primiRegumC.I.
5ciuitas in tribu ephraim vbi fuit arca teſtamenti ⁊ tabernaculū domī a tēpore ioſue vſqꝫad tempus ſamuelis.domino exercituūʸ in ſylo. Erantaūt ibi duo filij heli ophni ⁊ finees ſacerdotes domī. Uenit ergof quia poſt oblatas victimaſ cum vxoribus ⁊filijs et filiabus leuita veſcebatur.dies. ⁊ immolauit helchana: ſdeditqꝫ fenennę vxori ſuę ⁊ cunctisfilijs eiuſ ⁊ filiabuſs partes. Annęaūt dedit partē vnā triſtis: qꝛ annam diligebat. Dominus aūt conſicut agar ſaram.cluſerat vuluam eius. Affligebatquoqꝫ eaꝫ ęmula eius. ⁊ vehemēfF malorum enim eſt ſolatium vitam bonoruꝫcarpere.ter angebat:ʳ ītantū vt exprobraret ꝙ cōcluſiſſet dn̄s vuluā eius.Sicqꝫ faciebat ꝑ ſingulos ānoscum redeunte tempore aſcēderūttēplum domini: et ſic ꝓuocabat
¶ Rimum librū regum ſcripſit ſamuel vſqꝫ ad mortem ſuam. deindedauid. poſt ſalomon. tandem ꝓphetę.¶ Vigintiduę lr̄ę apud hebręos reperiunt̉. ẜm qͣrū nu̓m apud eos. xxij.volumina ſupputant̉. inter quę liber regū poſt iudicū ī ordine habet̉ tercius. Bene poſt iudicū ponitur regū: qm̄ nunc ſunt pręſuleſ eccleſię: poſtmodū regnū. ſeu quia pręcedet iudicium. ſequet̉ ſempiternū imperiū.¶ Helchana. Hier̄. Poſſeſſio dei interpretat̉. qui animi virtute virdicitur. ⁊ vnus. n mobilis. nō vagabūduſſed firmus ⁊ inconfuſus. Omnes etiā ꝯpetenter vnus dicūtur:vnā ſapientiā habentes. qui vnū hieſumchriſtū cōfitent̉. vnoſpiritu dei replenturvnde oēs quideꝫ currunt: ſꝫ vnus accipitbrauiū. Unuſqͥſqꝫ īſipientiū nō ē vnꝰ. ſꝫmulti. vnde: Inſipiens ſicut luna mutat̉Unus aūt d̓r deus.nō numero: ſed qꝛ nūqͣꝫ mutat̉. vnde. Tuaūt idem ipſe es ⁊ anni tui nō deficient.RamathaimDri. ſiue armathaimquod in alijs codicibus habet̉: altitudoeoꝝ interpretat̉. Sophin. ſpecula vel ſcopulus. Ephraim. fructificatio. In monteephraim. ⁊ in ramathaim ſophim habitaſſe dicit̉. in alta ſcꝫcōtemplatōe virtutūvt a nullis ſubiacentibus ⁊ circūlatrantibus viciorū cogitationibus mentis eiusſublimitas deijceret̉:Xvel vnitas ſcinderet̉.Iō n̄ de vallibꝰ velde cāpis. ſed d̓ mōteephraim .i. frugifero eſſe d̓r. ī qͦ nobilitas oīm ꝟtutū fructificare dinoPri. Hic habuit duas vxores qͣrū nobilior .i. anna ſterilis erat. ſic̄ ſaranobilior vxor abraę. Secunda ꝟo. i. fenenna fuit fęcunda. ſicut agar ęgyptia. Velchana ergo qui ē poſſeſſio dei. Primū de ſecunda vxore paterefficitur: quia vuluā annę cōcluſerat deus. quā poſtea aperuit. Fenennainterpretat̉ conuerſio. Anna gratia. Qui vult ergo eſſe poſſeſſio dei: hasduas habeat vxores: ⁊ primā nobiliorē .i. gratiā. Hęc enī primo ꝑ fideꝫcōiungitur homini. vnde. Gratia dei ſaluati eſtis per fideꝫ. Deinde iungatur fenennę .i. cōuerſioni: quia poſt gratiā fidei ſequit̉ emēdatio morūFenenna prima filios generat: quia primos fructus ꝑ cōuerſionē proferimus. niſi enī a malo ꝯuertamur: de anna patres nō efficicimur. Fenennęfilij nō aſſiſtunt altari: non tamen inanes fiunt: quia de ſacrificijs diuiniſedunt. Qui ergo cōuertit̉ a peccato: de cōuerſione generat oꝑa iuſticię.⁊ poſtea excitata anna .i. anima. zelo bono orat: vt habeat filios qui aſſiſtant deo .i. filios gratię. Qui enī deo vacat. ⁊ legem eius meditatur dieac nocte: filius eſt gratię. Hinc in euangelio. martha ſatagit circa frequēſminiſteriū. explens oꝑa iuſticię: ⁊ quaſi filios conuerſionis generat. Maria ſedēs ſecus pedes domini audit verbū illius. ⁊ optimā partē eligit: ⁊generat filiū gratię. qui dicat: Mihi aūt adhęrere d̓o bonū eſt. Anna generat filiū ſamuelē. de quo dicitur. Et ſamuel īter eos qui inuocāt nomēeius. qui dicit̉. vbi ipſe deus. vbi enī ſpiritus gratię: ibi deꝰ. Niſi enī pręcedāt opera cōuerſionis: nō poſſumus generare dona ſpirituſſancti. hācſobolem ex imitatōe annę. ſicut ⁊ ipſa oremus.¶ Prius hyſtoricę prophetę generatio dicēda: deinde cōtinnādgoria. Helchana pr̄ ſamuelis fuit d̓ ſtirpe leui: ſed nō de generatōeſacerdotis. Fuit enī ẜm paralip̄. filiꝰ ieroboam filij helihel. filij thar
lijazarię. filij ſophonię. filij thabat. filij aſir. filij abiaſaph. filij chore. filijyſaar. filij caath. filij leui. filij iſrl̓. Mater quoqꝫ eius de tribu iuda monſtrat̉. ex hoc ꝙ effrateus vocat̉: ab effrata vxore caleph. quę fuit de tribuiuda. nō ab ep̄hraī. ſic̄ dauid filiꝰ viri effratei d̓r .i. yſai. qͥ n̄ de ep̄hraim ſꝫde iuda fuit. hic īter medios ciues fortis effrem exiſtēs. ramathaī ſophimciuitatē habitabat: q̨̄ ē in regiōe thanitica iuxͣ dioſpolim vn̄ fuit ioſephqui ī euāgelio ab arimathia eſſe dicit̉. habuit aūt duaſ vxoreſannā ⁊ fenennā. Cōuenienter quoqꝫ ānęſterilitas memoraturcuiꝰ partus celebriorerat. Sicut ſara priꝰſteril̓ fuit: ⁊ agar ęgyptia generauit. ⁊ rachel ꝓ qua iacob diuſeruiuit. diu ſterilisfuit: cū ſoror eiꝰ gauderet nu̓oſitate ꝓlis.¶ Armathaim.vel ramathaīm.īterp̄tat̉ excelſa duovt duę ītelligant̉ tribus: regalis .ſ. ⁊ ſacerdotalis. ex quibuſ extitit pater eiꝰ ⁊ mater¶ Sophim. Speculatores qͥ fortaſſisſunt ꝓphetę: quoruꝫfilius helchana.¶ Helchana Allegorice poſſeſſio deiqͥ ē filiꝰ d̓i dicēs: dn̄spoſſedit me. qͥ bn̄ virvnꝰ nō uu̓o: ſꝫ qꝛ nūqͣꝫ mutat̉: nec a ſe aliefficitur deus. ¶ Armathaim. ſophiꝫexcelſa vel ſpecula. hͨeſt ſuꝑna hieruſaleꝫ:d̓ qͣ veniēs ſpeculationeꝫ docuit: ⁊ morteſua poſſidere fecit.¶IIeroboa. Miſericors. Heliu. demeus. Thau. ſignatꝰ. Suph. effūdēs. qꝛ ꝑ miſericordiā ad nos veniēsſignatꝰ ī paſſione ait. deꝰ meus. deus meꝰ. vbi ſemetipſū exinaniēs effuditvn̄ vnguētū effuſū nomē tuū. effuſum a ſuis inuiſibilibꝰ ad nr̄a viſibilia.¶ Effrateus. Frugifer: quia donis ſpirituſſancti abundat.Effrateus. Ab effrata vxore caleph. vl̓ ephrata ciuitate. q̨̄ pꝰ dictaeſt bethlee. vel ab ephraim (vt nō nulli aiunt) qꝛ fuit de ramatha ciuitateephraim: quę ſita eſt in monte ſophin: qui mons ē ī tribu ep̄hraim.¶ Et habuit duas vxores. ⁊cͣ. Fenēna ē ſynagoga: q̨̄ fęcūda primū filios d̓o ꝑ legē generabat: ſꝫ iā ꝓpter īfidelitatē infęcūda manet. Anna ſterilis eccleſia gētiū. q̨̄ olim ſterilis a prole ſpūali. nūc gr̄a chriſti redēpta. ¶Anna enī īterpretat̉ gr̄a) deo filios ꝑ baptiſma ⁊ ſpm̄ſanctū gignit.Silo. Eſt ī nonageſimo miliario neapoleos in regione athabitana.Ophni. Diſcalciatꝰ. ſiue īſania ꝯuerſionis. Finees. os mutū ſcribas⁊ phariſęos ſigīficat. Qui filij heli dicūt̉: qꝛ heli tipū tenet ſac̓dotij. Ipſiqꝛ nō receperūt quē lex ⁊ ꝓphetę p̨̄dixerūt ad īſaniā īfidelitatis ꝯuerſi osmutū meruerūt habere a ꝯfeſſione xp̄i: ⁊ qꝛ noluerūt ſuſcitare ſemen fideixp̄o defūcto fratri: meruerūt diſcalciari: ⁊ eſſe extra ſortē eoꝝ. de qͥbus d̓rcalciati pedes in p̄paratōe euāgelij pacis. ⁊ qꝛ conati ſūt nomē ſpōſi ſibinō xp̄o vendicare eccleſiā vſurpando: nudi remāſerūt ab omī dignitate.diſcalciati ab exēplis patriarcharū ⁊ ꝓphetaꝝ. vnde ſilo vbi ſacerdotesfuerunt: īterpretat̉ dimiſſio eiꝰ vl̓ petitio: qꝛ petierūt pilatū: vt dimittereteis barrabā. Merito ergo dimiſſi ſunt ⁊ a deo derelicti.¶ Fenennę et filius eius et filiabus partes. Id ē. veſtes: quaſmutabāt ī feſtiuitatibꝰ. Annę aūt dedit partē vnā triſtis: qꝛ nō habebat̉filios quibus amplius daret.¶ Fenenne .i. ſynagoge. ⁊ filijs dedit partes .i. tēporalia bona. iuxͣ illud