Druckschrift 
Sermones sancti Bernardi abba-//tis clareuallis super Ca[n]tica ca[n]tico[rum]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

VIII

⁊ ſapīam eſſe ⁊ ſummā bonitatē eſſe. ⁊ v̓tutē ſummā ⁊ ſolā ⁊ ſempiternā/ quid habeat delectationis ⁊ gaudij: cui dabimuſnoſſe: niſi cui datū eſt ⁊ eſſe? Uerbū gͦ patris tāto magis intime ⁊ ſincere ⁊ ſimpliciter ſeip̄m nouit: ⁊ vniuerſa per ſeipſum:quāto meliore vtit̉ priuilegio eſſentialisF vnitas qͣꝫ vnio ꝑſonal̓. Hec ad hͦ replicāꝰad diſcernēdas .ſ. vnius Ieſu xp̄i v̓tutes:ꝓ gemina in chriſto natura. id eſt. v̓bi eſſentialiter ex parte nati ⁊ ſpūs ex ꝑte creati/ maxime propter illos qui de vnitate ꝑſone equalitatē vel magis vnitatem inducunt: ⁊ virtutis ⁊ ſcientie. Qui tn̄ quomom̄ia dicant animā habere ꝑ gratiaꝫ quehabet verbū per naturā: ipſi vident̉ quaſdam diſtantias ⁊ gradus (vt ſic dicā) īducereper diſtinctōem nominū iſtoꝝ. id eſt.naturā ⁊ gratiā. Quantū illi denegāt/ cuihocipſum nō dant per naturā habere velnoſſe. Nā ⁊ ſi anima Ieſu verbo vnita excellenter ⁊ per gratiā illuminata ſit: nūqͥd⁊ illud habere dicetur ex gratia/ vt naturaliter ⁊ eſſentialiter/ ⁊ ſimpliciter lumen ſit⁊ illuminans ſit? Aut quonam modo eritnature qͣꝫ gratie noticia preſtantior. ſꝫ nōexpreſſior? At illud adducunt quod legit̉⁊ veriſſime legit̉: quia om̄is ſapiētia a domino deo eſt/ ⁊ cū illo fuit ſemꝑ ⁊ eſt anteeuū. Si om̄is ſapientia a deo ⁊ cū illo ē:⁊ ante euū. ergo quō multe ſapientie ſuntcū illa que a deo eſt: ⁊ illi coeterna eſt quiacum illo ante euū eſt? Non multe nec varie ⁊ diuerſe ſapiētie: ſed vna ſola ⁊ inuariabilis eſt. Queſtio hec nō iam circa vnaꝫdomini Ieſu reſtringit̉ animā: ſed ſe dilatat ad omnes que alicuiꝰ ſunt participesſapiētie: vt ſimiliter queri poſſit an vnamhabeāt cū verbo dei ſapīam. īmo an omnes aliā nō habeant qͣꝫ ip̄m dei verbuꝫ ſapientiā. Quod ſi ita eſt/ vna iam ⁊ indiuiſa erit omniū ſapiētia. Et qua ratōne dicitur om̄is ſi nō niſi vna eſt? Quid ſi iō numeroſe dicit̉: nō quia in ſe numerabilis dicitur ſit: ſed ꝓpter numeroſitatē habētiuꝫNam ⁊ vna dicit̉ fides ꝓpter vnā reꝫ creditam/ quom tamē cuiqꝫ ſit ſua. Quare etgo vna res nō dicat̉ numeroſe: quom ml̓ſ te ſingulariter dicātur? Deniqꝫ ⁊ ml̓te ſcientie ⁊ multe voluntates eiuſdeꝫ perſonedicūtur ⁊ eodē tempore propter multitudinem rerū quas vt ſcit vl̓ vult etiā ſimul

Ad res ergo ſcitas reſpicientes nō ad ip̄ius mentis vim/ qua quiſqꝫ ſcit omne qd̓ſcit ⁊ vnius multas ⁊ multoruꝫ dicimusvnam ſciētiam. Quom itaqꝫ dicit̉. omniſſapientia a domino deo eſt: nihil offic̄ adaſtruendā vnitatē ſapiētie: quia hoc nonad ipſam ſed ad illa que ſciūtur per ipſamrefertur quod dicit̉ om̄is. Neqꝫ enim qͥamulta ſunt que illuminātur vt videri poſſint. ideo multiplex lumen eſt quod ⁊ viſailluminat: ⁊ videntibꝰ lucet. Quid ergo?Dicemus vnā ⁊ eandē eſſe ſcientiā animeIeſu cū verbo: immo omniū rationaliuꝫſpirituū: ⁊ inter ſe ⁊ cum dei verbo vnameſſe ſapientiā. quia dei verbum? Iaꝫ ergode ſola anima Ieſu non erit hec diſceptatio. Et nullus iam erit nobis exitus adtuendā ſuperius poſitā diuerſitatē ſciētieinter verbum ⁊ animā Ieſu: ⁊ quomodopatebit exitus. quom hoc modo omniuꝫvna cōuincatur ſapientia: cui omniuꝫ lumen quod illuminat om̄es? An forte qͥadiuerſo modo illuminatio ſit/ etiam diuerſe inter ſe illuminationes ſunt: ⁊ ab eo perquod fiunt lumine differunt? Ita etiā inanimis rationalibus ⁊ diuinitus illuminatis/ ⁊ lumen quo illuminātur ⁊ ipſa illuminatio que per lumen fit/ ab inuicemdiſcernētur. Nam illuminatio quideꝫ fitin illuminato: ⁊ ex tempore fit: lumen autem ip̄m non fit ſed eſt: ⁊ ex eterno ē. Hocmodo in vna mente quis neget ml̓tas ſcientias eſſe in qua intelligit multas comp̄henſiones eſſe: qͣꝫuis vna ſit mentis vis:que comp̄hendit ⁊ videt: ⁊ vnū lumen illuminans: vt ꝯprehēdere ⁊ videre queat?Hec gͦ diſtinguēda ſunt diligēter ⁊ lumē⁊ illuminatio que ꝑ lumen fit in animo ītelligentis. Nam hͦ ipſum intelligere ⁊ illu Hminari ⁊ ſcire eſt. Quis itaqꝫ non videat/qͣꝫuis niſi ſubtiliſſime non diſcernat̉ propter nōnullam diſſimilitudineꝫ. quis (inquā non videat differre inter ſe lumen ꝑquod illuminatio fit: ⁊ illuminatōem queper lumen fit in quouis illuminato? Alterum enī creatū eſt: alterū creans: alteꝝ illuminatū/ alterū illumināſ. Nec poteſt eſſentialiter eſſe eadē ſapientia: que fit per gratiam cum illa que per naturam exiſtit: illaque fit in tempore cuꝫ illa que nata eſt abeternitate. Si hoc diſtinxiſti in dilecto oſponſa ⁊ ab his que iuxta ſtatuꝫ humaneB 4