus impetraueras ad plurimorum utilitatem peruenire facias. Decetero quoqꝫ volo ſanctitatem tuam ſcire.qm̄ ipſum opus ideo partim de diuina hyſtoria: ꝑtimde ioſephi iudeoꝝ hyſtorici traditione: partim vero dealiarum gentium hyſtorijs contexui. ut quia nō tantuꝫgentis iudęę ac principū eius. ſed ⁊ aliarū gentium ſimiliter in ipſo libro mentō fit: ex multoꝝ libroꝝ collationeveritas ſacrę hyſtorię pateat. ⁊ ſenſus narrationis eiuslectori lucidior fiat. Tu vero ſi quid in memorato oꝑetibi gratum atqꝫ utile īueneris. largitori omniū bonoꝝinde gratias referas. Si quid autē reprehenſibile in eoeſſe proſpexeris noſtrę infirmitati ⁊ imperitię deputes: ⁊apud clementē iudicē veniā impetrare nobis per ſacrasor̄ones feſtines. Sicqꝫ optimo largitori dignum honorem ⁊ fragili opifici oportunum conferes ſolatiū. Fraternitatem tuā diuina maieſtas proſperis ſucceſſibus pollētem: ⁊ ęterne beatitudinis gaudia promerentem. omnitemꝑę nr̄i memorem conſeruare dignetur.Ca.T factum eſt poſtqͣꝫ. Initiū libri machabęorū ſil̓e eſt pͥncipio libri ezechielis ꝓphetę. vbi ſcriptū eſt Et factū eſt in triceſimo anno. in qͣrto menſe ⁊cͣ.Un̄ pͥmū nobis q̨̄ſtio orit̉? cur is qui adhuc nihil dixerat: ita exorſus eſt dicēs: Et factū eſt poſtqͣꝫ ꝑcuſſit alexander ⁊cͣ. Et nanqꝫ ẜmo cōiunctōnis eſt. ⁊ ſcimus quianon coniungit̉ ſermo ſubſequēs niſi ſermoni pręcedēti.Qui igit̉ nihil dixerat: cur dicit: Et factum eſt. cum nōſit ſermo cui hoc qd̓ incipit ſubiūgat̉. Qua in re intuendum eſt. quia ſicut nos corporalia: ſic ꝓphetę ⁊ ſcriptoresdiuinoꝝ libroꝝ ſenſu ſpiritualia aſpiciūt. eiſqꝫ ⁊ illa ſūtpręſentia quę noſtrę ignorātię abſentia videntur. Unde fit ut in mente ꝓphetarum ita coniuncta ſint exterioribus īteriora. qͣtenus ſimul utraqꝫ uideant. ſimulqꝫ in eiſfiat: ⁊ intus verbum qd̓ audiunt: ⁊ foris quod dicunt.Patet igit̉ cā cur qͥ nihil dixerat inchoauit dicens: Etfactum eſt. Deinde ſubiūgit. Poſtqͣꝫ percuſſit alexāder